Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Du lịch cộng đồng thu hút du khách đến với địa phương.

Văn Chấn phát huy thế mạnh du lịch

Sau khi được sáp nhập từ thị trấn Sơn Thịnh và các xã Đồng Khê, Suối Bu, Suối Giàng, xã Văn Chấn hôm nay hội tụ nhiều yếu tố để trở thành một trong những điểm đến du lịch nổi bật của tỉnh Lào Cai và cả vùng Tây Bắc.

Diện mạo nông thôn mới ở Kể Cả

Diện mạo nông thôn mới ở Kể Cả

Những ai đã từng đến thôn Kể Cả, xã Chế Tạo, cách đây 4 năm và những ngày đầu năm 2026 sẽ cảm nhận được sự thay đổi nhanh chóng của mảnh đất khó khăn này. Là 1 trong 4 thôn cách trung tâm xã Chế Tạo hơn 20 km, từng được xem là một trong những khu vực xa xôi và khó khăn bởi không có sóng điện thoại, chưa có điện lưới quốc gia, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp mang tính tự cung, tự cấp.

Khai thác măng vầu – sinh kế gắn với bảo vệ rừng

Khai thác măng vầu – sinh kế gắn với bảo vệ rừng

Tại khu vực Văn Bàn, hơn 14.000 ha rừng vầu và rừng hỗn giao có phân bố cây vầu, không chỉ giữ vai trò phòng hộ mà còn mang lại nguồn sinh kế thiết thực cho người dân sống gần rừng. Trong nhịp sống của người dân vùng cao, mùa măng vầu đã trở thành khoảng thời gian được nhiều hộ mong đợi, bởi đó là lúc rừng “trả công” cho những người biết gìn giữ và khai thác đúng cách.

Gần 10 triệu USD kim ngạch xuất - nhập khẩu qua Cửa khẩu Kim Thành dịp Tết

Gần 10 triệu USD kim ngạch xuất - nhập khẩu qua Cửa khẩu Kim Thành dịp Tết

Trong dịp Tết Nguyên đán, hoạt động xuất - nhập khẩu và xuất - nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Cửa khẩu Kim Thành) được duy trì ổn định, bảo đảm thông suốt, đáp ứng nhu cầu giao thương của các doanh nghiệp. Các lực lượng chức năng tại cửa khẩu đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại.

Rộn ràng thi đua lao động, sản xuất ngay từ đầu năm

Rộn ràng thi đua lao động, sản xuất ngay từ đầu năm

Với tinh thần “ăn Tết gọn, làm việc sớm, vào việc ngay”, không để gián đoạn nhịp sản xuất, ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt ra quân thi đua lao động, sản xuất với khí thế khẩn trương, quyết liệt, phấn đấu hoàn thành mục tiêu kinh doanh ngay từ những tháng đầu năm.

Lan tỏa phong trào Tết trồng cây

Lan tỏa phong trào Tết trồng cây

Mỗi dịp xuân về, phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” lại được các địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh tổ chức sôi nổi, trở thành nét đẹp văn hóa đầu năm. Những cây xanh được vun trồng không chỉ góp phần phủ xanh đất trống, bảo vệ môi trường, mà còn thể hiện ý thức, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong xây dựng môi trường sống xanh, sạch, an toàn và bền vững.

Triệu phú hoa đào trên núi Bản Giàng

Triệu phú hoa đào trên núi Bản Giàng

Bản Giàng là thôn xa xôi nhất của xã Bản Xèo (trước đây là xã Pa Cheo). Những năm trước, đồng bào Mông ở Bản Giàng rất khó khăn vì chỉ biết trông vào cây ngô, cây lúa. Vài năm trở lại đây, cuộc sống của bà con dần ấm no nhờ chuyển đổi sang trồng đào và cây ăn quả. Người tiên phong biến những quả đồi khô cằn thành rừng đào thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm là chàng trai trẻ Sùng A Hù năm nay 34 tuổi.

Người dân Mù Cang Chải náo nức xuống đồng

Người dân Mù Cang Chải náo nức xuống đồng

Xã Mù Cang Chải có trên 500 ha ruộng nước, song vụ Đông Xuân năm nay chỉ có 191 ha đủ điều kiện nguồn nước để gieo cấy. Ngay sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, không khí lao động đã sớm trở lại trên đồng ruộng. Tranh thủ thời tiết thuận lợi đầu năm, người dân đồng loạt ra quân làm đất, dẫn nước, cấy lúa, quyết tâm hoàn thành diện tích trong khung thời vụ tốt nhất.

“Lá chắn” thầm lặng giữa đại ngàn

“Lá chắn” thầm lặng giữa đại ngàn

Giữa đại ngàn Hoàng Liên, khi đất trời chuyển mình sang xuân, cán bộ Trạm Kiểm lâm số 4 vẫn lặng lẽ bám rừng, giữ gìn cửa ngõ quan trọng của rừng đặc dụng Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Địa bàn rộng, địa hình hiểm trở, họ chính là “lá chắn xanh” thầm lặng giữa đại ngàn.

Giữ thị trường bình yên - trách nhiệm chung của cộng đồng

Giữ thị trường bình yên - trách nhiệm chung của cộng đồng

Trong sự phát triển năng động của Lào Cai, thị trường không ngừng biến chuyển với lưu lượng hàng hóa ngày càng đa dạng và phương thức kinh doanh liên tục đổi mới, từ quầy sạp truyền thống đến các “chợ số” trên mạng xã hội. Sự sôi động ấy mở ra cơ hội cho sản xuất, thương mại phát triển, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý nhà nước, đặc biệt trong phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Phường Trung Tâm: Đầu tư cơ sở hạ tầng để xây dựng đô thị văn minh

Phường Trung Tâm: Đầu tư cơ sở hạ tầng để xây dựng đô thị văn minh

Nằm ở vị trí trung tâm của thung lũng Mường Lò – một trong những cánh đồng lớn và giàu bản sắc văn hóa bậc nhất vùng Tây Bắc, phường Trung Tâm hôm nay không chỉ là một đơn vị hành chính của tỉnh Lào Cai mà đang từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng mới của khu vực phía Nam tỉnh.

Góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia

Với hàng loạt công trình trọng điểm đã và đang triển khai, việc từng bước hoàn thiện hạ tầng truyền tải điện và đẩy mạnh phát triển các nguồn năng lượng, Lào Cai không chỉ bảo đảm cung ứng điện cho khu vực mà còn góp phần quan trọng vào bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Đặc biệt, trong định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh, năng lượng được xác định là một trong những lĩnh vực "trụ cột", đóng góp lớn vào giá trị sản xuất công nghiệp của toàn tỉnh.

fb yt zl tw