Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Quất mini - Xu hướng decor Tết "lên ngôi"

Quất mini - Xu hướng decor Tết "lên ngôi"

Những năm gần đây, thị trường cây cảnh Tết ghi nhận sự lên ngôi mạnh mẽ của dòng quất mini tạo dáng bonsai nghệ thuật. Với ưu điểm phù hợp các không gian nhỏ, cùng giá thành hợp lý và giá trị thẩm mỹ cao, quất mini ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng, trở thành lựa chọn nổi bật trong xu hướng trang trí Tết hiện đại.

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, nhằm đáp ứng nhu cầu làm mới không gian sống, kinh doanh của người dân trong tỉnh, các loại phụ kiện trang trí Tết được bày bán với số lượng lớn, phổ biến ở nhiều dãy phố, khu chợ dân sinh.

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

[Ảnh] Nhộn nhịp thu hoạch phật thủ ngày cận Tết ở Bảo Hà

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí tại khu vực xã Tân An cũ, nay là xã Bảo Hà, trở nên sôi động. Tại các khu vườn trồng phật thủ, người dân đang tất bật thu hoạch, chuẩn bị cung ứng phục vụ thị trường Tết. Đây là thời điểm bận rộn nhất trong năm với những người trồng loại quả mang ý nghĩa tâm linh và phong thủy này.

Chợ hoa Xuân đất mỏ

Chợ hoa Xuân đất mỏ

Dưới ánh nắng dịu nhẹ của những ngày giáp Tết, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai như khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ sắc Xuân. Trên các tuyến đường quen thuộc của vùng đất Mỏ, không khí mua bán, tham quan hoa, cây cảnh trở nên sôi động. Chợ hoa Xuân Cam Đường 2026 góp phần làm nên nhịp sống vùng đất mỏ rộn ràng trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Xuân ấm Nậm Mạt

Xuân ấm Nậm Mạt

Trong tiết se lạnh của những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, chúng tôi trở lại thôn Nậm Mạt, xã Mường Bo - Nơi từng chìm trong u trầm, tan hoang sau cơn bão dữ Buloi, nay đã khoác lên mình diện mạo mới: những nếp nhà mới khang trang, tiếng cười nói rộn ràng vang khắp bản làng, lan tỏa hơi ấm của niềm tin và sức sống hồi sinh.

Gắn sao OCOP, tấm vé thông hành cho nông sản Lào Cai

Gắn sao OCOP, tấm vé thông hành cho nông sản Lào Cai

Từ những sản phẩm quen thuộc trong đời sống hằng ngày, khi được chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu và gắn sao OCOP, nhiều nông sản của Lào Cai đã “khoác áo mới”, có được “tấm vé thông hành” để thâm nhập hệ thống phân phối hiện đại trong nước và từng bước vươn ra thị trường thế giới.

Gần Tết, người lao động tìm kiếm cơ hội tăng thu nhập

Gần Tết, người lao động tìm kiếm cơ hội tăng thu nhập

Những ngày cuối năm, không khí Tết lan tỏa, nhịp sống mưu sinh tất bật hơn. Tại chợ hoa, cửa hàng cây cảnh, cơ sở sản xuất giỏ quà, kho đóng gói hàng hóa hay tiệm kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều lao động miệt mài làm việc từ sáng sớm đến đêm muộn. Với họ, đây là mùa cao điểm kinh doanh - cơ hội quan trọng để gia tăng thu nhập.

Lào Cai chủ động xúc tiến đầu tư trong bối cảnh nhiều thách thức

Lào Cai chủ động xúc tiến đầu tư trong bối cảnh nhiều thách thức

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh thu hút nguồn lực đầu tư ngày càng gay gắt, yêu cầu đặt ra với các địa phương không chỉ là quảng bá tiềm năng mà còn phải tạo dựng môi trường đầu tư thực chất, ổn định và minh bạch. Lào Cai xác định công tác xúc tiến đầu tư không phải là hoạt động đơn lẻ mà là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với cải thiện hạ tầng, cải cách hành chính và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

fb yt zl tw