Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gần Tết, người lao động tìm kiếm cơ hội tăng thu nhập

Gần Tết, người lao động tìm kiếm cơ hội tăng thu nhập

Những ngày cuối năm, không khí Tết lan tỏa, nhịp sống mưu sinh tất bật hơn. Tại chợ hoa, cửa hàng cây cảnh, cơ sở sản xuất giỏ quà, kho đóng gói hàng hóa hay tiệm kinh doanh nhỏ lẻ, nhiều lao động miệt mài làm việc từ sáng sớm đến đêm muộn. Với họ, đây là mùa cao điểm kinh doanh - cơ hội quan trọng để gia tăng thu nhập.

Lào Cai chủ động xúc tiến đầu tư trong bối cảnh nhiều thách thức

Lào Cai chủ động xúc tiến đầu tư trong bối cảnh nhiều thách thức

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, cạnh tranh thu hút nguồn lực đầu tư ngày càng gay gắt, yêu cầu đặt ra với các địa phương không chỉ là quảng bá tiềm năng mà còn phải tạo dựng môi trường đầu tư thực chất, ổn định và minh bạch. Lào Cai xác định công tác xúc tiến đầu tư không phải là hoạt động đơn lẻ mà là nhiệm vụ xuyên suốt, gắn chặt với cải thiện hạ tầng, cải cách hành chính và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước.

Đường lớn nơi mây ngàn

Đường lớn nơi mây ngàn

Xã Dền Sáng - vùng đất của những dải mây bồng bềnh và những đỉnh núi cao vút, luôn ẩn chứa trong mình vẻ đẹp hoang sơ nhưng cũng đầy khắc nghiệt.

Triển vọng cây dưa chuột vụ 3 ở Phong Hải

Triển vọng cây dưa chuột vụ 3 ở Phong Hải

Vụ đông năm nay, xã Phong Hải lần đầu tiên triển khai mô hình trồng dưa chuột trên đất ruộng sau 2 vụ lúa tại các thôn vùng cao Ải Nam và Ải Dõng, với diện tích 8 ha. Thông qua hình thức liên kết với doanh nghiệp, mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn mở ra hướng sản xuất mới, từng bước cải thiện thu nhập cho người dân địa phương.

Tạo sự đột phá từ sức dân

Tạo sự đột phá từ sức dân

Xác định hạ tầng giao thông nông thôn là khâu đột phá, xã Minh Lương đã lựa chọn cách làm phù hợp với điều kiện thực tế: Phát huy tối đa vai trò chủ thể của người dân, lấy sự đồng thuận làm nền tảng để triển khai các công trình. Cách làm này không chỉ giúp phát huy nguồn lực, mà còn tạo ra sự bền vững, trong quá trình xây dựng nông thôn mới.

Đòn bẩy tài chính cho sản xuất, kinh doanh

Đòn bẩy tài chính cho sản xuất, kinh doanh

Vốn vay là đòn bẩy tài chính giúp người dân, doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh khó khăn của nền kinh tế, ngành ngân hàng đã nỗ lực hỗ trợ nguồn vốn để đồng hành cùng doanh nghiệp, người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế trên địa bàn tỉnh.

Khoa học mở lối cho nông nghiệp Lào Cai

Khoa học mở lối cho nông nghiệp Lào Cai

Với sự đồng hành của khoa học công nghệ cùng tinh thần đổi mới, sáng tạo của nông dân, Lào Cai đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp xanh, sạch, bền vững - vừa làm giàu cho người dân, vừa giữ gìn cảnh quan, môi trường và bản sắc.

Động lực cho tăng trưởng bền vững

Động lực cho tăng trưởng bền vững

Giai đoạn 2026 - 2030, Lào Cai đặt mục tiêu phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân từ 10%/năm trở lên, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng bình quân 12%/năm. Đây là những chỉ tiêu cao, đòi hỏi ngành công nghiệp có bước bứt phá mạnh mẽ cả về quy mô, chất lượng và hiệu quả.

fb yt zl tw