Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc miền núi

Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc miền núi

Chính phủ vừa có Nghị quyết số 424/NQ-CP ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Kế hoạch).

Chậm nhất cuối tháng 1, toàn bộ trạm dừng nghỉ phải hoàn thành dịch vụ thiết yếu

Chậm nhất cuối tháng 1, toàn bộ trạm dừng nghỉ phải hoàn thành dịch vụ thiết yếu

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng, các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc bắc-nam phải hoàn thành hạng mục công trình dịch vụ công thiết yếu (bãi đỗ xe, khu vệ sinh) trước ngày 31/12/2025 để khai thác đồng bộ. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, nhiều trạm dừng nghỉ chưa thể hoàn thành theo đúng mốc tiến độ.

Lào Cai trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong vòng 24 giờ, ngay sau khi nhà đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính

Lào Cai trao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong vòng 24 giờ, ngay sau khi nhà đầu tư hoàn thành nghĩa vụ tài chính

Chiều 31/12, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai tổ chức trao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư thực hiện Dự án Khu đô thị sinh thái Đồi chè Ô Quý Hồ thuộc phường Sa Pa. Thủ tục bàn giao được thực hiện sau gần 1 ngày làm việc kể từ khi doanh nghiệp hoàn thành việc nộp ngân sách.

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Xuân đến sớm trong những căn nhà mới ở Làng Chút

Xuân đến sớm trong những căn nhà mới ở Làng Chút

Tháng 10/2025, cơn lũ lịch sử do ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 10 đã quét qua Làng Chút, xã Văn Bàn, để lại cảnh tượng hoang tàn chưa từng có. Những ngôi nhà sàn bị cuốn trôi, ruộng vườn bị vùi lấp dưới lớp đất cát dày, tài sản của người dân bị cuốn sạch theo dòng nước lũ.

Púng Luông hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững

Púng Luông hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững

Púng Luông là xã vùng cao còn nhiều khó khăn, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, tỷ lệ hộ nghèo cao. Những năm qua, với sự trợ giúp, định hướng đắc lực của cấp uỷ và chính quyền địa phương, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình phát triển kinh tế hộ đang được tháo gỡ, giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo bền vững.

Giá xăng dầu đồng loạt giảm trong kỳ điều hành cuối năm 2025

Giá xăng dầu đồng loạt giảm trong kỳ điều hành cuối năm 2025

Giá xăng dầu trong kỳ điều hành ngày 31/12, giá xăng RON95-III giảm 90 đồng/lít; giá xăng E5RON92 giảm 280 đồng/lít, giá xăng E10 giảm 70 đồng/lít, cùng lúc giá dầu diesel giữ giá như kỳ trước; dầu hỏa giảm 10 đồng/lít, riêng mặt hàng dầu mazut kỳ này lại tăng 40 đồng/lít so với kỳ điều chỉnh ngày 25/12.

Làng đào Giới Phiên khi nắng ấm bất thường

Làng đào Giới Phiên khi nắng ấm bất thường

Giữa đông mà nền nhiệt ban ngày luôn ở mức trên, dưới 25 độ C, thời tiết bất thường ảnh hưởng lớn đến nhiều ngành nghề, trong đó có sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là nghề trồng đào - cây trồng chịu tác động mạnh bởi thời tiết.

Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà: Hướng sinh kế bền vững cho người dân Yên Thành

Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà: Hướng sinh kế bền vững cho người dân Yên Thành

Không chỉ là nguồn nước phục vụ sinh hoạt và khai thác thủy sản tự nhiên, hồ Thác Bà nay đã trở thành không gian sản xuất mang lại sinh kế ổn định cho người dân ven hồ, trong đó có xã Yên Thành. Thông qua phát triển mô hình nuôi cá lồng, người dân từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng tự nhiên, biến lợi thế sẵn có thành giá trị kinh tế cụ thể.

Tăng cường chăm sóc đàn vật nuôi bảo đảm nguồn cung thực phẩm Tết

Tăng cường chăm sóc đàn vật nuôi bảo đảm nguồn cung thực phẩm Tết

Cuối năm, đặc biệt là thời điểm tết Nguyên đán Bính Ngọ đang đến gần, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm, nhất là các sản phẩm từ chăn nuôi thường tăng cao. Để bảo đảm nguồn cung ổn định và bình ổn giá, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chỉ đạo các địa phương vận động Nhân dân tăng cường chăm sóc, bảo vệ và phát triển đàn vật nuôi, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng dịp tết.

fb yt zl tw