Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vững vàng bứt phá trong không gian hội tụ

Vững vàng bứt phá trong không gian hội tụ

Xuân Bính Ngọ 2026 “gõ cửa” miền đất địa đầu Tổ quốc bằng nhịp chuyển động rộn ràng của không gian phát triển mới. Lào Cai hôm nay đang từng bước định hình vai trò trung tâm kết nối giao thương kinh tế quốc tế trong hành lang kinh tế xuyên quốc gia.

Lao Chải lan tỏa mô hình “2 giờ làm nông dân"

Lao Chải lan tỏa mô hình “2 giờ làm nông dân"

Nhằm từng bước thực hiện mục tiêu xóa đói, giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho người dân, Đảng ủy xã Lao Chải đã triển khai mô hình “2 giờ làm nông dân” với cách làm thiết thực, sát thực tiễn. Theo đó, sau giờ làm việc hành chính, thay vì tham gia các hoạt động vui chơi, thể thao, cán bộ, công chức xã trực tiếp tham gia trồng và chăm sóc ớt xuất khẩu trên địa bàn.

Điện lực Lào Cai: Đẩy mạnh phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật

Điện lực Lào Cai: Đẩy mạnh phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật

Thi đua phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật có ý nghĩa quan trọng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty Điện lực Lào Cai, qua đó, góp phần hình thành ý thức sáng tạo, đổi mới trong mỗi cán bộ, công nhân viên, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ, thu hút đông đảo người lao động tích cực tham gia.

Xuân mới trên đất tằm tơ

Xuân mới trên đất tằm tơ

Ngày đầu xuân, khi những chồi non đang cựa mình chờ đón tia nắng đầu tiên của năm mới Bính Ngọ, chúng tôi đến Trấn Yên - vùng đất tằm tơ.

Tết ở vùng cam Chấn Thịnh

Tết ở vùng cam Chấn Thịnh

Những ngày cuối năm, nhiều vườn cam ở xã Chấn Thịnh chỉ còn lác đác vài chùm quả. Dưới chân đồi, sọt nhựa, thùng xốp đã được xếp gọn vào góc sân. Không còn cảnh thương lái tấp nập ra vào như tháng cao điểm, nhưng niềm vui hiện rõ trên gương mặt người trồng cam. Một mùa bội thu đang khép lại, mang theo cái Tết đủ đầy cho hàng trăm hộ dân ở vùng trồng cam Chấn Thịnh.

Châu Quế chuyển mình

Châu Quế chuyển mình

Sau hợp nhất từ hai xã Châu Quế Hạ và Châu Quế Thượng, xã Châu Quế, đang từng bước chuyển mình chính thức vận hành trong không gian hành chính mới với địa bàn rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, bộ máy được sắp xếp tinh gọn theo hướng hiệu lực, hiệu quả. 

Độc đáo chợ dê ngày giáp Tết

Độc đáo chợ dê ngày giáp Tết

Ngày giáp Tết, những phiên chợ vùng cao lại nhộn nhịp, đông vui. Điểm đặc biệt ở những phiên chợ ấy chính là “sàn giao dịch dê” hay còn gọi là chợ dê - nơi trao đổi, mua bán của những người chăn nuôi dê sau một năm vất vả. Phiên chợ ấy năm nay đầy ắp niềm vui, tiếng cười vì dê được giá hơn mọi năm.

Mùa quả đón Tết

Mùa quả đón Tết

Tết đến, xuân về là lúc vùng đất ven sông Bảo Hà bước vào mùa nhộn nhịp nhất trong năm: mùa quả đón Tết.

Lời giải cho bài toán “được mùa mất giá”

Mô hình liên kết sản xuất dưa leo tại Phong Hải: Lời giải cho bài toán “được mùa mất giá”

Từ nhiều năm nay, câu chuyện “được mùa mất giá” vẫn luôn là nỗi trăn trở thường trực của nông dân ở nhiều địa phương. Sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, thiếu thông tin thị trường, đầu ra bấp bênh… khiến nông sản làm ra phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, giá cả lên xuống thất thường.

Lực lượng kiểm lâm phối hợp cùng người dân tuần tra bảo vệ rừng tại Khu bảo tồn loài và sinh cảnh Mù Cang Chải.

Bảo vệ sinh cảnh, gìn giữ đa dạng sinh học cho mai sau

Khu Bảo tồn loài và sinh cảnh Mù Cang Chải giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học và bảo vệ rừng đầu nguồn khu vực Tây Bắc. Trước áp lực từ biến đổi khí hậu và nhu cầu sinh kế của người dân vùng cao, sự vào cuộc đồng bộ của lực lượng kiểm lâm, chính quyền cơ sở và cộng đồng đang tạo nền tảng vững chắc để những cánh rừng nơi đây được quản lý, gìn giữ hiệu quả.

Sức sống mới ở Páo Tủng

Sức sống mới ở Páo Tủng

Páo Tủng - thôn nhỏ ở xã Mường Khương có hơn 50 hộ dân, chủ yếu là đồng bào dân tộc Nùng, Bố Y sinh sống quần tụ qua nhiều thế hệ. Từ bao đời nay, bà con nơi đây luôn phát huy tinh thần đoàn kết, cần cù, tương trợ lẫn nhau trong lao động, sản xuất và đời sống thường ngày. Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên sức mạnh bền bỉ để Páo Tủng từng bước vượt qua khó khăn, vươn lên xây dựng cuộc sống ngày càng ấm no, khởi sắc.

Đưa hương trà, thảo dược chinh phục thị trường thế giới

Đưa hương trà, thảo dược chinh phục thị trường thế giới

Giữa núi rừng Tây Bắc, từ những cây chè Shan tuyết cổ thụ đến những loài thảo dược bản địa mộc mạc đã và đang có những con người bền bỉ, lặng thầm làm nên “kỳ tích”. Bằng tri thức, khát vọng và tinh thần dấn thân, họ đưa đặc sản Lào Cai vượt qua núi cao, mây phủ, từng bước chinh phục những thị trường “khó tính” trên thế giới.

Hướng làm giàu của người dân Khởi Khe

Hướng làm giàu của người dân Khởi Khe

Tận dụng lợi thế đất rừng và nước mặt, người dân thôn Khởi Khe, xã Phong Hải đã phát triển trồng quế, nuôi cá theo hướng hàng hóa, từng bước nâng cao thu nhập. Hiện nay, khoảng 80% số hộ trong thôn đạt mức khá, giàu; đời sống vật chất, tinh thần ngày càng cải thiện, diện mạo nông thôn khởi sắc rõ nét.

fb yt zl tw