Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tìm hiểu cơ hội hợp tác tại Nhà máy sản xuất và chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng

Tìm hiểu cơ hội hợp tác tại Nhà máy sản xuất và chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng

Sáng 5/11, Đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai cùng đại diện ngành nông nghiệp các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Tuyên Quang, Quảng Ninh và một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã tham quan, tìm hiểu hoạt động của Nhà máy sản xuất và chế biến quế hữu cơ Bảo Thắng, xã Xuân Quang.

Đoàn kết xây dựng quê hương

Đoàn kết xây dựng quê hương

Phát huy vai trò tập hợp, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phúc Lợi đã có nhiều cách làm linh hoạt trong tuyên truyền, vận động và kết nối nguồn lực. Qua đó, khơi dậy sức dân, huy động sự chung tay của cộng đồng xây dựng nông thôn mới.

Nhân rộng tổ hợp tác, tạo "sức bật" cho kinh tế vùng cao

Nhân rộng tổ hợp tác, tạo "sức bật" cho kinh tế vùng cao

Chú trọng vận động người dân tham gia các mô hình kinh tế tập thể, đặc biệt là tổ hợp tác, xã Mỏ Vàng đã và đang khơi dậy các ngành nghề thế mạnh từ sản xuất quế, nuôi cá nước ngọt đến dịch vụ chăm sóc sắc đẹp. Những mô hình liên kết này không chỉ giải quyết vấn đề việc làm, nâng cao thu nhập cho hội viên phụ nữ và người dân, mà còn trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Gia Hội giảm nghèo từ liên kết sản xuất

Gia Hội giảm nghèo từ liên kết sản xuất

Cùng với việc triển khai các chính sách hỗ trợ của Nhà nước, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã Gia Hội đã phát huy vai trò của cán bộ cơ sở, người có uy tín trong vận động người dân đổi mới sản xuất. Từ liên kết trồng, sơ chế, tiêu thụ măng tre ở thôn Tộc Cài đến chuyển đổi giống chè, phối hợp thu hoạch tại thôn Nậm Búng, những cách làm phù hợp đang góp phần nâng cao thu nhập, giúp bà con vươn lên, cải thiện đời sống.

Đưa hương quế bay xa

Đưa hương quế bay xa

Vùng đất Vĩnh Yên, xã Nghĩa Đô, cây quế giúp nhiều hộ dân có cuộc sống ấm no. Người tiên phong trong mô hình trồng quế và sản xuất tinh dầu quế là chị Lò Thị Liên, dân tộc Tày, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp và Dịch vụ Vĩnh Yên. Không chỉ nâng cao thu nhập cho gia đình, mô hình của chị Liên góp phần tạo việc làm quanh năm cho lao động ở Nghĩa Đô, phát triển chuỗi giá trị quế và đưa nông sản địa phương tiếp cận thị trường lớn.

Lào Cai: Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 4 trường nội trú vùng biên

Lào Cai: Đẩy nhanh tiến độ xây dựng 4 trường nội trú vùng biên

Tại các xã Bản Lầu, Si Ma Cai, Trịnh Tường và Bản Vược, tỉnh Lào Cai, các nhà thầu đang tập trung nhân lực, máy móc, triển khai đồng thời nhiều hạng mục xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp thuộc giai đoạn 2. Trước những khó khăn về địa hình, vận chuyển, nguồn cung vật liệu và giải phóng mặt bằng, chủ đầu tư cùng các đơn vị thi công đang phối hợp tháo gỡ, phấn đấu hoàn thành, đưa 4 trường vào sử dụng từ ngày 30/8/2027.

Lào Cai phấn đấu hình thành từ 5 - 7 không gian kinh tế ban đêm giai đoạn 2026 - 2030

Lào Cai phấn đấu hình thành từ 5 - 7 không gian kinh tế ban đêm giai đoạn 2026 - 2030

UBND tỉnh Lào Cai ban hành Quyết định số 4127/QĐ-UBND phê duyệt Đề án phát triển kinh tế ban đêm tỉnh Lào Cai giai đoạn 2026 - 2030, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về du lịch, thương mại, dịch vụ và bản sắc văn hóa các dân tộc; hình thành các sản phẩm du lịch đêm đặc trưng, góp phần kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu của du khách và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

fb yt zl tw