Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số

Hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số

Kinh tế Lào Cai 9 tháng năm 2026 tăng trưởng 9,09%, tạo nền tảng quan trọng để hướng tới mục tiêu GRDP khoảng 10,1% cả năm. Tuy nhiên, chặng nước rút quý IV đặt ra yêu cầu cấp thiết phải khơi thông các nguồn lực, tháo gỡ "điểm nghẽn" sản xuất và nâng cao hiệu quả điều hành.

An Lương - khi những con đường mở lối

An Lương - khi những con đường mở lối

Một ngày cuối thu, tôi trở lại thôn An Lương, xã Mỏ Vàng khi nắng nhẹ trải vàng trên những triền đồi quế. Những tuyến đường đất đỏ từng lầy lội mỗi khi mưa xuống, bụi mù trong ngày nắng ráo, nay đã được thay bằng đường bê tông sạch, đẹp, nối liền nhiều ngôi nhà xây kiên cố, khang trang. Giữa màu xanh của núi rừng, những nếp nhà mới thấp thoáng bên sườn đồi, tạo nên diện mạo tươi mới cho vùng quê miền núi.

Giá vàng quay đầu tăng

Giá vàng quay đầu tăng

Sáng nay (2/11), giá vàng trong nước quay đầu tăng. Theo đó, vàng miếng SJC bán ra lên mốc 140 triệu đồng/lượng và cao hơn thế giới hơn 17 triệu đồng/lượng. 

Điện xăng cùng giảm, giá hàng hóa có tăng?

Điện xăng cùng giảm, giá hàng hóa có tăng?

Giá điện giảm 2%, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% dẫn tới giá xăng giảm đáng kể từ ngày 1/11 giúp doanh nghiệp hạ chi phí, người dân bớt gánh nặng chi tiêu. Theo chuyên gia, điều cần làm tiếp theo là thúc đẩy giảm giá hàng hóa, dịch vụ để chính sách hỗ trợ lan tỏa, góp phần cải thiện sức mua và kiểm soát lạm phát cuối năm.

Khi cán bộ xã trực tiếp làm nông để chứng minh phương án giảm nghèo

Khi cán bộ xã trực tiếp làm nông để chứng minh phương án giảm nghèo

Từ những thửa ruộng chỉ cấy một vụ lúa, nhiều diện tích ở Púng Luông, tỉnh Lào Cai đã được đưa vào trồng hoa, cà chua, ớt và khoai tây. Ông Lý A Sử, nguyên Phó Chủ tịch UBND xã Nậm Khắt, hiện là Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Púng Luông, tỉnh Lào Cai là một trong những người trực tiếp tổ chức sản xuất, thử nghiệm cây trồng mới. Với ông, muốn người dân thay đổi cách làm nông nghiệp, trước hết phải bắt tay vào làm, để bà con thấy hiệu quả và cả những rủi ro thực tế.

Làm giàu nơi cuối nguồn sông Chảy

Làm giàu nơi cuối nguồn sông Chảy

Trên vùng đất dọc hai bên sông Chảy, phía hạ lưu đập thủy điện, những nông dân của xã Thác Bà đang phát huy thế mạnh đa dạng của vùng đất này để tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội. Nhiều hội viên Hội Nông dân xã đổi mới tư duy, trở thành những hộ sản xuất, kinh doanh giỏi, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị Không gian trưng bày sản phẩm nông nghiệp

Cơ bản hoàn tất công tác chuẩn bị Không gian trưng bày sản phẩm nông nghiệp

Từ ngày 2 đến 6/11, Không gian trưng bày sản phẩm nông nghiệp tỉnh Lào Cai và các tỉnh bạn sẽ diễn ra tại Quảng trường Trung tâm hội nghị phường Lào Cai, quy tụ 68 đơn vị với 88 gian hàng, giới thiệu hơn 400 sản phẩm. Hoạt động nằm trong khuôn khổ Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Lào Cai năm 2026.

Tìm lại giá trị cây chè ở vùng cao Hợp Thành

Tìm lại giá trị cây chè ở vùng cao Hợp Thành

Từ lâu, cây chè đã gắn bó với đời sống và sinh kế của người dân vùng cao Hợp Thành. Với hai giống chủ lực là Kim Tuyên và Tuyết Shan, chè nơi đây có chất lượng được đánh giá tích cực, mang lại nguồn thu cho nhiều hộ gia đình. Tuy nhiên, sản xuất còn nhỏ lẻ, thị trường tiêu thụ hạn chế khiến giá trị cây chè chưa được phát huy tương xứng với tiềm năng. Việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận “Chè Hợp Thành - Lào Cai” đang mở ra cơ hội để địa phương từng bước nâng tầm sản phẩm đặc trưng này.

Làm giàu từ mô hình nuôi cá đặc sản ở Cốc San

Làm giàu từ mô hình nuôi cá đặc sản ở Cốc San

Từ việc đào ao nuôi cá trên diện tích đất canh tác kém hiệu quả, gia đình ông Hoàng Xuân Phú, thôn Luổng Đơ, xã Cốc San đã từng bước làm chủ kỹ thuật, phát triển mô hình nuôi cá bỗng đặc sản mang lại hiệu quả kinh tế cao. Đặc biệt, việc tạo thác nước trong ao nuôi đã giúp môi trường phù hợp với đặc tính sinh trưởng của cá bỗng.

Bưởi Đại Minh mùa quả chín

Bưởi Đại Minh mùa quả chín

Cuối thu, vùng bưởi Đại Minh, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai bước vào mùa quả chín. Với diện tích 1.100 ha, doanh thu trên 30 tỷ đồng mỗi năm, giống bưởi nổi tiếng với tên gọi “bưởi tiến vua” tiếp tục mang lại sinh kế cho nhiều gia đình.

fb yt zl tw