Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Sớm tháo gỡ khó khăn cho những chợ phiên biên giới khu vực Bát Xát

Sớm tháo gỡ khó khăn cho những chợ phiên biên giới khu vực Bát Xát

Tại một số xã biên giới như Y Tý, Trịnh Tường, Bát Xát, chợ phiên là nơi trao đổi, mua bán hàng hóa, giao lưu văn hóa giữa các dân tộc. Mấy năm trở lại đây, các chợ phiên biên giới trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Tuy nhiên, tại một số chợ phiên biên giới còn nhiều bất cập cần sớm được tháo gỡ.

Xe ô tô, xe máy cũ trên 10 năm cần lưu ý gì khi dùng xăng E10?

Xe ô tô, xe máy cũ trên 10 năm cần lưu ý gì khi dùng xăng E10?

Từ ngày 1/6/2026, theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, xăng không chì trên thị trường sẽ được phối trộn thành xăng sinh học E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc. Việc chuyển đổi này khiến nhiều người sử dụng ô tô, xe máy, đặc biệt là các dòng xe cũ trên 10 năm, quan tâm đến khả năng tương thích và các lưu ý khi sử dụng nhiên liệu mới.

Đảm bảo an toàn lao động trong hoạt động khai thác khoáng sản

LÀO CAI: Đảm bảo an toàn lao động trong hoạt động khai thác khoáng sản

Những năm gần đây, hoạt động khai thác khoáng sản trên địa bàn xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai góp phần tạo việc làm, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích đó là nguy cơ mất an toàn lao động và những tác động đến đời sống người dân sinh sống gần khu vực khai trường. Trước thực tế này, công tác đảm bảo an toàn trong khai thác đá đang được chính quyền địa phương và các doanh nghiệp đặc biệt quan tâm.

Yên Bình tăng cường kiểm soát môi trường tại các cơ sở công nghiệp và bến bãi

Yên Bình tăng cường kiểm soát môi trường tại các cơ sở công nghiệp và bến bãi

Những năm gần đây, cùng với tốc độ phát triển công nghiệp và sản xuất vật liệu xây dựng, xã Yên Bình trở thành địa bàn tập trung nhiều cơ sở chế biến đá, bãi tập kết hàng hóa và bến thủy nội địa. Sự phát triển này góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm cho lao động địa phương, song cũng kéo theo nhiều áp lực về môi trường gây ảnh hưởng đến đời sống người dân.

Bảo vệ "mạch máu" kinh tế địa phương

Bảo vệ "mạch máu" kinh tế địa phương

Thời gian qua, lực lượng quản lý thị trường Lào Cai đã liên tục xử lý nhiều vụ việc gian lận thương mại. Sự quyết liệt trong chỉ đạo và thực thi pháp luật đã và đang bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh chân chính.

Hệ thống ngân hàng Lào Cai tăng tốc kết nối thanh toán xuyên biên giới

Hệ thống ngân hàng Lào Cai tăng tốc kết nối thanh toán xuyên biên giới

Với đường biên giới dài hơn 182 km tiếp giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), là cửa ngõ giao thương quan trọng trên hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, hệ thống ngân hàng trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã phát huy vai trò là “cầu nối” tài chính, góp phần rút ngắn khoảng cách thanh toán và thúc đẩy hoạt động thương mại qua biên giới Việt - Trung.

Kiểm soát hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc tại chợ phiên vùng cao

Kiểm soát hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc tại chợ phiên vùng cao

Chợ phiên vùng cao từ lâu không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa mà còn là nét sinh hoạt văn hóa đặc trưng của đồng bào các dân tộc. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt hàng nông sản, hàng tiêu dùng phục vụ nhu cầu thiết yếu, tình trạng buôn bán hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả vẫn xảy ra tại một số chợ phiên, ảnh hưởng đến sức khỏe, quyền lợi người tiêu dùng và môi trường kinh doanh.

Lào Cai đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Lào Cai đẩy nhanh hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai

Sáng 21/5, Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến đánh giá tiến độ thực hiện Kế hoạch đo đạc, lập bản đồ địa chính, lập hồ sơ địa chính và hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2026.

Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với UBND tỉnh Lào Cai

Đoàn công tác Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm việc với UBND tỉnh Lào Cai

Sáng 21/5, tại trụ sở UBND phường Cam Đường, Đoàn công tác của Bộ Nông nghiệp và Môi trường do Thứ trưởng Hoàng Trung làm Trưởng đoàn đã có buổi làm việc với UBND tỉnh Lào Cai về phát triển các vùng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và bảo tồn, phát triển cây dược liệu quý trên địa bàn tỉnh.

fb yt zl tw