Là hạng mục thuộc dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di chuyển hạ tầng kỹ thuật phục vụ xây dựng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, đoạn qua địa bàn Yên Bái (cũ), tại khu tái định cư thôn Nước Mát, phường Âu Lâu, không khí thi công đang diễn ra khẩn trương.
Khu tái định cư thôn Nước Mát có diện tích 3,8 ha, tổng mức đầu tư hơn 22 tỷ đồng, khởi công từ tháng 8/2025. Dù gặp khó khăn do vướng mắc mặt bằng và thủ tục cấp phép đổ thải, song nhờ sự vào cuộc quyết liệt giữa chính quyền địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu, đến nay, sau 4 tháng thi công, mặt bằng khu tái định cư cơ bản hoàn thiện.
Các hạng mục nhỏ như rãnh thoát nước, đường giao thông nội bộ và công trình phụ trợ đang được hoàn tất; giá trị thực hiện đạt khoảng 90% hợp đồng. Theo kế hoạch, đến tháng 10/2026, nhà thầu bàn giao công trình cho địa phương để tổ chức phân lô, bố trí cho 71 hộ dân.
Ông Nguyễn Tiến Công - Cán bộ kỹ thuật, Công ty TNHH Linh Huy Hoàng, tỉnh Lào Cai, đơn vị thi công khu tái định cư cho biết: “Chúng tôi đang đẩy nhanh tiến độ phần hệ thống thoát nước và những phần phụ trợ mới bổ sung. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, đơn vị cố gắng vượt tiến độ chủ đầu tư đề ra”.
Không chỉ khu tái định cư Nước Mát, tại khu tái định cư Tân Việt, xã Quy Mông, tiến độ cũng đang được đẩy nhanh từng ngày.
Khu tái định cư này rộng 3,2 ha, tổng mức đầu tư hơn 16 tỷ đồng, dự kiến bố trí cho 29 hộ bị ảnh hưởng bởi dự án đường sắt. Khối lượng đào đắp lớn, địa hình và điều kiện thi công phức tạp, nên nhà thầu phải huy động hàng chục phương tiện, tổ chức thi công tăng ca để bù tiến độ.
Hiện, công trình đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng. Rãnh thoát nước đã thi công 600/700 m; đường giao thông nội bộ đã được rải base; hệ thống điện trung thế và trạm biến áp đang được triển khai.
Ông Phan Phú Xuyên - Chỉ huy trưởng, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng số 9, tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Do khối lượng đá khá lớn nên mất nhiều thời gian phá để tạo nền, cộng với thời tiết mưa nhiều nên tiến độ cũng bị ảnh hưởng. Tranh thủ thời tiết thuận lợi, công ty tổ chức tăng ca để bù lại thời gian bị chậm, phấn đấu hoàn thành trong tháng 10/2026 để người dân có thể xây dựng nhà và chuyển về nơi ở mới”.
Cùng với đẩy nhanh tiến độ, công tác giám sát chất lượng cũng được chú trọng. Từng hạng mục được kiểm tra, kiểm soát trước khi chuyển sang bước tiếp theo, bảo đảm công trình vừa đúng tiến độ, vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và mỹ thuật.
Anh Đoàn Việt Dũng - Trung tâm Giám định chất lượng xây dựng tỉnh Lào Cai cho biết: “Đơn vị tư vấn luôn bám sát công trường để phối hợp với nhà thầu, kiểm soát khối lượng, chất lượng và những điều chỉnh liên quan đến tiến độ. Những nội dung chưa bảo đảm sẽ không được triển khai bước tiếp theo”.
Phục vụ công tác giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, toàn tỉnh dự kiến bố trí 38 khu tái định cư. Riêng khu vực Yên Bái (cũ) triển khai 16 khu tại 7 địa phương, trong đó, 11 khu đã khởi công, 4 khu đang hoàn thiện thủ tục để khởi công và 1 khu đã có sẵn mặt bằng tái định cư.
Điểm thuận lợi là người dân đã đồng thuận khá cao với chủ trương thu hồi đất, bàn giao mặt bằng phục vụ xây dựng các khu tái định cư. Kết quả này có được là nhờ công tác tuyên truyền, vận động được thực hiện từ sớm, giúp người dân hiểu rõ ý nghĩa của dự án cũng như các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Nhờ đó, mặt bằng được bàn giao, tạo điều kiện để công trình triển khai thuận lợi.
Ông Lương Công Hiến - Trưởng phòng Kinh tế xã Quy Mông, tỉnh Lào Cai cho biết: Tuyến đường sắt đi qua địa bàn dài hơn 11 km, ảnh hưởng đến 20 hộ dân. Để phục vụ dự án, địa phương xây dựng hai khu tái định cư Quyết Tiến và Tân Việt, với tổng diện tích hơn 5 ha.
“Đây là dự án trọng điểm quốc gia nên người dân nắm và hiểu khá rõ về chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước. Các hộ gia đình đã phối hợp tốt trong quá trình thu hồi đất, bàn giao mặt bằng đúng quy định” - ông Hiến chia sẻ.
Tại các khu đang thi công, nhà thầu tập trung hoàn thiện những hạng mục thiết yếu như san tạo mặt bằng, đường giao thông nội bộ, kè, rãnh và cống thoát nước, hệ thống cấp điện, cấp nước. Một số khu đã hoàn thành hoặc cơ bản hoàn thành, dự kiến đưa vào sử dụng trong tháng 9 và tháng 10/2026. Mục tiêu đặt ra không chỉ là hoàn thành một công trình xây dựng, mà phải bảo đảm nơi ở mới có hạ tầng thiết yếu, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt lâu dài của người dân.
Ông Lê Ngọc Linh - Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng số 1 tỉnh Lào Cai chia sẻ: “Đối với những vị trí còn vướng mặt bằng và nguồn vật liệu đất đắp, Ban đã chủ động tham mưu, phối hợp với các sở, ngành để tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện thủ tục cấp phép các mỏ đất. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục bám sát công trường, thực hiện theo chỉ đạo của tỉnh để đẩy nhanh tiến độ các dự án”.
Đẩy nhanh tiến độ các khu tái định cư vì thế không chỉ là yêu cầu về tiến độ xây dựng. Đằng sau mỗi khu tái định cư là cuộc sống của những hộ dân phải di chuyển để nhường đất cho công trình. Một khu tái định cư hoàn thành đúng lúc sẽ giúp người dân sớm ổn định cuộc sống; đồng thời tạo thêm điều kiện để địa phương hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng.
Khi nơi ở mới được chuẩn bị đầy đủ, người dân yên tâm di chuyển, mặt bằng được bàn giao, dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có thêm điều kiện để tăng tốc. Đây cũng là bước chuẩn bị quan trọng để Lào Cai cùng các địa phương trên tuyến đưa công trình trọng điểm này về đích, mở thêm trục kết nối mới cho phát triển kinh tế - xã hội của vùng.
