Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hướng đi mới cho thủy sản Bảo Hà

Hướng đi mới cho thủy sản Bảo Hà

Những năm gần đây, nghề nuôi thủy sản tại xã Bảo Hà đang từng bước khẳng định vai trò là hướng phát triển kinh tế quan trọng của địa phương. Với lợi thế diện tích mặt nước, cùng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, người dân đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước nâng cao giá trị, hiệu quả trên cùng đơn vị diện tích.

Hộ chế biến gỗ rừng trồng: Chủ động kê khai thuế

Hộ chế biến gỗ rừng trồng: Chủ động kê khai thuế

Theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, từ 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện tự khai thuế, nộp thuế. Thay đổi từ thuế khoán sang thuế kê khai, các hộ chế biến gỗ rừng trồng tại Lào Cai đã chủ động tiếp cận, triển khai các thủ tục để hoàn thành nghĩa vụ với Nhà nước.

Doanh nhân cựu chiến binh trên "trận tuyến mới"

Doanh nhân cựu chiến binh trên "trận tuyến mới"

Trong những ngày tháng 4 lịch sử, hòa chung không khí cả nước hướng về kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), chúng tôi có dịp gặp gỡ những doanh nhân - cựu chiến binh tiêu biểu. Dù đã ở tuổi "xưa nay hiếm", những người lính năm xưa vẫn miệt mài cống hiến trên "trận tuyến mới" - sản xuất kinh doanh, tiếp tục góp sức vào công cuộc xây dựng quê hương.

Doanh nghiệp chủ động phương án tiết giảm điện, giữ vững đà tăng trưởng

Doanh nghiệp chủ động phương án tiết giảm điện, giữ vững đà tăng trưởng

Trong bối cảnh tỷ trọng điện công nghiệp chiếm tới 70% tổng sản lượng toàn tỉnh, các doanh nghiệp trên địa bàn đã không còn thụ động chờ đợi sự điều tiết từ ngành điện. Thay vào đó, một làn sóng chủ động thay đổi tư duy sản xuất - từ dịch chuyển giờ cao điểm đến mạnh tay đầu tư công nghệ tiết kiệm năng lượng, đang trở thành giải pháp “sống còn” để duy trì đà tăng trưởng và bảo đảm an ninh năng lượng địa phương.

Nâng cao ý thức phòng, chống bệnh dại trong cộng đồng

Nâng cao ý thức phòng, chống bệnh dại trong cộng đồng

Thời tiết nắng nóng kéo dài là điều kiện dễ phát sinh bệnh dại, lây lan trên đàn chó, mèo nuôi. Nguy cơ này đòi hỏi các cấp, ngành chức năng và người dân cần chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng, chống, nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những tấm lòng vì đường quê rộng mở

Những ngày này, người dân thôn Đát Lụa, xã Bảo Ái phấn khởi khi một đoạn đường đất nhỏ hẹp, trục thôn sắp được bê tông hóa, mở rộng. Các hộ dân trên đoạn đường đi qua đã sẵn sàng hiến đất, chặt bỏ cây, góp phần cùng Nhà nước mở rộng đường, giúp việc đi lại thuận tiện hơn cho cả cộng đồng.

Khi thuế trở thành nguồn lực cho an sinh

Khi thuế trở thành nguồn lực cho an sinh

Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) số 109 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 đang nhận được sự quan tâm lớn khi đồng thời nới lỏng nghĩa vụ thuế cho cả người lao động và hộ kinh doanh.

Trái thơm mở lối làm giàu

Trái thơm mở lối làm giàu

Từ những diện tích thử nghiệm ban đầu, cây bí xanh thơm đang từng bước khẳng định hiệu quả trên đồng đất xã Bát Xát. Không chỉ mở ra hướng chuyển đổi cây trồng phù hợp, mô hình còn góp phần nâng cao thu nhập, tạo tiền đề phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, bền vững tại địa phương.

Từ chính sách thuế xăng dầu đến tư duy quản trị mới

Từ chính sách thuế xăng dầu đến tư duy quản trị mới

Vừa qua, việc Quốc hội thông qua chủ trương giảm, miễn một số loại thuế liên quan đến xăng dầu và đặc biệt là ủy quyền cho Chính phủ chủ động điều hành trong quá trình thực hiện, là một quyết định có ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một chính sách tài khóa thông thường.

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Yên Bình phát triển nghề ươm cây giống lâm nghiệp

Tận dụng lợi thế về đất đai và điều kiện tự nhiên, thời gian qua, người dân xã Yên Bình đã phát triển mạnh nghề ươm cây giống lâm nghiệp, mở ra hướng đi bền vững trong phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập và tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương.

Quy Mông: Mô hình gà đệm lót sinh học thu nhập hàng trăm triệu đồng

Quy Mông: Mô hình gà đệm lót sinh học thu nhập hàng trăm triệu đồng

Trong xu hướng sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững, mô hình nuôi gà ứng dụng đệm lót sinh học của anh Nguyễn Minh Quỳnh, thôn Minh Tân, xã Quy Mông (tỉnh Lào Cai) đang nổi lên hiệu quả. Mô hình không chỉ mang lại thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm mà còn kiểm soát dịch bệnh tốt, với sự hỗ trợ sát sao của cán bộ nông nghiệp địa phương.

fb yt zl tw