Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lùng Phình: Cây thắng cố mở ra hướng đi mới

Lùng Phình: Cây thắng cố mở ra hướng đi mới

Trong lộ trình tái cơ cấu nông nghiệp, xã Lùng Phình đã bước đầu thành công với mô hình trồng cây thắng cố - gia vị không thể thiếu của món thắng cố ngựa và là loại thảo dược quý có tác dụng chữa bệnh. Với khả năng thích nghi tốt, mô hình đang mở ra hướng đi mới đầy triển vọng, giúp nhiều hộ dân vùng cao thu về từ 50 - 60 triệu đồng mỗi năm.

Xã Lục Yên chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi

Xã Lục Yên chủ động phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi

Trước nguy cơ bệnh dịch tả lợn châu Phi tái bùng phát tại một số địa phương, tiềm ẩn nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi và ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống kinh tế của người dân, UBND xã Lục Yên đã kịp thời chỉ đạo triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp tăng cường phòng, chống dịch bệnh trên toàn địa bàn.

HĐND tỉnh khảo sát tình hình thực hiện dự toán ngân sách 2026 tại Âu Lâu

HĐND tỉnh khảo sát tình hình thực hiện dự toán ngân sách 2026 tại Âu Lâu

Ngày 15/4, Đoàn khảo sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Lào Cai do bà Ngụy Phí Kiều Vân - Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh làm Trưởng đoàn đã làm việc với UBND phường Âu Lâu về tình hình thực hiện Nghị quyết của HĐND tỉnh liên quan đến dự toán ngân sách địa phương và phương án phân bổ ngân sách cấp tỉnh năm 2026.

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Bát Xát nâng cao giá trị cây dứa bằng đổi mới kỹ thuật

Những năm gần đây, cùng với quá trình chuyển đổi cơ cấu cây trồng, người dân xã Bát Xát (tỉnh Lào Cai) đã từng bước thay đổi tư duy sản xuất, mạnh dạn áp dụng các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào canh tác dứa. Nhờ đó, năng suất, chất lượng sản phẩm không ngừng được nâng cao, góp phần khẳng định vị thế của cây dứa như một cây trồng chủ lực trong phát triển kinh tế nông nghiệp địa phương.

Tạo nền móng cho sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường

Tạo nền móng cho sản xuất hiện đại, thân thiện với môi trường

Xác định mặt bằng sạch là "nam châm" thu hút các nhà đầu tư chiến lược, Lào Cai đã chính thức khởi động chiến dịch hoàn thiện hạ tầng công nghiệp quy mô lớn ngay từ những tháng đầu năm 2026. Tỉnh không chỉ hướng tới mục tiêu lấp đầy diện tích các khu, cụm công nghiệp mà còn kiên định với lộ trình chuyển đổi xanh, tạo nền móng vững chắc cho hệ sinh thái sản xuất hiện đại và thân thiện với môi trường.

Pha Long vào vụ sản xuất mới

Pha Long vào vụ sản xuất mới

Những ngày này, cùng với các địa phương vùng cao của tỉnh Lào Cai, xã Pha Long đang bước vào sản xuất vụ mùa. Trong điều kiện thời tiết khô hạn, việc lựa chọn cây trồng và tổ chức sản xuất phù hợp được địa phương đặc biệt quan tâm.

Phường Trung Tâm: Tập trung nguồn lực triển khai các công trình trọng điểm năm 2026

Phường Trung Tâm: Tập trung nguồn lực triển khai các công trình trọng điểm năm 2026

Nhằm bảo đảm tiến độ và nâng cao hiệu quả đầu tư công, vừa qua, lãnh đạo UBND phường Trung Tâm đã tổ chức đoàn khảo sát, kiểm tra thực địa các công trình dự kiến triển khai trong năm 2026; đánh giá sát thực trạng, kịp thời tháo gỡ khó khăn và thúc đẩy tiến độ các dự án xây dựng trên địa bàn.

Sinh kế mới ở Dào Xa

Sinh kế mới ở Dào Xa

Những thửa ruộng bậc thang ở thôn Dào Xa, xã Lao Chải vốn chỉ canh tác 1 vụ lúa, sau thu hoạch thường bỏ không nhiều tháng, nay đã được phủ kín bởi màu xanh của cây ớt xuất khẩu. Sự thay đổi không chỉ nằm ở cây trồng mà còn ở cách làm: từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết, từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa có định hướng thị trường. Hướng sinh kế mới đang dần hình thành kỳ vọng nâng cao thu nhập cho người dân vùng cao.

Lào Cai tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thủy điện

Lào Cai tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp thủy điện

Chiều 14/4, Sở Công thương tỉnh Lào Cai tổ chức hội nghị gặp mặt các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thủy điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai năm 2026. Dự và chỉ đạo hội nghị có đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh.

 Lào Cai: Sẵn sàng cho việc cung ứng và tiêu dùng xăng E10

Lào Cai: Sẵn sàng cho việc cung ứng và tiêu dùng xăng E10

Thực hiện Thông tư 50 ngày 7/11/2025 của Bộ Công Thương về quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu trên địa bàn tỉnh và người dân đã sẵn sàng cho việc cung ứng, tiêu dùng xăng E10.

fb yt zl tw