Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nếu xe hỏng do xăng E10, ai chịu trách nhiệm?

Nếu xe hỏng do xăng E10, ai chịu trách nhiệm?

Trước những băn khoăn của người dân về việc sử dụng xăng E10, Bộ Công Thương đã làm rõ nhiều vấn đề liên quan, trong đó có trách nhiệm của các bên khi xảy ra sự cố được cho là có liên quan đến chất lượng nhiên liệu.

Tổng Giám đốc Ngân hàng CSXH Trung ương làm việc với Chi nhánh Ngân hàng CSXH tỉnh Lào Cai

Tổng Giám đốc Ngân hàng CSXH Trung ương làm việc với Chi nhánh Ngân hàng CSXH tỉnh Lào Cai

Chiều 30/5, Đoàn công tác của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) Trung ương do đồng chí Dương Quyết Thắng - Tổng Giám đốc làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với Chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai nhằm đánh giá kết quả hoạt động 5 tháng đầu năm 2026 và định hướng triển khai nhiệm vụ đến năm 2030.

Những mô hình kinh tế tiêu biểu ở Phong Dụ Hạ

Những mô hình kinh tế tiêu biểu ở Phong Dụ Hạ

Những năm gần đây, xã Phong Dụ Hạ đã có nhiều chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội. Nhờ khai thác tốt tiềm năng đất đai, lợi thế đồi rừng cùng sự đồng hành của chính quyền địa phương, nhiều mô hình kinh tế tiêu biểu đã mang lại hiệu quả rõ nét, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Hiểu đúng về xăng E10

Hiểu đúng về xăng E10

Từ 01/6/2026, xăng sinh học E10 sẽ chính thức được bán trên toàn quốc. Tuy nhiên, không ít người vẫn còn tâm lý lo lắng, băn khoăn về chất lượng, mức tiêu hao nhiên liệu cũng như khả năng ảnh hưởng đến động cơ phương tiện của loại xăng mới này.

Tà Xi Láng phát huy nội lực xây dựng nông thôn mới

Tà Xi Láng phát huy nội lực xây dựng nông thôn mới

Từ một xã vùng cao với nhiều tuyến đường đi lại khó khăn, nhất là vào mùa mưa, Tà Xi Láng hôm nay đang từng ngày đổi thay với diện mạo nông thôn khởi sắc hơn. Đường giao thông liên thôn đã được cứng hóa, nhiều ngôi nhà khang trang mọc lên, đời sống người dân ngày càng cải thiện. Kết quả đó là sự đồng lòng của cấp ủy, chính quyền cùng tinh thần chủ động, trách nhiệm của mỗi người dân trong xây dựng nông thôn mới. 

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Tạo dựng thương hiệu giống cá chép lai Lào Cai

Những năm gần đây, cùng với định hướng phát triển thủy sản theo hướng hàng hóa, chất lượng cao, ngành nông nghiệp tỉnh đã chú trọng nghiên cứu, chọn tạo các giống thủy sản phù hợp nhu cầu thị trường. Từ những nỗ lực đó, giống cá chép lai Lào Cai đã từng bước khẳng định chất lượng, tạo dựng thương hiệu riêng và vươn ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước.

Bàn giao mốc giải phóng mặt bằng các nhà ga tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Bàn giao mốc giải phóng mặt bằng các nhà ga tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Từ ngày 27 - 29/5, Ban Quản lý Dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng) phối hợp với Sở Xây dựng tỉnh Lào Cai, chính quyền các địa phương và đại diện đơn vị tư vấn, thiết kế tổ chức bàn giao mốc giới giải phóng mặt bằng các nhà ga tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng (đoạn qua tỉnh Lào Cai).

fb yt zl tw