Những ngày này, khu vực thực hiện Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tại xã Mậu A trở nên nhộn nhịp hơn. Người dân tranh thủ thu hoạch cây trồng, di chuyển tài sản, phối hợp với lực lượng chức năng xác định ranh giới thu hồi đất. Mỗi phần việc hoàn thành giúp việc bàn giao mặt bằng tiến thêm một bước.
Với gia đình ông Đinh Văn Huyên, thôn An Thịnh 3, khoảng 8.000 m² trồng quế là nguồn sinh kế. Thế nhưng khi được chính quyền địa phương tuyên truyền về ý nghĩa của dự án, ông cùng gia đình đã chủ động huy động nhân lực thu hoạch cây, sẵn sàng bàn giao phần diện tích nằm trong phạm vi thực hiện dự án. “Sau khi nhận được thông báo chính thức của chính quyền địa phương, gia đình hoàn toàn nhất trí và đang thực hiện thu hoạch cây cối, hoa màu trên phần đất Nhà nước cần”, ông Đinh Văn Huyên chia sẻ.
Cùng chung suy nghĩ ấy, gia đình bà Nguyễn Thị Đức ở thôn An Thịnh 2 đã chủ động thu hoạch hơn 2,4 ha quế, phối hợp hoàn thiện các thủ tục để sớm bàn giao mặt bằng. Gia đình bà đã nhận tiền bồi thường theo quy định.
“Mình cũng muốn cho đất nước mình giàu đẹp. Là người dân thì mình cũng nên đóng góp một chút phần cho Nhà nước. Hôm nay gia đình đã nhận được tiền thỏa đáng” - bà Nguyễn Thị Đức chia sẻ.
Những câu chuyện như của gia đình ông Huyên, bà Đức đang diễn ra tại nhiều khu dân cư có tuyến đường sắt đi qua. Để người dân đồng thuận, chính quyền cơ sở trực tiếp đến từng thôn, từng hộ, giải thích chính sách, xác định phạm vi ảnh hưởng, lắng nghe những kiến nghị liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.
Tại xã Đông Cuông, tuyến đường sắt đi qua địa bàn dài 7,57 km. Từ ngày 1/10/2026, xã bắt đầu tổ chức kiểm đếm phục vụ công tác giải phóng mặt bằng. Hội đồng giải phóng mặt bằng của xã phối hợp với các thôn, Mặt trận và các đoàn thể ở cơ sở trực tiếp tuyên truyền, vận động người dân. Đến hết ngày 31/10, toàn xã đã hoàn thành kiểm đếm 157/157 hộ với tổng diện tích 31,11 ha.
Ở thôn Đập Dóm, cán bộ thôn cùng lực lượng chức năng đến từng hộ dân để giải thích rõ chủ trương, chính sách và những lợi ích lâu dài mà dự án mang lại. Ông Căn Văn Minh - Trưởng thôn Đập Dóm cho biết, Ban công tác Mặt trận của thôn cũng tham gia vận động. Qua tuyên truyền, đa số người dân đồng thuận, phối hợp trong đo đạc, kiểm đếm.
Với gia đình ông Đoàn Văn Chính, thôn Đập Dóm, việc phối hợp kiểm đếm cũng là bước chuẩn bị cho một cuộc sống mới. Gia đình ông mong muốn chính sách tái định cư được thực hiện kịp thời, bảo đảm nơi ở và điều kiện sinh kế sau khi bàn giao đất.
“Gia đình chúng tôi rất phối hợp với các đồng chí đo đếm, kiểm đếm. Chúng tôi đề nghị cấp trên cố gắng tạo điều kiện để có chỗ tái định cư, ăn ở mới, bảo đảm cuộc sống sau này” - ông Đoàn Văn Chính bày tỏ.
Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình hạ tầng giao thông có ý nghĩa quan trọng đối với kết nối vùng và mở rộng không gian phát triển. Để triển khai tuyến chính cùng hệ thống ga, tỉnh Lào Cai phải thu hồi hơn 987 ha đất. Đây là khối lượng công việc lớn, liên quan trực tiếp đến quyền lợi, tài sản, đất ở và đất sản xuất của người dân.
Đến hết ngày 30/10, các địa phương đã kiểm đếm 436 hộ gia đình, tổ chức với tổng diện tích 117 ha. Phần diện tích thể hiện trên bản đồ đã được ký duyệt là 512,47 ha, tương đương 51,91%. Riêng tại xã Mậu A, 43 hộ dân đã được chi trả kinh phí bồi thường với tổng số tiền hơn 38 tỷ đồng.
Những con số ấy cho thấy công tác giải phóng mặt bằng đang được đẩy nhanh. Phía sau mỗi con số là từng thửa đất, từng vườn cây, từng căn nhà và kế sinh nhai của người dân. Đồng thời, tham gia tuyên truyền, vận động có cả hệ thống chính trị ở cơ sở, từ cấp ủy, chính quyền đến bí thư chi bộ, trưởng thôn, mặt trận, các đoàn thể và lực lượng an ninh cơ sở.
Ông Trần Thống Nhất - Phó Chủ tịch UBND xã Đông Cuông, cho biết địa phương tập trung tuyên truyền, vận động để tạo sự đồng thuận cao nhất, qua đó bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng.
Đợt thi đua cao điểm “100 ngày đêm triển khai công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đoạn qua địa phận tỉnh Lào Cai” đang tạo thêm động lực cho các địa phương tăng tốc.
Khi người dân hiểu, chính quyền đồng hành và quyền lợi chính đáng được bảo đảm, việc bàn giao mặt bằng cũng là cách người dân chung sức mở đường cho một cơ hội phát triển mới.
Tuyến đường sắt Lào Cai- Hà Nội- Hải Phòng đoạn qua tỉnh Lào Cai dài khoảng 143,68 km, qua 12 xã, phường với 9 ga, gồm 1 ga lập tàu (Lào Cai), 4 ga trung gian (Bảo Thắng, Văn Bàn, An Thịnh, Yên Bái Nam) và 4 ga nhường tránh (Sa Pa, Châu Quế Thượng, Đông An, Y Can). Tuyến được đầu tư theo phương án đường đơn, giải phóng mặt bằng theo quy mô đường đôi với diện tích khoảng 987,26 ha.
Bộ Xây dựng đã phân chia dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng thành 9 dự án thành phần. Dự án thành phần 1 đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga. Dự án thành phần 2 đầu tư xây dựng công trình đường sắt. Tập đoàn Điện lực Việt Nam chủ trì thực hiện các tiểu dự án di dời công trình điện có điện áp từ 110 kV trở lên. UBND các tỉnh, thành phố có tuyến đi qua chủ trì 6 dự án thành phần về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật. Các dự án thành phần trên địa bàn tỉnh Lào Cai có tổng mức đầu tư khoảng 11.481 tỷ đồng.