Cách đây 30 năm, vùng đất Thượng Hà được biết đến là những bản Mông nghèo khó, nhìn đâu cũng thấy đồi núi trọc, hậu quả của tập quán du canh, du cư. Vậy nhưng, hôm nay trở lại, nơi đây đã khoác lên mình màu xanh bát ngát của những cánh rừng. Đặc biệt, ở thôn 1 Vài Siêu, người dân không chỉ trồng rừng phủ xanh đồi trọc mà còn phát triển kinh tế rừng, chế biến lâm sản, có cuộc sống ngày càng no ấm.
Gia đình ông Tráng Seo Sáng đã định cư ở mảnh đất Vài Siêu, xã Thượng Hà được hơn 30 năm. Trước đây, gia đình ông cùng người dân nơi đây bị ảnh hưởng bởi tập quán du canh, du cư, chỉ biết phá rừng làm nương.
Qua mấy vụ ngô, đất cằn khô không trồng được ngô nữa, lại chuyển sang cánh rừng khác, lại phá rừng, trồng ngô. Vì thế, những khu rừng bị đốt phá trơ trụi, không còn cây xanh nữa, khiến cuộc sống nghèo đói dai dẳng.
Từ khi ông Sáng làm theo chủ trương của Đảng và Nhà nước, tập trung trồng rừng phát triển kinh tế, cuộc sống đã ấm no hơn.
Đưa chúng tôi đi thăm ngôi nhà xây khang trang như biệt thự nhỏ ở thôn 1 Vài Siêu, ông Sáng cho biết, cách đây 5 năm, ông xây ngôi nhà này trị giá hơn 600 triệu đồng. Tất cả tiền xây nhà đều từ trồng rừng mỡ, keo, quế và chăn nuôi mà ra.
Sau hơn 30 năm gắn bó với mảnh đất Vài Siêu, ông đã cùng gia đình phủ xanh hàng chục ha đồi trọc thành rừng cây xanh tốt. Mỗi năm, từ bán cây mỡ, keo, quế, nuôi trâu thu được từ đến 200 đến 300 triệu đồng.
Giờ đây, khi các con đã trưởng thành, ông chia rừng cho 3 người con trai quản lý. Nhờ vào rừng, các con ông Sáng đều xây được nhà khang trang, cuộc sống ấm no.
Đến thôn 1 Vài Siêu hôm nay, bản người Mông không còn nhà tạm, nhà dột nát mà đều được thay bằng những ngôi nhà xây kiên cố. Quanh thôn là những rừng quế, mỡ xanh bát ngát.
Tại thôn 1 Vài Siêu có nhiều hộ người Mông khá giả nhờ trồng rừng sản xuất. Tiêu biểu như các gia đình Ma Seo Lừ, Tráng Seo Chơ, Tráng A Lềnh, Tráng Seo Chúng, Tráng Seo Quáng… đều có thu nhập từ 100 đến 200 triệu mỗi năm từ trồng rừng.
Trong những năm gần đây, khi người dân thôn 1 Vài Siêu tập trung trồng rừng để giảm nghèo bền vững, nâng cao thu nhập, nhiều người từ miền xuôi lên đây lập nghiệp cũng tích cực làm giàu dựa vào kinh tế rừng. Với nguồn nguyên liệu lớn, một số hộ dân tại địa phương đã đầu tư xây dựng xưởng sản xuất gỗ ván bóc. Đi dọc theo Quốc lộ 70 qua thôn 1 Vài Siêu, dễ dàng nhận thấy ngày càng có nhiều xưởng gỗ ván bóc.
Anh Nguyễn Văn Hiền - chủ một xưởng gỗ ván bóc chia sẻ: “Vùng đất Thượng Hà có nguồn nguyên liệu gỗ phong phú nhưng trước đây không có đơn vị thu mua, chế biến. Năm 2019, gia đình tôi mở xưởng sản xuất gỗ ván bóc, đầu tư máy móc để biến những cây gỗ mỡ, keo thành ván bóc bán về xuôi. Ngoài ra, tôi còn đầu tư máy móc để băm dăm gỗ".
Từ đầu năm 2026 đến nay, xưởng gỗ ván bóc của anh Hiền còn thu mua gỗ của bà con sản xuất được khoảng 2.000 tấn dăm gỗ, bán cho các đơn vị thu mua tại tỉnh Phú Thọ. Trừ mọi chi phí, mỗi năm thu nhập của gia đình đạt khoảng 300 đến 400 triệu đồng. Xưởng gỗ còn tạo việc làm thường xuyên cho 7 lao động địa phương với mức lương khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng.
Trong những năm gần đây, đời sống người dân thôn 1 Vài Siêu có nhiều đổi thay nhờ người dân tích cực trồng rừng sản xuất, mở xưởng sản xuất gỗ ván bóc, vừa tiêu thụ gỗ cho bà con trong vùng, vừa đem lại thu nhập cao.
Từ phát triển kinh tế lâm nghiệp, đời sống người dân thôn 1 Vài Siêu ngày càng no ấm. Đến nay, đa số hộ dân đã xây được nhà ở khang trang, kiên cố. Thôn 1 Vài Siêu chỉ còn 15 hộ nghèo và cận nghèo.
Những khu rừng quế, rừng mỡ trở thành nguồn thu nhập chính của bà con. Những xưởng chế biến gỗ không chỉ thu mua gỗ cho người dân, góp phần phát triển kinh tế địa phương mà còn tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động trên địa bàn xã.
Từ một thôn nghèo và những khu đồi trọc, đến nay thôn 1 Vài Siêu đã trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế lâm nghiệp của xã Thượng Hà. Trong thời gian tới, người dân thôn 1 Vài Siêu tiếp tục đẩy mạnh trồng rừng sản xuất, chế biến lâm sản, xây dựng thôn trở thành lá cờ đầu trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới tại địa phương.
