Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lưu ý với nông sản Việt xuất Trung Quốc từ ngày 1/6

Lưu ý với nông sản Việt xuất Trung Quốc từ ngày 1/6

Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) vừa ban hành hướng dẫn triển khai quy định đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nước ngoài, với loạt yêu cầu chặt chẽ hơn về khai báo, hiệu lực đăng ký và kiểm soát chuỗi. Quy định có hiệu lực từ 1/6, được đánh giá sẽ tác động trực tiếp đến nhiều nhóm nông sản, thực phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Nuôi ong đất mang lại hiệu quả kinh tế

Nuôi ong đất mang lại hiệu quả kinh tế

Ong đất (ong bắp cày) vốn là loài hoang dã, song bằng sự cần cù và kiến thức tích lũy, nhiều thanh niên vùng cao đã thuần hóa và phát triển thành mô hình kinh tế mới. Từ một hướng đi còn tiềm ẩn rủi ro, nuôi ong đất đang dần mang lại hiệu quả rõ rệt, mở ra cơ hội thoát nghèo và tạo thu nhập ổn định cho người dân.

Ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất – nền tảng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển

Ứng dụng công nghệ mới trong sản xuất – nền tảng thúc đẩy doanh nghiệp phát triển

Trong bối cảnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất đang trở thành yêu cầu tất yếu với mỗi doanh nghiệp. Tại Lào Cai, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đổi mới, đầu tư công nghệ hiện đại, qua đó nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Tăng đồng thuận, đưa nghị quyết vào cuộc sống

Tăng đồng thuận, đưa nghị quyết vào cuộc sống

Để đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, Đảng bộ xã Khánh Yên đã gắn tuyên truyền, thống nhất nhận thức với những việc làm cụ thể. Khi chủ trương được truyền tải rõ ràng, cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu đúng, tin tưởng thì nội dung nghị quyết sẽ nhanh chóng được thực hiện hiệu quả.

Tâm lý lo lắng dần được xóa bỏ

Áp dụng quy định kiểm định khí thải mới: Tâm lý lo lắng dần được xóa bỏ

Việc kiểm định khí thải ô tô theo phương pháp mới, áp dụng từ ngày 1/3/2026, khiến nhiều chủ phương tiện và tài xế lo lắng. Thông tin về tình trạng ùn ứ tại một số trạm đăng kiểm cùng những tranh luận trên mạng xã hội càng khiến dư luận chú ý. Tuy nhiên, ghi nhận tại một số trung tâm đăng kiểm trên địa bàn tỉnh cho thấy, hoạt động kiểm định vẫn diễn ra bình thường.

Phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi thời điểm giao mùa

Phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi thời điểm giao mùa

Thời điểm giao mùa xuân - hè, nắng mưa thất thường, độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi để nhiều dịch bệnh phát sinh trên đàn gia súc, gia cầm. Trước nguy cơ đó, các địa phương trong tỉnh đã tăng cường triển khai nhiều biện pháp phòng, chống dịch bệnh, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người chăn nuôi thực hiện tiêm phòng vắc-xin, vệ sinh tiêu độc khử trùng chuồng trại nhằm bảo vệ an toàn cho đàn vật nuôi.

Cao su xanh trên đất vùng cao

Cao su xanh trên đất vùng cao

Từng được xem là loại cây kén đất, khó phát triển ở địa hình đồi núi cao, thế nhưng cây cao su đã sinh trưởng trên sườn dốc của các xã vùng cao Gia Hội, Sơn Lương, Liên Sơn, Văn Chấn… Không chỉ phủ xanh đất trống đồi trọc, loại cây trồng này còn tạo cơ hội việc làm, góp phần vào công tác an sinh xã hội cho người dân địa phương.

"Lá chắn" trước biến đổi khí hậu

Nhân ngày Khí tượng thế giới 23/3: "Lá chắn" trước biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu hiện nay không còn là dự báo xa vời mà đã trở thành thực tại khắc nghiệt. Những con số, biểu đồ và bản tin dự báo không đơn thuần là thông tin thời tiết, đó chính là “lá chắn” sống còn, bảo vệ tài sản, tính mạng người dân và hệ sinh thái trước những “cơn thịnh nộ” của thiên nhiên.

Giải pháp sản xuất chè xanh bền vững

Giải pháp sản xuất chè xanh bền vững

Thời điểm này, các vùng nguyên liệu chè trên địa bàn tỉnh đã bắt đầu thu hái lứa búp xuân. Dù thời tiết chưa thực sự thuận lợi, nhưng với sự đầu tư chăm sóc từ cuối vụ, những đồi chè của người dân đã đủ nguyên liệu làm chè xanh. Những sản phẩm chè xuân đã ra lò đến với người tiêu dùng, người làm chè xanh kỳ vọng niên vụ chè mới thắng lợi.

Vàng Ngần - Phát huy sức mạnh cộng đồng từ mô hình “đồi quế tập thể”

Vàng Ngần - Phát huy sức mạnh cộng đồng từ mô hình “đồi quế tập thể”

Từ sự đồng lòng của người dân, thôn Vàng Ngần, xã Sơn Lương xây dựng nên mô hình “đồi quế tập thể”. Không chỉ tạo nên những giá trị về vật chất, mô hình còn là minh chứng rõ nét cho tinh thần đoàn kết cộng đồng, khi bà con cùng góp công, góp sức chăm sóc và cùng hưởng lợi thành quả chung.

fb yt zl tw