Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Mồng 2 Tết, nông dân rộn ràng ra đồng khai xuân

Mồng 2 Tết, nông dân rộn ràng ra đồng khai xuân

Sáng mồng 2 Tết Nguyên đán Bính Ngọ, khi nhiều gia đình còn du xuân thì trên cánh đồng phường Cam Đường đã rộn ràng tiếng nói cười. Không khí lao động đầu năm diễn ra nhộn nhịp, khẩn trương. Người cắt hoa, chăm hoa, người thu hái rau, người cuốc đất, làm luống... tất cả cùng bắt đầu năm mới bằng nhịp điệu cần mẫn quen thuộc của nhà nông.

Mồng 2 Tết, thị trường hàng hóa cả nước dần sôi động trở lại

Mồng 2 Tết, thị trường hàng hóa cả nước dần sôi động trở lại

Trên cơ sở báo cáo của một số Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các đơn vị liên quan và qua theo dõi tình hình thị trường của Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), Bộ Tài chính báo cáo tổng hợp tình hình giá cả thị trường trước Tết và trong Tết tính đến ngày 18-2-2026 (mồng 2 Tết).

Giữ nhịp sản xuất từ những ngày đầu xuân

Giữ nhịp sản xuất từ những ngày đầu xuân

Những ngày đầu năm mới, tại các khu công nghiệp, các nhà máy, cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh, nhịp lao động vẫn diễn ra khẩn trương, đều đặn. Tiếng máy vận hành, ánh lửa từ các lò luyện, cùng những bước chân hối hả của công nhân đã tạo nên không khí làm việc sôi động, nghiêm túc và đầy trách nhiệm, góp phần duy trì “mạch” sản xuất liên tục, phục vụ sự phát triển kinh tế của địa phương.

“Lính thợ” trên những công trình trọng điểm

“Lính thợ” trên những công trình trọng điểm

Các cán bộ, kỹ sư, công nhân thuộc các đơn vị kinh tế của quân đội từng có mặt trên các công trường tái thiết Làng Nủ, Nậm Tông nay lại có mặt trên các công trình trọng điểm của Lào Cai như các khu tái định cư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đến các dự án trường nội trú liên cấp khu vực biên giới. Những người “lính thợ” mang đến công trường không khí làm việc khẩn trương, chuyên nghiệp và kỷ luật của quân đội, góp phần đảm bảo tiến độ, chất lượng các công trình, dự án.

Những tuyến đường nối nhịp mùa xuân

Những tuyến đường nối nhịp mùa xuân

Giữa sắc màu rực rỡ của hoa mận, hoa đào, diện mạo nông thôn mới của tỉnh Lào Cai bừng sáng với những dải bê tông phẳng phiu vươn dài tới các bản làng xa xôi. Trong hân hoan xuân mới Bính Ngọ 2026, những cung đường là kết tinh của ý Đảng, lòng dân, mở ra hành trình no ấm cho đồng bào các dân tộc vùng cao.

Tăng tỷ trọng chế biến sâu, giảm phụ thuộc vào khai khoáng

Tăng tỷ trọng chế biến sâu, giảm phụ thuộc vào khai khoáng

Lào Cai đang thực hiện cuộc dịch chuyển mạnh mẽ trong cơ cấu công nghiệp: ưu tiên các dự án chế biến sâu, tạo giá trị gia tăng cao, giảm dần sự phụ thuộc vào việc xuất bán tài nguyên thô. Đây là bước đi chiến lược, hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số và đảm bảo sự phát triển bền vững trong dài hạn.

Những 'siêu công trình' định hình kinh tế Việt Nam

Những 'siêu công trình' định hình kinh tế Việt Nam

Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2045 và đạt Net Zero năm 2050. Các siêu công trình hạ tầng như sân bay, cảng biển, đường sắt tốc độ cao được kỳ vọng tạo động lực phát triển và nâng tầm cạnh tranh quốc gia.

Tết mới ở bản làng tái định cư

Tết mới ở bản làng tái định cư

Mùa xuân này, hàng trăm hộ dân Lào Cai từng nơm nớp lo sợ mỗi khi mưa rừng gió núi gầm gào, từng trắng tay vì lũ quét, sạt lở đất đã tìm thấy sự bình yên trong những căn nhà mới khang trang tại các khu tái định cư nhờ sự quan tâm chăm lo của Đảng, nhà nước và toàn xã hội...

Cửa khẩu Kim Thành giữ nhịp giao thương thông suốt

Cửa khẩu Kim Thành giữ nhịp giao thương thông suốt

Sáng mùng 1 Tết Nguyên đán, khi nhiều gia đình còn quây quần bên mâm cơm đầu năm, tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Cửa khẩu Kim Thành), không khí làm việc đã sớm bắt đầu. Trên các làn kiểm soát, cán bộ hải quan, biên phòng, kiểm dịch và doanh nghiệp tất bật triển khai công việc, duy trì hoạt động xuất - nhập khẩu thông suốt ngay từ ngày đầu năm mới.

Mùa xuân trò chuyện với bạn của nhà nông

Mùa xuân trò chuyện với bạn của nhà nông

Anh hùng Lao động Vũ Hữu Lê, Giám đốc Công ty TNHH Cơ khí và Xây lắp Hồng Hà và Thầy thuốc Ưu tú, Dược sĩ Đỗ Tiến Sỹ, Giám đốc Công ty TNHH Một thành viên Traphaco Sa Pa - hai con người ở hai thế hệ khác nhau, nhưng cùng gặp nhau ở một điểm chung, đó là đưa khoa học vào thực tiễn sản xuất, mang lại lợi ích thiết thực cho người nông dân.

"Dọn ổ xanh đón đại bàng"

"Dọn ổ xanh đón đại bàng"

Chiến lược “dọn ổ xanh đón đại bàng” được tỉnh triển khai bài bản, có trọng tâm, trọng điểm, nhằm tạo động lực mới cho phát triển kinh tế theo hướng ổn định và bền vững.

Phong Dụ Thượng phát triển kinh tế từ lợi thế địa phương

Phong Dụ Thượng phát triển kinh tế từ lợi thế địa phương

Ở xã Phong Dụ Thượng, cây quế trở thành nguồn thu nhập chính của người dân. Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, đến nay khoảng 95% hộ trong xã tham gia trồng quế. Cùng với đó, địa phương đã khai thác lợi thế nguồn nước lạnh phát triển nuôi cá tầm gắn với bảo vệ môi trường và ổn định đầu ra.

fb yt zl tw