Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Quyết liệt chống hàng giả, hàng nhái

Quyết liệt chống hàng giả, hàng nhái

Từ năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đồng ý lấy ngày 29/11 hằng năm là “Ngày phòng, chống hàng giả, hàng nhái” nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác đấu tranh chống hàng giả.

Bộ Công Thương phê duyệt phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026

Bộ Công Thương phê duyệt phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026

Ngày 28/11, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 3477/QĐ-BCT phê duyệt Phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2026, tạo cơ sở để các đơn vị chủ động chuẩn bị kế hoạch bảo đảm cung ứng điện cho phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu sinh hoạt của người dân trong năm tới.

Để những cánh rừng mãi xanh

Kỷ niệm Ngày Truyền thống ngành Lâm nghiệp Việt Nam 28/11: Để những cánh rừng mãi xanh

Tỉnh Lào Cai hiện có hơn 859.000 ha rừng, trong đó, 473.000 ha rừng tự nhiên, hơn 385.000 ha rừng trồng, tỷ lệ che phủ rừng hơn 60%. Mong muốn giữ vững và nhân rộng màu xanh trên những cánh rừng, lực lượng chức năng, các địa phương và Nhân dân đang ngày đêm cần mẫn bảo vệ và phát triển, để những cánh rừng mãi xanh.

Cần sớm tu sửa sân vận động xã Văn Bàn

Cần sớm tu sửa sân vận động xã Văn Bàn

Năm 2024, với nguồn vốn đầu tư 5 tỷ đồng, Dự án cải tạo Sân vận động huyện Văn Bàn (cũ), nay thuộc xã Văn Bàn, được kỳ vọng sẽ mang lại không gian thể thao hiện đại, khang trang, đáp ứng nhu cầu rèn luyện sức khỏe và tổ chức các sự kiện văn hóa, thể thao cho người dân trong vùng. Tuy nhiên, chỉ sau một thời gian ngắn hoàn thành, công trình đang biến thành bãi đất bị cỏ dại xâm chiếm, một số hạng mục đã xuống cấp.

Sở Công Thương Lào Cai: Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong chống hàng giả, gian lận thương mại

Sở Công Thương Lào Cai: Đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong chống hàng giả, gian lận thương mại

Ngày 27/11, Sở Công Thương tỉnh Lào Cai phối hợp với Viện Nghiên cứu Chiến lược, Chính sách Công Thương (Bộ Công Thương) tổ chức Hội nghị tập huấn nâng cao năng lực về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo cho cán bộ quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn.

"Hộ chiếu" nâng tầm nông sản

"Hộ chiếu" nâng tầm nông sản

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với nông sản đã trở thành “hộ chiếu” bắt buộc nếu các địa phương muốn nâng tầm giá trị, mở rộng thị trường và khẳng định vị thế cạnh tranh.

San đồi, bạt núi thi công dự án tái định cư đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

San đồi, bạt núi thi công dự án tái định cư đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Những ngày này, các đơn vị thi công đang tranh thủ thời tiết thuận lợi đào đắp đất đá, san gạt mặt bằng các dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng dự án đường sắt tốc độ cao Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, góp phần đảm bảo tiến độ triển khai dự án theo yêu cầu của Chính phủ.

Khó thực hiện giấc mơ xuất khẩu thuỷ sản

Khó thực hiện giấc mơ xuất khẩu thuỷ sản

Xã Phong Hải, tỉnh Lào Cai hiện có hơn 180 ha mặt nước nuôi thuỷ sản. Sản phẩm thuỷ sản Phong Hải được tiêu thụ tại thị trường nội tỉnh và các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Bắc Ninh, Lai Châu, Sơn La... Đầu năm 2025, thuỷ sản Phong Hải nhận tin vui khi có cơ hội xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ. Tuy nhiên vì chính sách thuế quan mới do Hoa Kỳ áp dụng khiến thuỷ sản địa phương đang gặp khó trước "giấc mơ" xuất khẩu.

fb yt zl tw