Sau hợp nhất địa giới hành chính, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai hiện đang quản lý, bảo dưỡng 2.543,71 km đường, gồm 9 tuyến quốc lộ (942,62 km), 27 tuyến đường tỉnh (1.341,14 km) và 19 tuyến đường địa phương. Tuy nhiên, nhiều tuyến đã khai thác hơn 10 năm nhưng chưa được sửa chữa lớn, đồng bộ. Từ bong tróc nhựa mặt đường ở một số vị trí đã lan thành sụt lún nền, sạt trượt taluy và xuống cấp hệ thống thoát nước… Điều này đang ảnh hưởng lớn đến hoạt động vận tải và đi lại của người dân, cũng là một trong những nguyên nhân gây mất an toàn giao thông.
Tại phía Bắc của tỉnh, các tuyến như Đường tỉnh 151, 151C, 153, 154, 156, 157, 158, 159 và 160 qua Bảo Hà, Bảo Thắng, Sa Pa, Bản Xèo, Bát Xát, Mường Hum, Y Tý… đều đã xuống cấp. Trên Đường tỉnh 154, tuyến tuần tra biên giới dọc suối Nậm Thi, đoạn Km0 - Km8 do Công ty Cổ phần Đường bộ Lào Cai bảo trì, nhiều điểm mặt đường bong bật, rạn nứt, rãnh thoát nước bị hỏng.
Ông Giàng Seo Phù, tổ dân phố 41, phường Lào Cai cho biết: "Đoạn Đường tỉnh 154 nối Quốc lộ 70 với khu dân cư Nậm Sưu đã xuống cấp nhiều năm, cây cối mọc dày hai bên đường. Tuyến này còn kết nối tiếp Nậm Sưu với Na Lốc (xã Bản Lầu) và Nậm Chảy (xã Mường Khương), trên đó có các vùng sản xuất nông, lâm nghiệp lớn, nên người dân mong sớm được sửa chữa, nâng cấp để thuận lợi đi lại, vận chuyển hàng hóa".
Tương tự, Đường tỉnh 157, đoạn từ xã Bảo Thắng đi xã Phong Hải dài khoảng 13 km, có nhiều điểm nền đường rạn nứt, rãnh thoát nước bị vùi lấp. Đường tỉnh 151C từ xã Bảo Thắng đến xã Bảo Hà dài gần 40 km, ở nhiều đoạn nền đường cũng xuống cấp biến dạng với nhiều ổ gà, ổ trâu. Người dân phản ánh Đường tỉnh 151C đoạn từ khu vực Sơn Hà đi Cam Cọn do Công ty Cổ phần Dịch vụ đường cao tốc Việt Nam là đơn vị thực hiện bảo trì đã xuống cấp kéo dài, ảnh hưởng đi lại và vận chuyển hàng hóa của người dân.
Ở phía Nam của tỉnh, Quốc lộ 37 và các tuyến Đường tỉnh 163, 166, 172 qua xã Châu Quế, Đông Cuông, Trấn Yên, Văn Chấn cũng có nhiều đoạn xuống cấp, xuất hiện sạt lở taluy dương, taluy âm.
Ông Bùi Thanh Giang - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Xây dựng đường bộ 2 Yên Bái cho biết, đơn vị đang bảo trì 34 km Đường tỉnh 172, từ ngã ba Hợp Minh đến ngã ba Mỵ. Sạt lở, sụt lún trong hai mùa mưa lũ trước đã gây khó khăn cho công tác duy tu. Hiện nay, đơn vị đã thống kê những vị trí hỏng đề nghị Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai phê duyệt phương án sửa chữa. Do vốn chưa bố trí kịp thời nên nhiều điểm chưa thể khắc phục.
Theo Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai, nguồn lực tài chính là "điểm nghẽn" lớn gây khó khăn cho công tác bảo dưỡng đường bộ. Ngân sách Nhà nước cấp bảo dưỡng thường xuyên hiện khoảng 50 triệu đồng/km/năm đối với quốc lộ và 35 triệu đồng/km/năm đối với đường tỉnh. Với địa hình đèo dốc, taluy cao, chi phí nhân công, máy móc và vận chuyển vật liệu lớn, mức kinh phí này khó đáp ứng yêu cầu thực tế. Kinh phí hạn hẹp buộc các đơn vị chỉ ưu tiên đoạn hỏng nặng, lưu lượng phương tiện lớn, phục vụ dân sinh và vận chuyển hàng hóa; chỉ vá ổ gà, khơi thông cống rãnh, thu dọn đất đá và sửa biển báo, không thể sửa chữa lớn để xử lý triệt để các vị trí nền đường hỏng và các điểm sạt taluy. Ông Cù Ngọc Chung - Giám đốc Công ty Cổ phần Đường bộ Lào Cai cho biết: "Nếu tính theo định mức, tiêu chuẩn hiện hành của Bộ Xây dựng, kinh phí được giao mới đáp ứng khoảng 30% nhu cầu của đơn vị".
Khó khăn còn ở vấn đề đổ thải. Hiện nay, nhiều xã, phường chưa quy hoạch hoặc bố trí địa điểm tiếp nhận đất đá phù hợp, nhất là phường Sa Pa và xã Ngũ Chỉ Sơn. Khi sạt lở, việc vận chuyển đất đá sau giải phóng mặt đường gặp khó, làm tăng chi phí và kéo dài xử lý. Một vướng mắc khác gây ảnh hưởng đến công tác bảo dưỡng đường bộ là việc bàn giao công trình và phân định trách nhiệm quản lý đối với những đoạn đang nâng cấp. Ví dụ, trên Đường tỉnh 154, đoạn nối từ Quốc lộ 70 vào khu dân cư Nậm Sưu, tổ dân phố 41, phường Lào Cai dài khoảng 2 km dù đã nâng cấp nhưng đơn vị thi công chưa bàn giao cho đơn vị bảo trì là Công ty Cổ phần Đường bộ Lào Cai. Khi thủ tục bàn giao chưa hoàn tất, đơn vị bảo trì chưa có cơ sở tiếp nhận và sử dụng kinh phí duy tu, trong khi cây cỏ mọc dày, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trên Đường tỉnh 166, từ nút giao IC13, phường Âu Lâu, qua Quy Mông, Xuân Ái, Mậu A, Tân Hợp, Châu Quế, một phần tuyến thuộc phạm vi dự án đường nối nút giao IC13. Việc chậm xác định ranh giới, trách nhiệm giữa chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị bảo trì khiến đường hỏng không được xử lý kịp thời.
Không chỉ vậy, vi phạm hành lang an toàn đường bộ cũng cản trở hoạt động duy tu, bảo dưỡng. Tại một số khu dân cư, rãnh dọc bị lấn chiếm, san lấp, khiến thoát nước kém làm đường nhanh xuống cấp.
Ông Nguyễn Trọng Lượng - Trưởng phòng Giám sát tuần kiểm, Ban Quản lý bảo trì đường bộ Lào Cai cho biết: "Ban đã kiến nghị UBND tỉnh xem xét tăng mức khoán bảo dưỡng thường xuyên sát thực tế, đồng thời ưu tiên vốn sửa chữa định kỳ, đột xuất trong năm 2026 cho các tuyến xuống cấp nghiêm trọng và điểm thường xuyên sạt lở. Với Đường tỉnh 154, 157, 163 và 172, cần đánh giá từng đoạn, phân định rõ hạng mục bảo dưỡng thường xuyên và vị trí phải sửa chữa lớn, tránh vá sửa kéo dài khi kết cấu đường đã hỏng nặng".
Ông Lượng cũng đề nghị Sở Xây dựng phối hợp chính quyền các địa phương rà soát điểm thường sạt lở, bố trí bãi đổ thải; đồng thời phân định trách nhiệm giữa chủ đầu tư, nhà thầu và đơn vị bảo trì tại các tuyến chưa bàn giao hoặc đang thuộc phạm vi dự án. Các đơn vị bảo trì cũng cần tăng cường tuần đường, cập nhật vị trí hỏng và ứng dụng công nghệ thông tin để giám sát, sửa chữa; phối hợp với chính quyền các xã, lực lượng cảnh sát giao thông tăng cường xử lý vi phạm hành lang an toàn đường bộ.
Bảo trì các tuyến đường bộ trên địa bàn tỉnh không thể chỉ trông vào các đợt khắc phục sau mưa lũ. Muốn hạn chế đường bị hỏng, xuống cấp cần bố trí vốn bảo trì sát với nhu cầu thực tế, tháo gỡ vướng mắc về bãi đổ thải, làm rõ trách nhiệm quản lý và xử lý đúng nguyên nhân thay vì chỉ vá mặt đường. Khi đó, các tuyến đường phục vụ dân sinh, sản xuất và kết nối địa bàn mới có thể duy trì giao thông an toàn, thông suốt.
![[Ảnh] Tăng tốc hoàn thiện hầm Đại Việt trên cao tốc Nội Bài - Lào Cai](https://cdn.baolaocai.vn/images/eAwnS37n9UDm0ms5BF4ofeYtc87-V70LK9QHvECF5YWKXGMJp-_bQnkQ5mKBK20_/ax5i3614.jpg.avif)
