Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Âu Lâu thành lập mới 51 doanh nghiệp

Âu Lâu thành lập mới 51 doanh nghiệp

Trong 10 tháng năm 2026, phường Âu Lâu thành lập mới 51 doanh nghiệp, đạt 92,7% kế hoạch năm; giải quyết việc làm cho 499 lao động, vượt 3,7% kế hoạch. Những kết quả này góp phần mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động và phát triển kinh tế địa phương.

Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh tỉnh Lào Cai kiểm tra tín dụng chính sách tại phường Cam Đường

Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh tỉnh Lào Cai kiểm tra tín dụng chính sách tại phường Cam Đường

Ngày 16/11, đoàn công tác Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) tỉnh Lào Cai do đồng chí Trần Quang Sơn - Giám đốc Chi nhánh, Thành viên chuyên trách Ban đại diện Hội đồng Quản trị NHCSXH tỉnh làm Trưởng đoàn đã kiểm tra, đánh giá tình hình triển khai và hiệu quả hoạt động tín dụng chính sách xã hội tại phường Cam Đường.

Dồn sức hoàn thiện tuyến đường lên “thiên đường săn mây” Nhìu Cồ San

Dồn sức hoàn thiện tuyến đường lên “thiên đường săn mây” Nhìu Cồ San

Trước những khó khăn do mưa kéo dài và giá vật liệu xây dựng biến động, chủ đầu tư và các nhà thầu đang tập trung đẩy nhanh tiến độ sửa chữa Tỉnh lộ 158, đoạn lên thôn Nhìu Cồ San, xã Dền Sáng. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ giúp người dân đi lại, giao thương thuận lợi hơn, tạo điều kiện phát triển du lịch địa phương.

 Đánh thức tiềm năng nông nghiệp từ công nghệ sinh học

Đánh thức tiềm năng nông nghiệp từ công nghệ sinh học

Lào Cai có nhiều lợi thế phát triển nông nghiệp hàng hóa, nhưng để nâng cao giá trị nông sản, cần kết hợp kinh nghiệm sản xuất với ứng dụng khoa học, công nghệ. Trong đó, công nghệ sinh học đang mở ra hướng đi mới, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí, bảo vệ môi trường.

Quyết tâm hoàn thành dự án cải tạo hệ thống thoát nước đường Trần Phú trước Tết Đinh Mùi

Quyết tâm hoàn thành dự án cải tạo hệ thống thoát nước đường Trần Phú trước Tết Đinh Mùi

Công trình cải tạo hệ thống thoát nước đường Trần Phú, phường Cam Đường đang được chủ đầu tư và nhà thầu tập trung triển khai nhiều mũi thi công. Các đơn vị tăng cường nhân lực, máy móc, đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành công trình trước Tết Nguyên đán Đinh Mùi - 2027, sớm hơn khoảng 3 tháng so với thời hạn hợp đồng.

Nông dân Khe Hùm phát triển chăn nuôi hàng hóa

Nông dân Khe Hùm phát triển chăn nuôi hàng hóa

Tận dụng tiềm năng, lợi thế, người Dao ở Khe Hùm - thôn đặc biệt khó khăn của xã Phúc Lợi từng bước phát triển chăn nuôi lợn theo quy mô trang trại. Những mô hình được đầu tư lớn đang mở ra hướng phát triển kinh tế hàng hóa ở vùng quê này.

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên

Trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, sản phẩm OCOP của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên

Sáng 16/11, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy, đồng chí Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Quang Hưng và lãnh đạo tỉnh Lào Cai, lãnh đạo Đại học Thái Nguyên tham quan các gian hàng tại khu trưng bày, giới thiệu sản phẩm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, công nghệ số và các sản phẩm đặc trưng, sản phẩm OCOP, mô hình tiêu biểu của tỉnh Lào Cai và Đại học Thái Nguyên tại sảnh Trung tâm Hội nghị tỉnh Lào Cai.

Buồn vui nghề nuôi cá trên núi Pờ Sì Ngài

Buồn vui nghề nuôi cá trên núi Pờ Sì Ngài

Cách đây 9 năm, do ảnh hưởng thiên tai, đồng bào Dao đỏ nơi đây được Nhà nước đầu tư khu sắp xếp dân cư với tổng kinh phí 23 tỷ đồng, giúp người dân có cuộc sống ổn định, an toàn. Niềm vui đến sớm với người dân Pờ Sì Ngài khi mô hình nuôi cá nước lạnh đem lại hiệu quả cao, giúp các hộ dân thoát nghèo. Vậy nhưng, 2 năm trở lại đây, nguồn sinh kế tốt nhất của người dân bị đe dọa, khiến một số hộ dân có nguy cơ tái nghèo.

fb yt zl tw