Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Khai mạc chợ đêm Si Ma Cai

Khai mạc chợ đêm Si Ma Cai

Tối 25/4, tại chợ Xanh Si Ma Cai, lễ khai mạc chợ đêm Si Ma Cai diễn ra trong không khí sôi động, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Xây dựng thương hiệu từ sự đồng lòng

Xây dựng thương hiệu từ sự đồng lòng

Giữa "lòng chảo" Mường Lò, hạt gạo Séng Cù của tổ dân phố An Sơn (phường Cầu Thia) không chỉ nuôi sống bao thế hệ mà còn trở thành biểu tượng gắn kết cộng đồng. Từ những thửa ruộng vàng óng, bà con đã cùng nhau xây dựng Hợp tác xã, tạo nên thương hiệu gạo Séng Cù đạt chuẩn OCOP 3 sao - mang hương vị đất trời và khát vọng vươn xa.

Giải bài toán cho lối đi tự mở qua đường sắt ở Trấn Yên

Giải bài toán cho lối đi tự mở qua đường sắt ở Trấn Yên

Là địa phương có tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai, từ lâu câu chuyện về lối đi tự mở ở thôn Nhân Nghĩa, xã Trấn Yên, tỉnh Lào Cai vẫn chưa có lời giải dứt điểm, đặt ra bài toán vừa bảo đảm an toàn giao thông, vừa không để ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội. 

"Vàng xanh" trên đất Mỏ Vàng

"Vàng xanh" trên đất Mỏ Vàng

Suối Dầm, xã Mỏ Vàng cheo leo giữa núi cao, nơi mây phủ quanh năm và cuộc sống của đồng bào Mông vẫn còn nhiều khó khăn, nhọc nhằn. Ở đó, những cây chè Shan cổ thụ hàng trăm năm tuổi lặng lẽ tồn tại như chứng nhân của thời gian. Không theo hàng lối như những nương chè hiện đại mà mọc rải rác trên sườn núi, sau nếp nhà, ven rừng như thể được thiên nhiên gìn giữ qua bao thế hệ.

Chính quyền đồng hành cùng thương hiệu Việt

Chính quyền đồng hành cùng thương hiệu Việt

Xây dựng thương hiệu Việt không còn là việc riêng của doanh nghiệp mà đã trở thành nhiệm vụ chung, đòi hỏi sự đồng hành chặt chẽ của chính quyền các cấp, các ngành bằng những hành động cụ thể. Tỉnh Lào Cai đã và đang tích cực đồng hành cùng doanh nghiệp trong duy trì, xây dựng và đưa thương hiệu Việt vươn xa.

Rào cản từ thực tiễn

PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP: Rào cản từ thực tiễn

Những năm gần đây, nông nghiệp Lào Cai tiếp tục khẳng định vai trò “trụ đỡ” của nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh thị trường và thiên tai diễn biến phức tạp. Tuy nhiên, phía sau những con số tăng trưởng, thực tế đặt ra là sản xuất nông nghiệp vẫn chưa chuyển hóa rõ nét sang kinh tế nông nghiệp; giá trị gia tăng thấp, liên kết chuỗi lỏng lẻo, đầu ra thiếu ổn định.

Mở rộng vùng lúa năng suất, chất lượng cao

Mở rộng vùng lúa năng suất, chất lượng cao

Giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu phát triển hơn 3.300 ha lúa năng suất, chất lượng cao tại 46 xã, phường, hướng tới sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, nâng cao giá trị gia tăng. Các địa phương đang tập trung xây dựng vùng sản xuất, lựa chọn giống phù hợp và đẩy mạnh liên kết sản xuất - tiêu thụ.

Nghĩa Tâm triển khai Nghị quyết 21 bảo đảm đúng đối tượng, phù hợp thực tiễn

Nghĩa Tâm triển khai Nghị quyết 21 bảo đảm đúng đối tượng, phù hợp thực tiễn

Thực hiện Nghị quyết số 21 của HĐND tỉnh về hỗ trợ phát triển sản xuất, xã Nghĩa Tâm đã chủ động xây dựng kế hoạch, đẩy mạnh công tác tuyên truyền và triển khai đến từng thôn, bản, hộ dân trên địa bàn. Qua rà soát, toàn xã có 67 hộ đăng ký tham gia, trong đó 33 hộ phát triển chăn nuôi lợn và 34 hộ trồng cây ăn quả, với tổng diện tích khoảng 45 ha.

 Tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Gia Hội: Tập trung mọi nguồn lực, quyết tâm khống chế dịch tả lợn Châu Phi

Trước diễn biến phức tạp của dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn, cấp ủy và chính quyền xã Gia Hội đã khẩn trương triển khai đồng bộ các biện pháp ứng phó với tinh thần chủ động, quyết liệt. Cùng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giám sát, kiểm soát và kỷ cương trong lĩnh vực thú y được tăng cường, góp phần kịp thời ngăn chặn nguy cơ lây lan dịch bệnh, bảo vệ đàn vật nuôi và ổn định sinh kế cho Nhân dân.

Chủ động bảo vệ lúa xuân

Chủ động bảo vệ lúa xuân

Thời điểm này, khi lúa xuân trên địa bàn tỉnh bước vào giai đoạn đứng cái - làm đòng, trên nhiều chân ruộng đã xuất hiện những vết bệnh lấm tấm, cháy loang trên lá - dấu hiệu ban đầu của bệnh đạo ôn.

Nỗ lực cải thiện điều kiện sống của người dân

Nỗ lực cải thiện điều kiện sống của người dân

Kỳ họp thứ 6, HĐND tỉnh Lào Cai khóa XVI ngày 09/12/2025 đã thông qua Nghị quyết số 49 về Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Lào Cai giai đoạn 2021 - 2030. Trong bối cảnh giá nhà ở thương mại ngày càng tăng cao, nghị quyết xác định rõ phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bảo đảm an sinh xã hội, ổn định đời sống Nhân dân.

Hướng đi mới cho thủy sản Bảo Hà

Hướng đi mới cho thủy sản Bảo Hà

Những năm gần đây, nghề nuôi thủy sản tại xã Bảo Hà đang từng bước khẳng định vai trò là hướng phát triển kinh tế quan trọng của địa phương. Với lợi thế diện tích mặt nước, cùng kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm, người dân đã chủ động chuyển đổi phương thức sản xuất, từng bước nâng cao giá trị, hiệu quả trên cùng đơn vị diện tích.

fb yt zl tw