Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kết nối kinh nghiệm, phát triển nghề nuôi thủy sản trên hồ Thác Bà

Kết nối kinh nghiệm, phát triển nghề nuôi thủy sản trên hồ Thác Bà

Chiều 19/11, đoàn đại biểu tham dự Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp với chủ đề “Giải pháp phát triển bền vững, nâng cao hiệu quả nghề nuôi thủy sản nước ngọt tại một số tỉnh phía Bắc” do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Cục Thủy sản và Kiểm ngư phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai tổ chức, đã đến tham quan các mô hình nuôi, chế biến thủy sản trên hồ Thác Bà.

Bảo vệ quyền và lợi ích hội viên nông dân

Bảo vệ quyền và lợi ích hội viên nông dân

Từ đổi mới công tác tuyên truyền, vận động đến nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội và đối thoại trực tiếp, các cấp hội nông dân trong tỉnh đang từng bước phát huy vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của hội viên. Qua đó, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo đồng thuận trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

Thúc đẩy nông nghiệp sinh thái tại Hạnh Phúc và Phình Hồ

Thúc đẩy nông nghiệp sinh thái tại Hạnh Phúc và Phình Hồ

Ngày 18/11, trong khuôn khổ chương trình triển khai dự án “Nông nghiệp sinh thái tạo cảnh quan bền vững cho người nghèo”, đoàn công tác của Hội Nông dân tỉnh Lào Cai cùng đại diện Tổ chức Bánh mỳ cho Thế giới và Tổ chức Nghiên cứu Nông Lâm Quốc tế (ICRAF) đã khảo sát, tìm hiểu các mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái tại hai xã Hạnh Phúc và Phình Hồ.

Lào Cai mở hướng đầu tư xanh từ rừng

Lào Cai mở hướng đầu tư xanh từ rừng

Với hơn 860.000 ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt 61,4% cùng hệ sinh thái đa dạng, Lào Cai có nhiều lợi thế phát triển kinh tế lâm nghiệp gắn với bảo tồn thiên nhiên. Bên cạnh khai thác giá trị từ gỗ và lâm sản, tỉnh đang mở hướng thu hút đầu tư vào du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và phát triển dược liệu dưới tán rừng, hướng tới khai thác hiệu quả giá trị đa dụng của rừng.

Tiếp cận vốn từ năng lực sản xuất và phương án kinh doanh

Tiếp cận vốn từ năng lực sản xuất và phương án kinh doanh

Trong hoạt động tín dụng, tài sản bảo đảm từng được xem là một trong những yếu tố quan trọng khi ngân hàng xem xét cho vay. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi của chính sách tín dụng, cách tiếp cận vốn đang dần chuyển sang đánh giá toàn diện năng lực sản xuất, tính khả thi của phương án kinh doanh, dòng tiền và khả năng trả nợ. Sự chuyển dịch này mở ra thêm cơ hội cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh tiếp cận nguồn vốn phục vụ phát triển sản xuất, kinh doanh.
Mở rộng cơ hội

Nghĩa Lộ khởi công dự án 50 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp đường 2/9

Nghĩa Lộ khởi công dự án 50 tỷ đồng cải tạo, nâng cấp đường 2/9

Sáng 18/11, UBND phường Nghĩa Lộ tổ chức lễ khởi công dự án cải tạo, nâng cấp đường 2/9. Dự án sử dụng 50 tỷ đồng từ ngân sách phường để nâng cấp hơn 1,1 km đường, mở rộng mặt đường từ khoảng 3 m lên 10,5 m và xây dựng hệ thống thoát nước nhằm khắc phục tình trạng ngập úng trên tuyến.

Lào Cai có 4 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia

Lào Cai có 4 sản phẩm trà đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia

Sáng 18/11, tại Hà Nội, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp Trung ương năm 2026 tổ chức họp đợt 1, xem xét hồ sơ đề nghị đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp quốc gia và đánh giá, phân hạng lại các sản phẩm đã được công nhận.

Phát triển công nghiệp vật liệu gắn với bảo vệ môi trường

Phát triển công nghiệp vật liệu gắn với bảo vệ môi trường

Thực hiện Kế hoạch số 130-KH/TU của Tỉnh ủy với nguyên tắc kiên quyết không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế, ngành công nghiệp vật liệu trên địa bàn đang phải định hình lại phương thức sản xuất. Dưới sự giám sát trực tiếp từ cấp ủy cơ sở và tổ chức công đoàn, các nhà máy, công trường khai thác khoáng sản bắt buộc phải vận hành hệ thống tuần hoàn khép kín để vừa duy trì nhịp độ sản xuất, vừa bảo đảm an toàn không gian sinh thái.

fb yt zl tw