Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sức sống từ những phong trào nông dân

Kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Hội Nông dân Việt Nam (14/10/1930 - 14/10/2026) Sức sống từ những phong trào nông dân

Từ các hoạt động hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học, kỹ thuật đến thúc đẩy liên kết sản xuất, các cấp Hội Nông dân tỉnh Lào Cai đang tạo điều kiện để hội viên phát huy tiềm năng, phát triển kinh tế. Qua đó, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Lào Cai: Thu thuế đất phi nông nghiệp thuận tiện hơn nhờ chuyển đổi số

Lào Cai: Thu thuế đất phi nông nghiệp thuận tiện hơn nhờ chuyển đổi số

Tuy chiếm tỷ trọng không lớn trong cơ cấu nguồn thu nhưng thuế sử dụng đất phi nông nghiệp lại giữ vai trò quan trọng trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân. Do đó, thời gian qua, ngành thuế đang đẩy mạnh ứng dụng eTax Mobile, chuẩn hóa dữ liệu và đổi mới phương thức thu, giúp người dân thực hiện nghĩa vụ tài chính thuận tiện, minh bạch hơn.

Hội thảo thúc đẩy tăng trưởng du lịch Sa Pa từ 4 đề án trọng điểm

Hội thảo thúc đẩy tăng trưởng du lịch Sa Pa từ 4 đề án trọng điểm

Chiều 13/10, UBND phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo tăng trưởng du lịch thông qua 4 đề án phát triển cây ăn quả, hoa, kinh tế ban đêm và ki-ốt số. Hội thảo tập trung thảo luận những giải pháp thực tiễn nhằm phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương, tạo thêm sản phẩm du lịch đặc trưng và nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Sa Pa.

Tiếp sức cho phụ nữ làm chủ hợp tác xã

Tiếp sức cho phụ nữ làm chủ hợp tác xã

Không chỉ tạo thu nhập cho gia đình, ngày càng nhiều chị em phụ nữ chủ động ứng dụng công nghệ, mở rộng thị trường và làm chủ các mô hình hợp tác xã. Những bước tiến ấy có sự đồng hành, hỗ trợ của các hội, đoàn thể, chính quyền địa phương và cộng đồng.

Văn Chấn giúp người dân an cư trên vùng đất mới

Văn Chấn giúp người dân an cư trên vùng đất mới

Khu tái định cư thôn Kang Kỷ, xã Văn Chấn có diện tích gần 7 ha, cơ bản hoàn thiện các hạng mục hạ tầng thiết yếu, tạo điều kiện để 73 hộ dân sinh sống trong vùng có nguy cơ sạt lở, thiên tai chuyển đến nơi ở mới. Những ngôi nhà đang dần hoàn thiện, mở ra hy vọng về cuộc sống an toàn, ổn định, để người dân yên tâm an cư, lạc nghiệp trên vùng đất mới.

Từ sức dân đến động lực phát triển nông nghiệp

Từ sức dân đến động lực phát triển nông nghiệp

96 năm qua, Hội Nông dân Việt Nam luôn đồng hành với giai cấp nông dân trong từng bước phát triển của đất nước. Tại Lào Cai, sức mạnh ấy đang được tiếp thêm bằng tri thức, công nghệ, liên kết và khát vọng vươn lên, để nông dân không chỉ là người sản xuất mà thực sự trở thành chủ thể kiến tạo phát triển nông nghiệp, nông thôn.

Thôn Sân Bay chuyển mình

Thôn Sân Bay chuyển mình

Sau khi sáp nhập với thôn Gốc Quân, thôn Sân Bay, xã Đông Cuông, có không gian phát triển rộng hơn, từ vùng lúa, rau màu đến đồi rừng. Phát huy lợi thế từng khu vực, người dân đang đa dạng hóa sản xuất, mở hướng phát triển kinh tế cho thôn mới.

Doanh nhân cựu chiến binh Lào Cai vững vàng trên thương trường

Doanh nhân cựu chiến binh Lào Cai vững vàng trên thương trường

Rời quân ngũ trở về với cuộc sống đời thường, nhiều cựu chiến binh tiếp tục phát huy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ trên mặt trận phát triển kinh tế. Bằng ý chí, nghị lực và tinh thần dám nghĩ, dám làm, những người từng khoác áo lính, nay trực tiếp điều hành doanh nghiệp, tìm kiếm thị trường, tạo việc làm và gánh vác trách nhiệm với người lao động, đóng góp vào sự phát triển của địa phương.

“Hoa nở” trên đồi quế

“Hoa nở” trên đồi quế

Tận dụng lợi thế đất đồi, chị Nguyễn Thị Nga, Chi hội phó Chi hội Phụ nữ thôn Đoàn Kết, xã Bảo Ái đã phát triển cây quế gắn với thu mua, chế biến nguyên liệu. Với 20 ha quế của gia đình, cùng hướng đi chủ động trong sản xuất, kinh doanh, mô hình của chị mang lại thu nhập khoảng 500 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

fb yt zl tw