Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vận hành thủy điện trong cao điểm mùa khô

Vận hành thủy điện trong cao điểm mùa khô

Trong những tháng mùa khô, lượng mưa giảm mạnh khiến lưu lượng nước về các hồ chứa thủy điện trên địa bàn tỉnh đều ở mức thấp. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc sản xuất điện và điều tiết nước cho vùng hạ du. Tuy nhiên, các nhà máy thủy điện đã chủ động tính toán và triển khai các phương án vận hành nhằm đảm bảo tối ưu công suất và hiệu quả kinh tế.

Sơn Lương cụ thể hóa nhiệm vụ trọng tâm

Sơn Lương cụ thể hóa nhiệm vụ trọng tâm

Trở lại Sơn Lương - xã đặc biệt khó khăn của tỉnh, chúng tôi ngỡ ngàng trước sự thay đổi nhanh chóng của vùng quê vốn còn nhiều khó khăn. Những tuyến đường bê tông trải dài, những ngôi nhà xây san sát... Đây là “trái ngọt” của hành trình đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống.

Người dân đồng lòng, nông thôn khởi sắc

Lương Thịnh: Người dân đồng lòng, nông thôn khởi sắc

Với 19/24 thôn đạt chuẩn thôn nông thôn mới kiểu mẫu, xã Lương Thịnh đang bước vào giai đoạn nâng cao chất lượng các tiêu chí, hướng tới mục tiêu hoàn thành 100% thôn kiểu mẫu trong năm 2026 và xây dựng xã nông thôn mới nâng cao vào năm 2030. Điều đáng ghi nhận không chỉ là những con số về hạ tầng hay thu nhập mà là sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức của người dân, khi họ thực sự trở thành chủ thể trong quá trình xây dựng và giữ vững thành quả nông thôn mới.

Xử lý nước thải tập trung cho khu công nghiệp xanh tại Lào Cai

Xử lý nước thải tập trung cho khu công nghiệp xanh tại Lào Cai

Trước yêu cầu phát triển công nghiệp theo hướng bền vững, vấn đề môi trường tại các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai ngày càng trở nên cấp thiết. Trong đó, hạ tầng xử lý nước thải tập trung được xác định là yếu tố then chốt, vừa là tiêu chí bắt buộc, vừa là nền tảng quan trọng để thu hút đầu tư.

Vai trò khuyến nông trong mô hình chính quyền mới

Vai trò khuyến nông trong mô hình chính quyền mới

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống khuyến nông đang dần chuyển mình, hướng đến gần dân, bám sát đồng ruộng giúp nông dân tiếp cận tri thức mới, kết nối thị trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ số vào sản xuất, gia tăng thu nhập.

Nơi nông sản địa phương khẳng định thương hiệu

Nơi nông sản địa phương khẳng định thương hiệu

Xuất phát từ thực tế nhiều nông sản địa phương có chất lượng tốt nhưng còn hạn chế trong tìm kiếm đầu ra và tiếp cận thị trường, mô hình “Chợ khởi nghiệp Online” do Câu lạc bộ Đầu tư và Khởi nghiệp Lào Cai khởi xướng đã ra đời, trở thành kênh kết nối hiệu quả trên nền tảng số. Không chỉ mở rộng thị trường, mô hình còn góp phần nâng cao kỹ năng kinh doanh, từng bước xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ, đưa nông sản địa phương vươn xa.

Sớm gỡ mặt bằng để dự án khu đô thị Tân Lập về đích trong năm 2026

Sớm gỡ mặt bằng để dự án khu đô thị Tân Lập về đích trong năm 2026

Dự án san gạt mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu đô thị Tân Lập, phường Cam Đường là một trong những dự án trọng điểm, có vai trò quan trọng trong phát triển đô thị, tạo quỹ đất và tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn đang là “nút thắt” lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ. Việc sớm tháo gỡ khó khăn về mặt bằng trở thành yêu cầu cấp thiết để dự án hoàn thành đúng mục tiêu trong năm 2026.

fb yt zl tw