Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Phong Hải công bố quy hoạch chung, hướng tới đô thị loại III

Phong Hải công bố quy hoạch chung, hướng tới đô thị loại III

Ngày 8/10, UBND xã Phong Hải, tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị công bố quyết định phê duyệt Quy hoạch chung xã Phong Hải đến năm 2035, định hướng đến năm 2050. Đây là cơ sở quan trọng để địa phương mở rộng không gian phát triển, đầu tư hạ tầng, từng bước đáp ứng các tiêu chí đô thị loại III vào năm 2040.

Lào Cai giới thiệu 98 sản phẩm đặc trưng tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2026

Lào Cai giới thiệu 98 sản phẩm đặc trưng tại Hội chợ Làng nghề Việt Nam 2026

Hội chợ Làng nghề Việt Nam lần thứ 22 năm 2026 diễn ra từ ngày 7 - 13/10 tại Hà Nội, thu hút sự tham gia của nhiều địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất trên cả nước. Tại hội chợ, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lào Cai tổ chức 2 gian hàng, trưng bày, giới thiệu 98 sản phẩm của các hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ kinh doanh trong tỉnh.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng định hướng nhân rộng mô hình trồng cây bồ đề tại Bảo Yên

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Giàng Quốc Hưng định hướng nhân rộng mô hình trồng cây bồ đề tại Bảo Yên

Chiều 8/10, đồng chí Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra tình hình triển khai nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh tại xã Bảo Yên; đánh giá kết quả bước đầu của mô hình trồng cây bồ đề, định hướng phát triển, nhân rộng mô hình phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.

Chính sách thuế góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể

Chính sách thuế góp phần thúc đẩy kinh tế tập thể

Khu vực kinh tế tập thể, đặc biệt là hợp tác xã có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm, khai thác tiềm năng sản xuất tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa. Thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh, các hợp tác xã thực hiện nghĩa vụ kê khai, nộp các loại thuế theo quy định, góp phần tăng nguồn thu ngân sách Nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Thượng Bằng La: Nâng cao giá trị nông sản

Thượng Bằng La: Nâng cao giá trị nông sản

Thượng Bằng La hôm nay khoác lên màu xanh mới từ những vạt cây trồng hàng hóa. Phía sau sắc xanh ấy, cùng sự định hướng, hỗ trợ của chính quyền là sự năng động của mỗi hộ dân trong lựa chọn giống cây phù hợp, hướng sản phẩm ra thị trường để nâng cao giá trị.

10 địa phương còn trên 500 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập, Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay

10 địa phương còn trên 500 cơ sở nhà, đất dôi dư sau sáp nhập, Thủ tướng yêu cầu xử lý ngay

Thủ tướng yêu cầu người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư. Đặc biệt, 10 địa phương còn trên 500 cơ sở chưa được khai thác, xử lý triệt để phải khẩn trương giải quyết, không để chây ỳ, nhũng nhiễu, trục lợi. 

Ban Dân tộc, HĐND tỉnh khảo sát tiến độ xây dựng đường giao thông nông thôn tại Xuân Quang

Ban Dân tộc, HĐND tỉnh khảo sát tiến độ xây dựng đường giao thông nông thôn tại Xuân Quang

Chiều 7/10, Đoàn công tác của Ban Dân tộc, HĐND tỉnh Lào Cai do đồng chí Trần Xuân Thủy, Ủy viên Thường trực, Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh làm trưởng đoàn đã khảo sát thực tế một số tuyến đường và làm việc với UBND xã Xuân Quang về tình hình triển khai xây dựng đường giao thông nông thôn.

Phường Trung Tâm tiên phong mở hướng phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị

Phường Trung Tâm tiên phong mở hướng phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị

Chiều 7/10, UBND phường Trung Tâm tổ chức Hội nghị triển khai kế hoạch phát triển cây dược liệu trên địa bàn. Đây là địa phương đầu tiên trong 99 xã, phường của tỉnh triển khai hội nghị về phát triển dược liệu trong thực hiện Đề án 48, mở hướng xây dựng vùng nguyên liệu gắn với sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm.

fb yt zl tw