Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đẩy nhanh khắc phục sạt lở trên Tỉnh lộ 160 ven sông Chảy

Đẩy nhanh khắc phục sạt lở trên Tỉnh lộ 160 ven sông Chảy

Những ngày này, khối lượng thi công khắc phục các điểm sạt lở trên Tỉnh lộ 160 đã đạt hơn 50%. Chủ đầu tư đang đôn đốc nhà thầu tập trung nhân lực, phương tiện, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026 để bảo đảm an toàn đi lại trên tuyến đường kết nối khu vực Bắc Hà và Bảo Yên.

Tạo lực đẩy cho chăn nuôi hàng hoá

Tạo lực đẩy cho chăn nuôi hàng hoá

Nghị quyết số 21/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh Lào Cai về chính sách khuyến khích, hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản đang tạo thêm nguồn lực để người chăn nuôi đầu tư con giống, mở rộng quy mô sản xuất. Để chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh hỗ trợ kinh phí, việc hướng dẫn kỹ thuật, phòng, chống dịch bệnh và tháo gỡ vướng mắc phù hợp với điều kiện từng địa bàn có ý nghĩa quan trọng.

Bảo Hà đẩy nhanh thi công đường gom dân sinh dọc tuyến đường sắt

Bảo Hà đẩy nhanh thi công đường gom dân sinh dọc tuyến đường sắt

Cùng với việc xóa bỏ các lối đi tự mở qua đường sắt nhằm hạn chế nguy cơ tai nạn giao thông, xã Bảo Hà đang tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công các tuyến đường gom dân sinh. Đây là giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm an toàn, tạo thuận lợi cho việc đi lại của người dân, góp phần từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông nông thôn trên địa bàn.

Phụ nữ xã Khánh Hòa thi đua giảm nghèo

Phụ nữ xã Khánh Hòa thi đua giảm nghèo

Bằng tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và sự chủ động trong phát triển kinh tế, hội viên phụ nữ xã Khánh Hòa đang tích cực hưởng ứng phong trào thi đua giảm nghèo bằng những việc làm thiết thực. Từ hỗ trợ vốn, cây con giống đến đào tạo nghề, kết nối việc làm và nhân rộng mô hình kinh tế, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã từng bước giúp hội viên nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững tại địa phương.

Bảo Ái “3 cùng” thu hút đầu tư

Bảo Ái “3 cùng” thu hút đầu tư

Từ khảo sát cơ hội đến tháo gỡ vướng mắc trong quá trình hoàn thiện dự án, xã Bảo Ái đang từng bước cụ thể hóa phương châm “Cùng tìm cơ hội - Cùng tháo gỡ khó khăn - Cùng phát triển bền vững”. Cách làm ấy không chỉ tạo thêm niềm tin cho nhà đầu tư mà còn mở ra cơ hội khai thác tiềm năng, phát triển sản xuất và tạo việc làm cho người dân địa phương.

Tăng cường phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại

Tăng cường phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại

Thời gian qua, lực lượng chức năng tỉnh Lào Cai đã tăng cường các giải pháp đấu tranh với buôn lậu và gian lận thương mại. Từ những vụ việc được phát hiện, xử lý cho thấy tính chất phức tạp của loại phạm tội này, đồng thời là lời cảnh báo đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh có hành vi vi phạm pháp luật.

fb yt zl tw