Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bảo Yên và Bản Liền đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin, khử trùng môi trường chăn nuôi đợt I năm 2026

Bảo Yên và Bản Liền đẩy mạnh tiêm phòng vắc xin, khử trùng môi trường chăn nuôi đợt I năm 2026

Hiện nay, các xã Bảo Yên và Bản Liền đang đồng loạt triển khai đợt tiêm phòng vắc xin cho đàn vật nuôi, tiêm phòng bệnh dại và vệ sinh, khử trùng tiêu độc môi trường chăn nuôi đợt I năm 2026, nhằm chủ động phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên đàn gia súc, gia cầm; bảo vệ sức khỏe cộng đồng, giảm thiểu thiệt hại kinh tế và góp phần phát triển chăn nuôi bền vững tại địa phương.

Cựu chiến binh phường Âu Lâu bản lĩnh trên mặt trận kinh tế

Cựu chiến binh phường Âu Lâu bản lĩnh trên mặt trận kinh tế

Từng trải qua những năm tháng chiến đấu gian khổ, trở về với đời thường, những cựu chiến binh phường Âu Lâu tiếp tục khẳng định bản lĩnh trên mặt trận mới - mặt trận kinh tế. Với ý chí kiên cường, tinh thần vượt khó và khát vọng vươn lên, họ đã mạnh dạn phát triển sản xuất để làm giàu cho gia đình, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Lời mời gọi hấp dẫn từ nông nghiệp Lào Cai

Lời mời gọi hấp dẫn từ nông nghiệp Lào Cai

Sở hữu những vùng nguyên liệu nông, lâm sản dồi dào mang đặc trưng của vùng cao Tây Bắc, tỉnh Lào Cai đang chủ động hóa giải các điểm nghẽn trong chuỗi giá trị bằng các giải pháp kiến tạo mạnh mẽ. Từ cây quế trọng điểm tại xã Tân Hợp cho đến rừng chè Shan tuyết cổ thụ tại xã Cao Sơn, chính quyền các địa phương đã bắt đầu tối ưu hóa quy hoạch, chuẩn bị quỹ đất sạch cùng cơ chế pháp lý thông thoáng để mời gọi các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ chế biến sâu.

Màu xanh mới trên non cao Y Tý

Màu xanh mới trên non cao Y Tý

Không phải lúa hay ngô, những thửa ruộng một vụ kém hiệu quả tại thôn Mò Phú Chải (xã Y Tý) đang được phủ xanh bởi một loại cây đặc biệt: Rêu đất. Từ loài cây mọc dại bản địa, mô hình thuần hóa rêu quy mô 4 ha đang mở ra triển vọng lớn về một sản phẩm hàng hóa thay thế hàng nhập khẩu, đồng thời đánh thức tiềm năng kinh tế và tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân vùng cao.

Doanh nghiệp Lào Cai chuyển mình từ đổi mới nâng cao năng lực quản trị

Doanh nghiệp Lào Cai chuyển mình từ đổi mới nâng cao năng lực quản trị

Trong dòng chảy chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, năng lực quản trị trở thành yếu tố sống còn đối với mỗi doanh nghiệp. Tại tỉnh Lào Cai, nhiều doanh nghiệp đang chủ động thay đổi cách vận hành để thích ứng với xu thế mới, tạo ra những bước chuyển rõ nét trong hành trình phát triển bền vững.

Giá vàng chiều 19/5: Duy trì mức cao, SJC tiếp tục quanh ngưỡng 163,8 triệu đồng/lượng

Giá vàng chiều 19/5: Duy trì mức cao, SJC tiếp tục quanh ngưỡng 163,8 triệu đồng/lượng

Chiều 19/5, giá vàng trong nước tiếp tục neo ở mức cao và chưa có dấu hiệu điều chỉnh mạnh. Vàng miếng SJC giữ ổn định quanh 163,8 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra, trong khi các thương hiệu lớn như PNJ, DOJI và Bảo Tín Minh Châu ghi nhận mức giá gần như đồng thuận. Thị trường duy trì trạng thái đi ngang, phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.

Lào Cai - Lai Châu: Kết nối ân tình, hợp tác phát triển

Lào Cai - Lai Châu: Kết nối ân tình, hợp tác phát triển

Lào Cai và Lai Châu - hai tỉnh nằm bên hai sườn dãy núi Hoàng Liên, tựa lưng vào nhau tạo thế vững chãi ngàn đời. Trong quá khứ, hai tỉnh đã từng gắn bó, chia sẻ, hỗ trợ nhau đấu tranh giải phóng và xây dựng quê hương. Có những thời điểm, một phần địa giới hành chính của tỉnh Lai Châu thuộc tỉnh Lào Cai, rồi lại chia tách, sáp nhập về với tỉnh Lai Châu; điều đó càng khắc sâu mối ân tình giữa hai tỉnh.

fb yt zl tw