Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hội chợ xúc tiến thương mại biên giới Bát Xát - Lào Cai đã sẵn sàng

Hội chợ xúc tiến thương mại biên giới Bát Xát - Lào Cai đã sẵn sàng

Chỉ còn vài giờ nữa Hội chợ xúc tiến thương mại biên giới Bát Xát - Lào Cai sẽ chính thức khai mạc. Đến thời điểm hiện tại, công tác chuẩn bị đã được các đơn vị liên quan tiến hành khẩn trương, sẵn sàng mở ra cơ hội giao thương mới cho cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã trong và ngoài tỉnh.

Đường lớn đã mở

Thông tuyến kỹ thuật đường Kim Thành - Ngòi Phát: Đường lớn đã mở

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên công trường tuyến đường Kim Thành - Ngòi Phát (nối Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành với Cửa khẩu Bản Vược) diễn ra khẩn trương, sôi động. Việc thông tuyến kỹ thuật không chỉ mang lại niềm phấn khởi cho người dân các xã Bát Xát, Trịnh Tường, A Mú Sung mà còn mở ra trục vận chuyển hàng hóa quan trọng cho hành lang kinh tế biên giới Lào Cai.

Nghĩa Đô: Khích lệ nông dân hăng hái thi đua lao động sản xuất

Nghĩa Đô: Khích lệ nông dân hăng hái thi đua lao động sản xuất

Thời gian qua, phong trào “nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” đã được Hội Nông dân xã Nghĩa Đô tích cực triển khai. Qua đó, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, khích lệ nông dân hăng hái thi đua lao động sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát huy lợi thế của địa phương.

Sâu Chua mỹ tửu

Sâu Chua mỹ tửu

Được chưng cất từ ngô nương, mật ong và nguồn nước tinh khiết trên dãy Hoàng Liên, các sản phẩm rượu mận, rượu mơ, rượu ủ sồi ở tổ dân phố Sâu Chua mang đậm hương vị núi rừng Sa Pa. Đạt OCOP 3 sao, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu - rượu Sâu Chua góp phần quảng bá văn hóa bản địa thông qua mô hình du lịch trải nghiệm.

Đặc sản vùng cao “lên sàn” đón Tết

Đặc sản vùng cao “lên sàn” đón Tết

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, cùng với nhịp mua sắm sôi động của thị trường, nhiều nông sản địa phương cũng bước vào mùa tiêu thụ cao điểm. Nếu như trước đây, sản phẩm chủ yếu tiêu thụ tại chợ phiên, phụ thuộc vào thương lái, thì nay, nhiều hộ dân, cơ sở sản xuất đã tận dụng thế mạnh của thương mại điện tử và mạng xã hội để đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng trên khắp cả nước.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Sinh kiểm tra quy hoạch và tháo gỡ vướng mắc cho các dự án phát triển quỹ đất

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thành Sinh kiểm tra quy hoạch và tháo gỡ vướng mắc cho các dự án phát triển quỹ đất

Chiều 23/1, Đoàn công tác do đồng chí Nguyễn Thành Sinh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai làm Trưởng đoàn, cùng đại diện lãnh đạo một số sở, ngành liên quan đã kiểm tra thực địa, rà soát quy hoạch và đánh giá tiến độ triển khai các dự án phát triển quỹ đất trọng điểm trên địa bàn các phường Yên Bái, Âu Lâu và xã Yên Bình.

Lào Cai sẵn sàng cho công tác chuẩn bị đầu tư ngay từ đầu năm

Lào Cai sẵn sàng cho công tác chuẩn bị đầu tư ngay từ đầu năm

Thay vì tư duy thụ động chờ nhà đầu tư gõ cửa mới bắt đầu loay hoay với bài toán giải phóng mặt bằng, Lào Cai đang thực hiện bước chuyển mình mang tính chiến lược trong năm 2026. Tỉnh chủ động tạo lập quỹ đất sạch như một lợi thế cạnh tranh cốt lõi, với tâm thế hạ tầng phải đi trước, đón đầu các dòng vốn thực chất.

Ký kết thỏa thuận liên ngành thực hiện chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn

Ký kết thỏa thuận liên ngành thực hiện chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn

Sáng 23/1, tại phường Lào Cai, Hội Nông dân tỉnh Lào Cai phối hợp với Agribank Chi nhánh Lào Cai và Agribank Chi nhánh Lào Cai II tổ chức Lễ ký kết thỏa thuận liên ngành về thực hiện chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ.

Động lực cho tăng trưởng xanh và an sinh bền vững

Động lực cho tăng trưởng xanh và an sinh bền vững

Hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, trên địa bàn xã Đông Cuông, không khí thi đua lao động, sản xuất, đầu tư xây dựng diễn ra hết sức sôi nổi, trong đó, Nhà máy điện sinh khối Yên Bái 1 tại Cụm công nghiệp Bắc Văn Yên là minh chứng sinh động về sức hấp dẫn và chính sách thu hút đầu tư vào địa bàn tỉnh Lào Cai.

"Dân vận khéo" khơi dậy nội lực phát triển kinh tế ở Bát Xát

"Dân vận khéo" khơi dậy nội lực phát triển kinh tế ở Bát Xát

Tại xã Bát Xát, những năm qua, các mô hình “dân vận khéo” trong phát triển kinh tế đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét, trở thành đòn bẩy quan trọng thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Mở rộng vùng chuyên canh, nâng cao hệ số sử dụng đất

Chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả: Mở rộng vùng chuyên canh, nâng cao hệ số sử dụng đất

Chuyển đổi diện tích cây trồng kém hiệu quả sang cây trồng chủ lực, tiềm năng có giá trị kinh tế cao hơn thời gian qua đã được các địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai đẩy mạnh, góp phần nâng cao hệ số sử dụng đất và giá trị thu nhập trên đơn vị canh tác.

fb yt zl tw