Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

"Vượt" rét sản xuất vụ xuân

"Vượt" rét sản xuất vụ xuân

Theo kế hoạch, vụ Đông Xuân năm 2026, toàn tỉnh gieo cấy 29.000 ha lúa, phấn đấu sản lượng đạt 170.000 tấn. Nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu đã đề ra, ngành nông nghiệp và môi trường đã chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất cũng như ban hành văn bản hướng dẫn lịch thời vụ và cơ cấu giống cây trồng vụ Đông Xuân 2025 - 2026.

Niềm vui ở khu tái định cư Sài Lương

Niềm vui ở khu tái định cư Sài Lương

Sau nhiều năm sống trong nỗi lo thường trực về sạt lở đất, lũ quét và thiếu hạ tầng thiết yếu, hôm nay, cuộc sống của người dân khu tái định cư Sài Lương, xã Gia Hội đã bước sang một trang mới với những điều tốt đẹp hơn.

Hiệu quả kép từ dự án hỗ trợ sinh kế

Hiệu quả kép từ dự án hỗ trợ sinh kế

Sau gần hai năm triển khai, dự án “Hỗ trợ mô hình sinh kế và nâng cao năng lực tiếp cận chuỗi giá trị nông nghiệp cho cộng đồng nhằm góp phần tăng thu nhập và bình đẳng giới tại 3 xã của tỉnh Lào Cai” do Tổ chức Oxfam tại Việt Nam tài trợ, Trung tâm Hỗ trợ phát triển bền vững cộng đồng các dân tộc miền núi (SUDECOM) thực hiện, đã cho thấy hiệu quả rõ nét. Dự án không chỉ góp phần cải thiện sinh kế, tăng thu nhập cho người dân mà còn thúc đẩy bình đẳng giới tại địa phương.

Thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra, bình ổn thị trường dịp Tết Bính Ngọ 2026

Thành lập 7 đoàn công tác kiểm tra, bình ổn thị trường dịp Tết Bính Ngọ 2026

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Bộ Công Thương vừa ký ban hành Quyết định số 07 về việc thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc và hướng dẫn công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; bảo đảm cân đối cung cầu, bình ổn thị trường tại một số tỉnh, TP đợt Tết Bính Ngọ.

Bát Xát: Người dân đồng thuận di chuyển mộ bàn giao mặt bằng phục vụ dự án đường sắt

Bát Xát: Người dân đồng thuận di chuyển mộ bàn giao mặt bằng phục vụ dự án đường sắt

Dự án San gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua là một trong hai dự án trọng điểm triển khai tại xã Bát Xát nhằm phục vụ xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Theo kết quả rà soát, kiểm đếm và lập hồ sơ thực tế, trong phạm vi giải phóng mặt bằng của dự án hiện có khoảng hơn 210 ngôi mộ của các gia đình cần thực hiện di dời.

Tiến tới Đại hội XIV của Đảng: Kinh tế Việt Nam vững bước tiến vào giai đoạn mới

Tiến tới Đại hội XIV của Đảng: Kinh tế Việt Nam vững bước tiến vào giai đoạn mới

Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu kinh tế và xã hội vượt bậc, được cộng đồng quốc tế ghi nhận là một nền kinh tế mới nổi ở khu châu Á. Những kết quả này thể hiện qua các con số tăng trưởng, phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong đời sống người dân, cấu trúc xã hội và vị thế quốc gia. 

Đoàn công tác Ngân hàng Chính sách xã hội Trung ương làm việc với Chi nhánh tỉnh Lào Cai

Đoàn công tác Ngân hàng Chính sách xã hội Trung ương làm việc với Chi nhánh tỉnh Lào Cai

Chiều 10/1, đoàn công tác của Ngân hàng Chính sách xã hội Trung ương do đồng chí Dương Quyết Thắng - Tổng Giám đốc làm Trưởng đoàn đã thăm và làm việc với Ngân hàng Chính sách xã hội Chi nhánh tỉnh Lào Cai nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm 2025 và triển khai kế hoạch năm 2026.

Mô hình canh tác cam bền vững

Mô hình canh tác cam bền vững

Trong bối cảnh nhiều diện tích cam tại các địa phương rơi vào tình trạng suy kiệt, sâu bệnh, thậm chí chết hàng loạt do canh tác thiếu bền vững, mô hình trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP của anh Mai Thanh Tùng, ở xã Lục Yên, đang cho thấy hướng đi hiệu quả, lâu dài. Với quy mô gần 200 ha, mô hình không chỉ mang lại thu nhập cao mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất nông nghiệp của người dân địa phương.

Vùng cao chủ động phòng, chống đói, rét cho đàn gia súc

Vùng cao chủ động phòng, chống đói, rét cho đàn gia súc

Trước diễn biến khắc nghiệt của thời tiết mùa đông, với rét đậm, rét hại, băng giá và sương muối kéo dài, các xã vùng cao như Trạm Tấu, Hạnh Phúc, Phình Hồ đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng chống đói, rét cho đàn gia súc. Các giải pháp này góp phần giảm thiểu rủi ro chăn nuôi, bảo vệ tài sản, ổn định sinh kế và duy trì sản xuất nông nghiệp bền vững.

Tân Hợp - vùng quê trù phú

Tân Hợp - Khi hài hòa đồng hành cùng bản sắc

Tại tỉnh Lào Cai, triết lý phát triển “Xanh, Hài hòa, Bản sắc, Hạnh phúc” vừa là định hướng chiến lược, vừa là kim chỉ nam đảm bảo phát triển nhanh và bền vững. Ở xã vùng cao Tân Hợp, quan điểm “hài hòa” và “bản sắc” luôn được ưu tiên, hướng tới tăng trưởng kinh tế đi đôi với nâng cao giá trị con người và hạnh phúc của Nhân dân.

Bám đất, bám bản vươn lên từ chăn nuôi nơi vùng cao

Bám đất, bám bản vươn lên từ chăn nuôi nơi vùng cao

Ở nhiều địa bàn vùng cao trong tỉnh, quỹ đất sản xuất hạn hẹp, địa hình dốc núi từ lâu là bài toán nan giải đối với người dân địa phương. Tuy nhiên, thay vì “đầu hàng” trước khó khăn, không ít hộ gia đình đã tìm được cách phát triển kinh tế từ chăn nuôi, bằng việc lựa chọn những giống vật nuôi phù hợp với điều kiện tự nhiên nơi mình đang sống.

fb yt zl tw