Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tăng tốc thi công, phấn đấu hoàn thành dự án kè suối Nung trong tháng 12/2026

Tăng tốc thi công, phấn đấu hoàn thành dự án kè suối Nung trong tháng 12/2026

Khởi công từ giữa tháng 9/2026, dự án kè chống sạt lở bờ suối Nung, phường Trung Tâm, có tổng mức đầu tư 45 tỷ đồng đang được khẩn trương triển khai với mục tiêu hoàn thành trong tháng 12/2026. Thời gian thi công ngắn, trong khi mặt bằng chưa đầy đủ và nguy cơ mưa lũ luôn tiềm ẩn, chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh và nhà thầu vừa phối hợp vận động người dân bàn giao đất, vừa tập trung nhân lực, máy móc đào móng, quyết tâm hoàn thành công trình đúng kế hoạch.

Nhịp cầu đưa OCOP đến với du khách

Nhịp cầu đưa OCOP đến với du khách

Giữa dòng người tấp nập đổ về Khu du lịch quốc gia Sa Pa mỗi ngày, bên cạnh những điểm đến nổi tiếng, những phiên chợ đậm sắc màu văn hóa vùng cao hay những cung đường mây phủ, ngày càng có nhiều du khách dành thời gian ghé thăm các điểm bán hàng và giới thiệu sản phẩm OCOP. Không chỉ đơn thuần là nơi mua sắm đặc sản, những điểm bán hàng này đang trở thành cầu nối đưa sản phẩm địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người Lào Cai.

Văn Bàn công bố quy hoạch chung đến năm 2035 và gặp mặt doanh nghiệp, nhà đầu tư

Văn Bàn công bố quy hoạch chung đến năm 2035 và gặp mặt doanh nghiệp, nhà đầu tư

Chiều 11/10, UBND xã Văn Bàn tổ chức Hội nghị công bố Quy hoạch chung xã Văn Bàn đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2050. Quy hoạch định hướng phát triển đô thị gắn với thương mại, dịch vụ, công nghiệp chế biến và nông nghiệp hàng hóa, đồng thời bố trí hạ tầng kết nối khu trung tâm với các thôn, bản.

Tổ khuyến nông cộng đồng ở Lào Cai cần thêm nguồn lực để phát triển bền vững

Tổ Khuyến nông cộng đồng: Tổ khuyến nông cộng đồng ở Lào Cai cần thêm nguồn lực để phát triển bền vững

Với 57 tổ khuyến nông cộng đồng được thành lập mới, quy tụ hơn 1.000 thành viên, Lào Cai đang từng bước phát huy vai trò cầu nối đưa tiến bộ kỹ thuật và chính sách hỗ trợ nông nghiệp đến với người dân. Tuy nhiên, mô hình hoạt động mang tính tự nguyện này đang gặp khó khăn về kinh phí duy trì hoạt động, đặt ra yêu cầu sớm có cơ chế hỗ trợ phù hợp để mô hình duy trì và phát triển bền vững.

[Ảnh] Nhịp sản xuất ở Mỏ đồng Sin Quyền

[Ảnh] Nhịp sản xuất ở Mỏ đồng Sin Quyền

Giữa những tầng khai thác nối tiếp nhau và các dây chuyền tuyển khoáng, nhịp sản xuất tại Chi nhánh Mỏ tuyển đồng Sin Quyền, Lào Cai vẫn được duy trì. Vượt qua khó khăn do điều kiện khai thác phức tạp và biến động thị trường, hơn 1.500 cán bộ, kỹ sư, công nhân đang nỗ lực bảo đảm sản xuất, ổn định việc làm, thu nhập và phấn đấu hoàn thành các mục tiêu năm 2026.

Tăng tốc giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Tăng tốc giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Sau khi được bàn giao hồ sơ, cọc mốc và ranh giới giải phóng mặt bằng (GPMB), các địa phương có Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đi qua đang khẩn trương đo đạc, kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, lập phương án bồi thường và bố trí tái định cư. Mục tiêu hoàn thành GPMB trước ngày 30/6/2027 đang đặt áp lực lớn lên tiến độ triển khai tại cơ sở.

Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai tăng lên 3 đôi tàu khách mỗi ngày, thêm lựa chọn cho du khách

Tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai tăng lên 3 đôi tàu khách mỗi ngày, thêm lựa chọn cho du khách

Sáng 11/10, chuyến tàu SP15 đầu tiên từ Hà Nội đến Lào Cai đã đưa 205 hành khách, chủ yếu là khách quốc tế, đến ga Lào Cai. Việc bổ sung thêm đôi tàu SP15/SP16 vào khai thác nâng tổng số lên 3 đôi tàu khách chạy thường xuyên trên tuyến Hà Nội - Lào Cai, góp phần đáp ứng nhu cầu đi lại và phát triển du lịch.

Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh khảo sát các dự án tại xã Bát Xát

Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh khảo sát các dự án tại xã Bát Xát

Sáng 10/10, Đoàn khảo sát của Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh Lào Cai do đồng chí Ngụy Phí Kiều Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã khảo sát các dự án trên địa bàn xã Bát Xát, phục vụ thẩm tra các nội dung trình Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh.

fb yt zl tw