Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hạnh Phúc ra quân trồng 100 ha cây dược liệu

Hạnh Phúc ra quân trồng 100 ha cây dược liệu

Sáng 24/6, tại chòm Cu Vai, thôn Háng Xê, xã Hạnh Phúc phối hợp với Đoàn Thanh niên Cục Cảnh sát kinh tế (Bộ Công an) và Đoàn Thanh niên Công an tỉnh Lào Cai tổ chức lễ ra quân trồng 100 ha cây dược liệu, gồm cây dổi xanh Hòa Bình và cây hồi Lạng Sơn, trên diện tích đất nương đồi của địa phương.

Chủ động sử dụng điện tiết kiệm để giảm chi phí trong mùa nắng nóng

Chủ động sử dụng điện tiết kiệm để giảm chi phí trong mùa nắng nóng

Những đợt nắng nóng kéo dài cuối tháng 5 và đầu mùa hè năm 2026 đã khiến nhu cầu sử dụng điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai tăng mạnh. Trong bối cảnh phụ tải điện liên tục lập mức cao mới, việc chủ động sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và theo dõi sản lượng điện tiêu thụ hằng ngày không chỉ giúp mỗi gia đình giảm chi phí tiền điện mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm.

Siết chặt “lá chắn” sở hữu trí tuệ từ cơ sở

Siết chặt “lá chắn” sở hữu trí tuệ từ cơ sở

Những chiếc áo, đôi giày mang thương hiệu nổi tiếng được bán với giá chỉ bằng một nửa hàng chính hãng; những phụ tùng xe máy giả mạo nhãn hiệu len lỏi vào thị trường; hay các phiên livestream bán hàng trên mạng xã hội thu hút hàng nghìn lượt theo dõi mỗi ngày. Đằng sau những giao dịch tưởng như bình thường ấy là nguy cơ hàng giả, hàng nhái, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đang tác động trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng, doanh nghiệp chân chính và môi trường kinh doanh.

Lào Cai tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Lào Cai tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Hoạt động thương mại, dịch vụ trên địa bàn tỉnh Lào Cai tiếp tục duy trì đà phát triển ổn định, nguồn cung hàng hóa thiết yếu được bảo đảm, giá cả cơ bản không biến động bất thường, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của người dân. Tuy nhiên, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ và vi phạm trong lĩnh vực thương mại điện tử vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý thị trường.

Gian nan những cung đường ở Nậm Chày

Gian nan những cung đường ở Nậm Chày

Những ngày giữa tháng 6, mưa kéo dài không dứt khiến đất trời vùng cao Nậm Chày chìm trong một màu xám đục. Sau trận mưa lớn, con đường từ trung tâm xã vào thôn Hỏm Dưới biến thành dòng bùn lầy đặc quánh. Mặt đường trơn trượt, nhiều đoạn bị bánh xe cày xới tạo thành những rãnh sâu, nước đọng thành từng vũng lớn. Việc di chuyển qua đây trở thành thử thách thực sự với bất kỳ ai.

Phá đá mở đường, bài toán khó ở vùng cao Lào Cai

Phá đá mở đường, bài toán khó ở vùng cao Lào Cai

Phong trào làm đường giao thông nông thôn ở Lào Cai tiếp tục nhận được sự đồng thuận lớn từ người dân. Nhiều hộ tự nguyện hiến đất, góp công để mở rộng những tuyến đường kết nối các thôn, bản. Thế nhưng, tại nhiều xã vùng cao, địa hình núi đá hiểm trở khiến chi phí thi công tăng mạnh. Không ít tuyến đường đang phải thi công cầm chừng hoặc tạm dừng vì thiếu kinh phí xử lý nền đá.

Diễn đàn “Đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã năm 2026”

Diễn đàn “Đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã năm 2026”

Chiều 23/6, Hội Doanh nghiệp khu vực Yên Bái phối hợp với các phường: Yên Bái, Âu Lâu, Nam Cường và Văn Phú tổ chức Diễn đàn “Đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã năm 2026”, nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã cập nhật kịp thời các chính sách mới và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình sản xuất, kinh doanh.

Hành trình tạo dựng thương hiệu lúa chất lượng cao

Hành trình tạo dựng thương hiệu lúa chất lượng cao

Trên những cánh đồng lúa tại xã Cảm Nhân, không khí hội thảo đầu bờ diễn ra sôi nổi với sự tham gia của các nhà khoa học, cán bộ kỹ thuật và đông đảo nông dân địa phương. Đây không chỉ là dịp đánh giá kết quả sản xuất vụ xuân 2026 mà còn đánh giá hiệu quả của công tác nghiên cứu, chọn tạo giống lúa chất lượng cao đang được ngành nông nghiệp và môi trường đẩy mạnh thực hiện.

Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương cập nhật nhu cầu điện cho trạm sạc trước ngày 30/6

Bộ Công Thương yêu cầu các địa phương cập nhật nhu cầu điện cho trạm sạc trước ngày 30/6

Bộ Công Thương vừa có công văn yêu cầu các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương khẩn trương thống kê nhu cầu điện cho các trạm sạc xe, tàu điện (metro), đường sắt tốc độ cao và các khu phát triển theo mô hình đô thị lấy các nút giao thông công cộng làm trung tâm (TOD) trước ngày 30/6.

fb yt zl tw