Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giá vàng chiều 29/8: Vàng miếng SJC giảm sâu, vàng nhẫn lao dốc, thị trường xuất hiện tín hiệu điều chỉnh

Giá vàng chiều 29/8: Vàng miếng SJC giảm sâu, vàng nhẫn lao dốc, thị trường xuất hiện tín hiệu điều chỉnh

Giá vàng chiều 29/8 tiếp tục giảm mạnh khi vàng miếng SJC lùi về 145,7 - 148,7 triệu đồng/lượng. Vàng nhẫn 9999 cũng đồng loạt đi xuống, có thương hiệu giảm tới 2 triệu đồng/lượng trong ngày. Giá vàng thế giới lao dốc sau tín hiệu cứng rắn về lãi suất từ Fed, tạo áp lực lớn lên thị trường vàng trong nước.

Đối thoại để gỡ “nút thắt” mặt bằng đường gom dân sinh

Đối thoại để gỡ “nút thắt” mặt bằng đường gom dân sinh

Dự án xây dựng mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai thuộc tuyến cao tốc Nội Bài - Lào Cai đang bước vào giai đoạn thi công nước rút với tinh thần “3 ca, 4 kíp”. Tuy nhiên, tiến độ nhiều hạng mục từng có nguy cơ chững lại do vướng mắc về mặt bằng bổ sung. Trước sức ép tiến độ, sự vào cuộc sâu sát của chính quyền địa phương cùng tinh thần đồng thuận hiến đất của người dân đã tạo nên sức mạnh tháo gỡ những “nút thắt” này.

Người lan tỏa phong trào bảo vệ rừng ở Tà Dông

Người lan tỏa phong trào bảo vệ rừng ở Tà Dông

Giữa đại ngàn Chế Tạo, rừng nguyên sinh không chỉ bảo vệ nguồn nước, đất sản xuất và đa dạng sinh học mà còn gắn với sinh kế của người dân. Tại thôn Tà Dông, tinh thần giữ rừng đang lan tỏa mạnh mẽ từ những việc làm cụ thể của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Trong đó, Bí thư Chi bộ Sùng A Cớ luôn gương mẫu, đi đầu.

Trịnh Tường chi trả hơn 3,5 tỷ đồng bồi thường giải phóng mặt bằng xây trường nội trú

Trịnh Tường chi trả hơn 3,5 tỷ đồng bồi thường giải phóng mặt bằng xây trường nội trú

Ngày 28/8, UBND xã Trịnh Tường phối hợp với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng tỉnh Lào Cai và Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tổ chức chi trả kinh phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các tổ chức, hộ gia đình có đất bị thu hồi để thực hiện dự án xây dựng Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trịnh Tường.

Giải tỏa áp lực giải ngân vốn đầu tư công

Giải tỏa áp lực giải ngân vốn đầu tư công

Lào Cai đang bước vào giai đoạn cao điểm thực hiện đầu tư công. Khối lượng vốn lớn, thời gian còn lại không nhiều, trong khi một số dự án vẫn gặp khó về giải phóng mặt bằng, giá vật liệu, thời tiết và thủ tục đầu tư. Trước thực tế đó, UBND tỉnh đang tập trung chỉ đạo tháo gỡ từng “điểm nghẽn”, xác định rõ trách nhiệm và tiến độ xử lý, phấn đấu đưa nguồn vốn nhanh chóng chuyển thành khối lượng, công trình.

[Ảnh] Mùa su su ở Sa Pa

[Ảnh] Mùa su su ở Sa Pa

Những ngày này, su su ở Sa Pa bước vào vụ thu hoạch rộ. Trên các triền đồi, những giàn su su xanh tốt, trĩu quả cùng nhịp thu hái của người dân tạo nên khung cảnh mùa vụ sôi động, khẳng định giá trị của loại cây trồng đặc trưng nơi vùng cao.

Púng Luông tạo nền tảng phát triển vùng dược liệu chiến lược

Púng Luông tạo nền tảng phát triển vùng dược liệu chiến lược

Từ việc mày mò ươm từng hạt giống đến bước đầu chủ động nhân giống một số loài sâm và dược liệu quý, xã Púng Luông đang khai thác lợi thế khí hậu, thổ nhưỡng để hình thành vùng sản xuất tập trung. Những kết quả ban đầu mở ra hướng phát triển dược liệu thành ngành hàng có giá trị, tạo thêm sinh kế cho người dân vùng cao.

Chủ động nguồn giống cây ăn quả ôn đới

Chủ động nguồn giống cây ăn quả ôn đới

Từ bảo tồn, phục tráng nguồn gen đến nhân giống, Trung tâm Giống nông nghiệp tỉnh đang từng bước chủ động nguồn giống cây lê, mận, đào, hồng và các giống cây bản địa có giá trị. Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng vùng cây ăn quả ôn đới, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập cho người dân vùng cao.

fb yt zl tw