Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Siết quản lý giá, không để khan hàng, đầu cơ trục lợi

Siết quản lý giá, không để khan hàng, đầu cơ trục lợi

Dù nguồn cung hiện dồi dào và CPI vẫn trong tầm kiểm soát, rủi ro từ tỷ giá, giá năng lượng và cầu tiêu dùng tăng cao vẫn là thách thức lớn cho điều hành giá thời gian tới. Trong đó, bảo đảm cân đối cung – cầu, không để xảy ra tình trạng khan hàng, đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý.

Tre măng Bát độ bén rễ trên đất khó Lương Thịnh

Tre măng Bát độ bén rễ trên đất khó Lương Thịnh

Không khí ra quân trồng rừng ngay từ những ngày đầu xuân tại xã Lương Thịnh, tỉnh Lào Cai đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, cây tre măng Bát độ đang khẳng định vị thế là cây trồng chủ lực, mở ra hướng đi bền vững trong lộ trình xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung, giúp đồng bào vùng cao phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Mường Hum ngăn chặn tình trạng tự ý chặt cành lê

Mường Hum ngăn chặn tình trạng tự ý chặt cành lê

Thời gian gần đây, tại vùng quy hoạch trồng lê Tai nung trên địa bàn xã Mường Hum xuất hiện tình trạng một số hộ dân tự ý chặt, cắt tỉa cành lê để bán cho thương lái. Trước thực trạng này, chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp ngăn chặn, bảo vệ diện tích lê đặc sản.

Bắt nhịp sản xuất ngay từ ngày đầu, tháng đầu

Công nghiệp Lào Cai: Bắt nhịp sản xuất ngay từ ngày đầu, tháng đầu

Ngay sau Tết, nhịp độ sản xuất tại các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã nhanh chóng trở lại trạng thái hối hả. Với tinh thần "kỷ cương, trách nhiệm, chủ động, kịp thời, tăng tốc, hiệu quả", cộng đồng doanh nghiệp cùng hàng vạn công nhân, lao động đang dồn lực cho những lô hàng đầu năm, hiện thực hóa mục tiêu đưa chỉ số sản xuất công nghiệp đạt trên 112% trong năm 2026.

Xuất nhập khẩu biên giới phía Bắc sôi động trở lại, tín hiệu tăng trưởng tích cực đầu năm

Xuất nhập khẩu biên giới phía Bắc sôi động trở lại, tín hiệu tăng trưởng tích cực đầu năm

Ngay trong những ngày làm việc đầu tiên sau Tết Bính Ngọ 2026, hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu phía Bắc đã tăng tốc trở lại. Lượng xe hàng, tờ khai và kim ngạch hàng hoá tại Lạng Sơn, Lào Cai và Móng Cái (Quảng Ninh) tăng mạnh, tạo khí thế tích cực cho thương mại biên giới những tháng đầu năm.

Giá vàng ngày 25/2: Vàng miếng, vàng nhẫn trong nước vượt 185 triệu đồng/lượng sát ngày Vía Thần tài

Giá vàng ngày 25/2: Vàng miếng, vàng nhẫn trong nước vượt 185 triệu đồng/lượng sát ngày Vía Thần tài

Giá vàng thế giới hôm nay (25/2) quay đầu giảm xuống giao dịch ở mức 5.179 USD/ounce sau khi tăng vượt mức 5.200 USD khi căng thẳng địa chính trị gia tăng tại Trung Đông thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn vào kim loại quý. Trong nước, giá vàng miếng SJC tiếp đà tăng trước ngày Vía Thần tài, bán ra ở mức 185,3 triệu đồng/lượng.

fb yt zl tw