Không phải đợi đến tháng 5, tháng 6 hằng năm, giờ đây, du khách đến cao nguyên trắng có thể hòa mình vào không khí kịch tính của giải đua ngựa được tổ chức hằng tuần. Với cách làm sáng tạo, chuyên nghiệp nhưng vẫn đậm bản sắc, Bắc Hà kỳ vọng đưa hoạt động này trở thành điểm nhấn du lịch độc đáo, để thương hiệu đua ngựa Bắc Hà ngày càng lan tỏa.
Suốt nhiều năm, giải đua ngựa truyền thống Bắc Hà vào tháng 6 hằng năm là sự kiện nổi bật, thu hút đông du khách, góp phần đưa nét văn hóa độc đáo của đồng bào các dân tộc địa phương trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tuy nhiên, để sức hút ấy không chỉ có một lần trong năm, địa phương đã quyết định thực hiện bước chuyển mình: Tổ chức chuỗi đua ngựa hằng tuần, bắt đầu từ tháng 11/2025, gắn liền với việc vận hành Câu lạc bộ ngựa Bắc Hà.
Ba tuần đầu của tháng là thời gian cho các vòng loại gay cấn. 24 đến 30 nài ngựa được chia thành 8 lượt đua, mỗi lượt 3 hoặc 4 nài tranh tài trực tiếp để chọn ra những nài ngựa xuất sắc nhất vào vòng trong.
Giải đua ngựa Bắc Hà tập trung vào thế mạnh đặc trưng của giống ngựa vùng cao là sức bền. Các nài ngựa phải chinh phục cự ly 1.900 m, tương đương với 4 vòng sân vận động. Đây là quãng đường đủ dài để thử thách cả thể lực của ngựa lẫn chiến thuật điều phối sức của người cầm cương.
Sức nóng của giải đua được đẩy lên đỉnh điểm vào tuần cuối cùng của tháng - tuần chung kết. Đây là lúc quy tụ những nài ngựa xuất sắc nhất đã vượt qua vòng loại.
Khán giả sẽ được chứng kiến những màn rượt đuổi nghẹt thở qua các vòng đấu loại trực tiếp: từ vòng 24, vòng 16, đến khi chỉ còn lại 4 nài ngựa xuất sắc nhất bước vào trận chung kết, để giành các ngôi vị nhất, nhì, ba, tư.
Cự ly thi đấu vẫn được giữ nguyên ở mức 1.900 m, đòi hỏi sự bền bỉ của những chú ngựa sau nhiều vòng đua.
Chị Vũ Linh - du khách từ Phú Thọ hào hứng: Đây là lần đầu tiên mình xem trực tiếp đua ngựa và không khí quá tuyệt vời. Bà con và khách du lịch đến đây xem rất nhiều. Mình cảm thấy rất phấn khích khi được hòa mình vào bầu không khí như thế này.
Đặc biệt, cách chia bảng, chia lượt và thi đấu đường trường tạo cảm giác kịch tính, lôi cuốn du khách phải theo dõi từ đầu đến cuối, thậm chí muốn quay lại vào tuần tiếp theo để xem kết quả chung cuộc.
Để hoạt động văn hóa thể thao thành sản phẩm du lịch định kỳ, Bắc Hà đã đặt yếu tố an toàn và chuyên nghiệp lên hàng đầu. Công tác tổ chức không còn dừng lại ở quy mô xã hội hóa tự phát mà có sự vào cuộc bài bản của cả hệ thống chính trị địa phương.
Theo đó, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Bắc Hà đóng vai trò là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm tham mưu và điều phối chung. Đặc biệt, để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người, ngựa và hàng nghìn khán giả, lực lượng chức năng đã được phân công nhiệm vụ cụ thể.
Công an xã đảm trách an ninh trật tự; Trạm Y tế xã túc trực chăm sóc sức khỏe; Đoàn Thanh niên xã hỗ trợ hậu cần và Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ ngựa Bắc Hà quản lý chặt chẽ kỹ thuật của nài ngựa. Sự chuẩn bị chu đáo giúp du khách hoàn toàn yên tâm khi hòa mình vào không khí cuồng nhiệt của trường đua.
Việc duy trì giải đua ngựa thường xuyên không chỉ giúp đa dạng hóa sản phẩm du lịch mà còn là chiến lược dài hạn để Bắc Hà quảng bá hình ảnh địa phương. Vùng đất vốn đã nổi tiếng với chợ phiên rực rỡ sắc màu, dinh thự Hoàng A Tưởng cổ kính, giờ đây thêm tiếng vó ngựa dồn dập mỗi cuối tuần, bức tranh du lịch Bắc Hà trở nên sôi động và trọn vẹn hơn.
Sản phẩm hứa hẹn nâng tầm thương hiệu “Ngựa Bắc Hà”, là cơ hội để văn hóa vùng cao đến gần hơn với du khách trong nước và quốc tế thông qua trải nghiệm thực tế, sống động thay vì chỉ qua sách báo hay phim ảnh.
Ông Bùi Minh Hải - Chủ tịch UBND xã Bắc Hà, khẳng định: “Xã Bắc Hà xác định đột phá về phát triển kinh tế - xã hội là du lịch. Chúng tôi mong muốn và đang triển khai thực hiện tổ chức giải đua ngựa hằng tuần, tạo thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thường xuyên, phát huy truyền thống, giá trị di sản văn hóa phi vật thể đã được công nhận..."
Bắc Hà đang khẳng định hướng đi đúng, khi di sản được gìn giữ và đầu tư đúng hướng, sẽ trở thành tài sản vô giá, góp phần phát triển kinh tế và khẳng định vị thế của du lịch vùng đất cao nguyên trắng trên bản đồ Việt Nam. Khách đến Bắc Hà giờ đây không chỉ đi chợ phiên, ngắm hoa mận, mà còn được hòa vào không khí lễ hội quanh năm. Người dân tham gia sự kiện cũng được hưởng lợi, góp phần nâng cao đời sống, phát triển kinh tế bền vững.
