Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người dân thôn Làng Quạch, xã Mậu A chung sức làm đường giao thông nông thôn.

Phát huy vai trò chủ thể của người dân trong làm đường giao thông nông thôn

Giao thông là huyết mạch của nền kinh tế. Ở các khu vực nông thôn, vùng cao, sự phát triển của hệ thống giao thông nông thôn giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, việc nâng cấp và mở mới đường giao thông ở nhiều địa phương đã trở thành động lực quan trọng giúp nông thôn chuyển mình.

Tháng Ba – mùa măng sặt

Tháng Ba – mùa măng sặt

Tháng Ba, khi những cơn mưa xuân nhẹ nhàng giăng khắp đất trời cũng là thời điểm bước vào mùa măng sặt tại các địa phương vùng cao.

Xung đột Trung Đông: Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng xăng dầu

Xung đột Trung Đông: Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng xăng dầu

Tuyên bố của Iran về đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – đang khiến thị trường năng lượng chao đảo và làm dấy lên lo ngại về an ninh năng lượng. Bởi, Hormuz không chỉ là vấn đề địa chính trị mà còn là yếu tố quyết định đến mức phụ phí giá dầu, chi phí logistics và bảo hiểm hàng hải, khả năng ổn định nguồn cung cho các nhà máy lọc dầu châu Á.

Lào Cai: Tổng dư nợ cho vay đạt 129.179 tỷ đồng

Lào Cai: Tổng dư nợ cho vay đạt 129.179 tỷ đồng

Hoạt động ngân hàng trên địa bàn tỉnh Lào Cai tiếp tục ghi nhận những tín hiệu ổn định và tích cực trong hai tháng đầu năm 2026. Thị trường tiền tệ vận hành thông suốt, thanh khoản được bảo đảm, tạo nền tảng vững chắc cho dòng vốn lưu chuyển vào nền kinh tế.

Đẩy mạnh hỗ trợ hội viên phụ nữ phát triển kinh tế

Đẩy mạnh hỗ trợ hội viên phụ nữ phát triển kinh tế

Thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, phát triển kinh tế, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Thông qua các hoạt động như tư vấn, tập huấn, kết nối nguồn vốn và đồng hành xây dựng thương hiệu sản phẩm, các cấp Hội đã tiếp thêm động lực để hội viên phụ nữ mạnh dạn hiện thực hóa ý tưởng kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Xã Liên Sơn: Phát triển nông sản chủ lực nâng cao thu nhập người dân

Xã Liên Sơn: Phát triển nông sản chủ lực nâng cao thu nhập người dân

Để kinh tế nông, lâm nghiệp địa phương phát triển, xã Liên Sơn (Lào Cai) xác định chuyển dịch cơ cấu theo hướng hàng hóa, phù hợp với điều kiện sinh thái và yêu cầu đô thị hóa là nhiệm vụ trọng tâm. Không chạy theo số lượng, xã tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng vùng sản xuất tập trung, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, từng bước hình thành các mô hình kinh tế cho thu nhập cao.

Không khí quanh nhà máy Phốt pho vàng Tằng Loỏng cơ bản trong ngưỡng cho phép sau sự cố

Không khí quanh nhà máy Phốt pho vàng Tằng Loỏng cơ bản trong ngưỡng cho phép sau sự cố

Sau sự cố nổ vỏ kép bồn tinh chế tại nhà máy sản xuất phốt pho vàng của Công ty TNHH Phốt pho vàng Việt Nam (Khu công nghiệp Tằng Loỏng), Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai đã khẩn trương kiểm tra, giám sát công tác bảo vệ môi trường. Kết quả quan trắc bước đầu cho thấy, chất lượng không khí tại khu vực xung quanh cơ bản nằm trong quy chuẩn cho phép.

Doanh nghiệp, ngành hàng đối phó gián đoạn vận chuyển hàng hải

Doanh nghiệp, ngành hàng đối phó gián đoạn vận chuyển hàng hải

Xung đột tại Trung Đông đang tác động lớn tới kinh tế thế giới, tạo sức ép trực tiếp lên vận tải biển và hoạt động xuất khẩu toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế, những biến động tại Trung Đông và hành lang hàng hải Suez – Biển Đỏ dự báo sẽ tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp, ngành hàng.

fb yt zl tw