Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đề xuất xăng E10 bán rộng rãi trên cả nước từ 30/4

Đề xuất xăng E10 bán rộng rãi trên cả nước từ 30/4

Liên quan đến nội dung về xăng sinh học E10, tại họp báo thường kỳ quý I/2026 của Bộ Công Thương, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương cho biết, với việc triển khai đồng bộ các giải pháp, việc đưa xăng sinh học E10 vào phân phối trong tháng 4/2026 được đánh giá khả thi.

Hướng đi bền vững cho cây chè

Hướng đi bền vững cho cây chè

Việc đẩy mạnh sản xuất chè theo hướng hữu cơ, an toàn sinh học đang trở thành xu thế tất yếu tại Lào Cai, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ngành chè địa phương.

Lào Cai triển khai kế hoạch phát triển kinh tế nhà nước theo Nghị quyết của Bộ Chính trị

Lào Cai triển khai kế hoạch phát triển kinh tế nhà nước theo Nghị quyết của Bộ Chính trị

Ngày 08/4, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Kế hoạch số 70-KH/TU thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước trên địa bàn tỉnh, nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức, tư duy và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Công nghiệp chế biến, chế tạo: “Đầu kéo” chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Công nghiệp chế biến, chế tạo: “Đầu kéo” chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Công nghiệp chế biến, chế tạo đang từng bước khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng nâng cao giá trị gia tăng. Tuy nhiên, để duy trì đà phát triển, lĩnh vực này đang đối mặt với những thách thức về nguyên liệu, chi phí sản xuất và năng lực doanh nghiệp.

Bản Liền vào vụ chè xuân

Bản Liền vào vụ chè xuân

Bước vào trung tuần tháng 3 đến hết tháng 4 hằng năm, xã Bản Liền lại rộn ràng vào vụ thu hoạch chè xuân - mùa đẹp nhất trong năm, đồng thời cũng là thời điểm thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Vụ cam chín muộn

Vụ cam chín muộn

Sau Tết Nguyên đán, khi phần lớn các loại cây ăn quả có múi đã qua vụ thu hoạch, những vườn cam V2 chín muộn tại các xã Nghĩa Tâm, Chấn Thịnh mới bước vào mùa chín rộ. Trên những triền đồi xanh mướt, từng chùm cam vàng óng, căng mọng vẫn bám cành, mang theo hy vọng về một mùa quả ngọt, no ấm cho người trồng.

OCOP - mở rộng cơ hội cho phụ nữ và đồng bào vùng cao

OCOP - mở rộng cơ hội cho phụ nữ và đồng bào vùng cao

Thời gian qua, chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) trên địa bàn tỉnh được triển khai hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, đồng thời mở ra cơ hội khởi nghiệp, tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân, đặc biệt là phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Chủ động phòng, chống dông lốc

Chủ động phòng, chống dông lốc

Cuối tháng ba, một cơn dông lốc bất ngờ quét qua phường Cầu Thia, phường Nghĩa Lộ và các khu vực lân cận, gây thiệt hại nặng về nhà ở và tài sản của người dân. Dù chỉ diễn ra trong khoảng 30 - 40 phút, nhưng với cường độ mạnh, diễn biến nhanh, cơn dông đã để lại hậu quả nghiêm trọng, vượt ngoài dự báo thông thường.

Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Tiềm năng lớn của đường sắt liên vận

Đường sắt Việt Nam hiện đang kết nối với đường sắt các nước thông qua hai cửa khẩu đường sắt là ga Đồng Đăng và ga Lào Cai. Trong tương lai, ngành đường sắt tiếp tục nghiên cứu, mở rộng kết nối với Lào và Campuchia.

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Từ cây chè truyền thống, xã Liên Sơn đang từng bước chuyển mình khi đưa cây mắc ca vào trồng xen canh trên cùng diện tích. Mô hình sản xuất hai tầng cây trồng bước đầu phát huy hiệu quả, không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Tận dụng lợi thế về đất đai, rừng và mặt nước, xã Thác Bà đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất, hình thành các vùng chuyên canh. Những mô hình sản xuất hiệu quả không chỉ mở ra sinh kế ổn định mà còn giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

fb yt zl tw