Xã Tả Van, tỉnh Lào Cai được thành lập trên cơ sở sáp nhập từ 3 xã: Tả Van, Mường Hoa và Hoàng Liên. Xã Tả Van mới có diện tích lớn, tiềm năng du lịch dồi dào, nhưng luôn phải đối mặt với tình trạng vi phạm về trật tự xây dựng. Do đó, xã Tả Van đã xác định công tác quản lý trật tự xây dựng là nhiệm vụ trọng tâm, quyết tâm lập lại kỷ cương.
Cả hệ thống chính trị vào cuộc
Cuối tháng 7 vừa qua, ông Giàng A T., thôn Tả Van Dáy 2, xã Tả Van đã tự ý xây dựng một căn nhà gỗ trên đất nông nghiệp với diện tích khoảng 80 m2. Sau khi kiểm tra, phát hiện hành vi vi phạm này, chính quyền địa phương đã nhanh chóng lập biên bản. Tuy nhiên, thay vì áp dụng biện pháp hành chính cứng rắn ngay lập tức, chính quyền địa phương đã chú trọng tuyên truyền, vận động.
Nhờ sự kiên trì giải thích về những quy định của pháp luật liên quan đến trật tự xây dựng, đất đai, ông T. đã tự nguyện tháo dỡ căn nhà. Đặc biệt, việc tháo dỡ được thực hiện với sự hỗ trợ từ người dân trong thôn, tạo nên hình ảnh đẹp về sự đồng thuận, tự giác trong cộng đồng.
Trường hợp của ông Giàng A T. là minh chứng rõ ràng cho phương châm của xã Tả Van: Kiên quyết xử lý vi phạm nhưng lấy tuyên truyền, vận động làm nền tảng, tạo sự đồng thuận từ cơ sở.
Đặc trưng nổi bật của xã Tả Van là đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống (đồng bào Mông, Tày, Dao, Giáy, Xa Phó chiếm tỷ lệ lớn). Trước khi sáp nhập thành xã Tả Van mới, địa bàn 3 xã Tả Van, Mường Hoa, Hoàng Liên đã là “điểm nóng” về vi phạm trật tự xây dựng, đất đai.
Khi thành lập, xã Tả Van đã nhận bàn giao một khối lượng công việc khổng lồ, với 188 trường hợp vi phạm có hồ sơ cần phải xử lý.
Ông Nguyễn Đình Thăng - Phó Chủ tịch UBND xã Tả Van cho biết: Tình hình vi phạm trật tự xây dựng, đất đai trên địa bàn xã Tả Van tương đối phức tạp. Việc xây dựng không phép, sai phép, trái phép ảnh hưởng rất lớn tới quy hoạch các khu dân cư sau này, cũng như là quy hoạch du lịch chung cho xã Tả Van.
Ngay từ khi thành lập, UBND xã Tả Van đã xác định công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Xã đã tập trung chỉ đạo quyết liệt, huy động toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc.
Phó Chủ tịch UBND xã Nguyễn Đình Thăng cho biết thêm: Tháng 7 vừa qua, UBND xã Tả Van đã ban hành các chỉ thị, kế hoạch thực hiện lập lại trật tự xây dựng, đất đai trên địa bàn với tinh thần tất cả các thành viên, lực lượng, ban ngành đoàn thể của xã phải vào cuộc.
Từ ngày 1/7/2025 đến nay, xã Tả Van đã phát hiện 93 trường hợp vi phạm mới: 52 công trình xây dựng với mục đích để ở, 7 công trình vi phạm với mục đích để kinh doanh và 34 công trình còn lại là các công trình xây dựng, san gạt quy mô nhỏ, kết cấu lắp ghép dùng để trông coi ruộng nương hoặc mục đích khác.
Xã đã tổ chức cưỡng chế phá dỡ 5 công trình. Đối với những trường hợp có tính chất phức tạp, xã đã chủ động chuyển hồ sơ xin ý kiến và phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan để kiên quyết xử lý theo quy định của pháp luật.
Những tín hiệu tích cực
Trong quá trình xử lý vi phạm, xã Tả Van đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận: 22 công trình vi phạm mới đã được xử lý triệt để; 17 công trình đã vận động để người dân tự nguyện phá dỡ.
Thành công bước đầu của Tả Van có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và người dân.
Tuy nhiên, trong quá trình xử lý, xã Tả Van cũng gặp phải nhiều khó khăn, vướng mắc.
Với sự quyết liệt vào cuộc của tất cả các cấp, ngành, xã Tả Van đang dần kiểm soát được tình hình trật tự xây dựng, đất đai, từng bước giải quyết dứt điểm các vi phạm tồn đọng và mới phát sinh, hướng đến mục tiêu phát triển du lịch bền vững và xây dựng nông thôn mới.
