Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh khảo sát các dự án tại xã Bát Xát

Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh khảo sát các dự án tại xã Bát Xát

Sáng 10/10, Đoàn khảo sát của Ban Kinh tế - Ngân sách, HĐND tỉnh Lào Cai do đồng chí Ngụy Phí Kiều Vân - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã khảo sát các dự án trên địa bàn xã Bát Xát, phục vụ thẩm tra các nội dung trình Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh.

Phát huy vai trò tổ bảo vệ rừng ở cơ sở

Phát huy vai trò tổ bảo vệ rừng ở cơ sở

Toàn tỉnh hiện có 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản. Bám sát địa bàn, các tổ bảo vệ rừng phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương thường xuyên tuần tra, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại; chủ động phòng cháy, chữa cháy rừng, góp phần nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng bền vững.

Người Việt Nam mua gần 7.500 xe máy mỗi ngày

Người Việt Nam mua gần 7.500 xe máy mỗi ngày

Thị trường xe máy Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 10,4% trong quý 3/2026, đạt hơn 686.000 xe bán ra. Nhờ đòn bẩy từ mùa khai trường cùng sức hút lớn từ các thương hiệu hàng đầu như Honda hay Yamaha, trung bình mỗi ngày người Việt mua gần 7.500 chiếc xe.

Phường Âu Lâu đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải phóng mặt bằng, liên quan hơn 2.600 hộ dân

Phường Âu Lâu đẩy mạnh chuyển đổi số trong giải phóng mặt bằng, liên quan hơn 2.600 hộ dân

Ngày 10/10, UBND phường Âu Lâu phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Lào Cai và đơn vị cung cấp phần mềm tổ chức hội nghị tập huấn sử dụng phần mềm giải phóng mặt bằng, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, đẩy nhanh tiến độ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn.

Hội nghị chuyên đề nâng cao chất lượng hoạt động của hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ quản lý

Hội nghị chuyên đề nâng cao chất lượng hoạt động của hợp tác xã, tổ hợp tác do phụ nữ quản lý

Nằm trong chuỗi sự kiện giới thiệu quảng bá nông sản vùng miền của Lào Cai năm 2026, ngày 9/10, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh tổ chức Hội nghị chuyên đề về “Nâng cao chất lượng hoạt động của hợp tác xã (HTX), tổ hợp tác (THT) do phụ nữ quản lý, tạo việc làm cho lao động nữ tỉnh Lào Cai năm 2026”. 

Động lực thúc đẩy chăn nuôi ở Mỏ Vàng

Động lực thúc đẩy chăn nuôi ở Mỏ Vàng

Là xã vùng 3 còn nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư cho sản xuất của người dân còn hạn chế, thời gian qua, việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh đã tạo thêm điều kiện để người dân xã Mỏ Vàng phát triển chăn nuôi, từng bước nâng cao thu nhập.

Doanh số bán ô tô tại Việt Nam tăng 38%, xe hybrid tăng tốc

Doanh số bán ô tô tại Việt Nam tăng 38%, xe hybrid tăng tốc

Chiều 9/10, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) công bố doanh số bán hàng toàn thị trường của các đơn vị thành viên trong tháng 9/2026 đạt 35.094 xe, tăng 38% so với trước; trong đó, xe hybrid tăng 56%, trong khi xe nhập khẩu tiếp tục vượt xe lắp ráp về tốc độ tăng trưởng.

9 tháng năm 2026, Yên Bình đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 12,3%

9 tháng năm 2026, Yên Bình đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 12,3%

Trong 9 tháng của năm 2026, xã Yên Bình đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 12,3%, tổng giá trị sản xuất ước đạt 6.577 tỷ đồng, bằng 72% kế hoạch năm. Địa phương đang tập trung tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong những tháng cuối năm.

Phong Dụ Thượng tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững

Phong Dụ Thượng tạo sinh kế, giảm nghèo bền vững

Ở xã vùng cao Phong Dụ Thượng, giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà đang được địa phương xác định là quá trình lâu dài, trong đó quan trọng nhất là tạo sinh kế để người dân có việc làm, thu nhập và từng bước tự vươn lên. Từ hỗ trợ vốn, cây, con giống, chuyển giao kỹ thuật đến đào tạo nghề, hỗ trợ làm nhà... những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế đang mở ra hướng phát triển mới cho nhiều hộ nghèo ở địa phương.

fb yt zl tw