Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Đồi chè “đón” quả mắc ca – hướng đi mới nâng cao giá trị sản xuất

Từ cây chè truyền thống, xã Liên Sơn đang từng bước chuyển mình khi đưa cây mắc ca vào trồng xen canh trên cùng diện tích. Mô hình sản xuất hai tầng cây trồng bước đầu phát huy hiệu quả, không chỉ nâng cao giá trị kinh tế mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Thác Bà tạo sự phát triển bền vững

Tận dụng lợi thế về đất đai, rừng và mặt nước, xã Thác Bà đã đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất, hình thành các vùng chuyên canh. Những mô hình sản xuất hiệu quả không chỉ mở ra sinh kế ổn định mà còn giúp nhiều hộ gia đình vươn lên thoát nghèo, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.

Đột phá về thể chế, tạo động lực phát triển các lĩnh vực trụ cột

Đột phá về thể chế, tạo động lực phát triển các lĩnh vực trụ cột

Trong bối cảnh cạnh tranh phát triển ngày càng mạnh mẽ giữa các địa phương, cải cách thể chế được xem là “chìa khóa vàng” để khai thông nguồn lực và tạo đột phá. Với Lào Cai - tỉnh biên giới có nhiều tiềm năng, những thay đổi mạnh mẽ về cơ chế, chính sách đang trở thành động lực quan trọng, tạo bước chuyển rõ nét ở các lĩnh vực trụ cột như du lịch và xuất - nhập khẩu.

Nông thôn khởi sắc từ khai thác tiềm năng, thế mạnh

Nông thôn khởi sắc từ khai thác tiềm năng, thế mạnh

Từ vùng quê nhiều khó khăn, xã Tân Lĩnh hôm nay đang trên đà khởi sắc, vững bước vào hành trình xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh, giàu bản sắc. Nhà ở được xây dựng kiên cố; lúa, ngô xanh mướt trên đồng; đường làng, ngõ xóm được bê tông hóa phong quang sạch sẽ, có điện chiếu sáng mỗi khi đêm về.

Hiểm nguy khi qua cầu treo Pờ Hồ

Hiểm nguy khi qua cầu treo Pờ Hồ

Cầu treo Pờ Hồ - tuyến kết nối giữa thôn Pờ Hồ và thôn Trung Hồ, xã Trung Lèng Hồ cũ, nay thuộc xã Mường Hum đang trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn cho người dân mỗi khi qua lại.

Van Hồ - Suối Chải đường được mở mới từ sự đồng lòng

Van Hồ - Suối Chải đường được mở mới từ sự đồng lòng

Chỉ sau hơn 10 ngày ra quân làm đường, 2 km nền tuyến đường từ thôn Van Hồ đi Suối Chải (xã Bát Xát) đã được san gạt mở mới. Con số ấy không chỉ thể hiện quyết tâm của đơn vị thi công mà còn là minh chứng rõ nét cho sự đồng lòng, chung sức của chính quyền và Nhân dân địa phương trong việc hiện thực hóa ước mơ có một con đường giao thông thuận tiện.

Thúc đẩy hợp tác thương mại Lào Cai - Vân Nam, mở rộng chuỗi giá trị nông sản, dược liệu và chè

Thúc đẩy hợp tác thương mại Lào Cai - Vân Nam, mở rộng chuỗi giá trị nông sản, dược liệu và chè

Sáng 07/4, tại phường Lào Cai, Sở Thương mại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) phối hợp với Sở Công Thương tỉnh Lào Cai tổ chức Chương trình giao thương hợp tác doanh nghiệp Vân Nam - Lào Cai, nhằm tăng cường kết nối, mở rộng thị trường và thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng hàng hóa giữa hai địa phương.

Triển khai đồng bộ công tác xóa lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Yên - Lào qua xã Bảo Hà

Triển khai đồng bộ công tác xóa lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Yên - Lào qua xã Bảo Hà

Tuyến đường sắt Yên - Lào đoạn qua xã Bảo Hà (tỉnh Lào Cai) dài 22,4 km, giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa và hành khách của địa phương. Tuy nhiên, trong thời gian dài, dọc tuyến vẫn tồn tại 10 lối đi tự mở hình thành từ thói quen đi lại của người dân, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn giao thông đường sắt.

Sức mạnh từ các "hạt nhân" liên kết

Sức mạnh từ các "hạt nhân" liên kết

Được xác định là "đòn bẩy" quan trọng trong chương trình xây dựng nông thôn mới, hệ thống hợp tác xã nông nghiệp Lào Cai đang phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt kinh tế tập thể. Với mục tiêu thành lập mới hàng chục hợp tác xã mỗi năm, tỉnh đang nỗ lực biến các đơn vị này thành "hạt nhân" liên kết, không chỉ tạo sinh kế bền vững cho người dân mà còn trực tiếp nâng cao giá trị trên từng ha canh tác.

Xã Cốc San vào vụ trồng dưa hấu

Xã Cốc San vào vụ trồng dưa hấu

Với điều kiện tự nhiên thuận lợi, từ năm 2015, cây dưa hấu trên đồng đất Cốc San đã sinh trưởng tốt, cho sản lượng cao và hiệu quả kinh tế vượt trội so với lúa và ngô. Do đó, hiện nay, xã Cốc San đang tập trung hướng dẫn và đồng hành cùng nông dân trong việc mở rộng diện tích trồng mới dưa hấu.

Gia Phú: Ô nhiễm môi trường từ cơ sở chăn nuôi

Gia Phú: Ô nhiễm môi trường từ cơ sở chăn nuôi

Hàng chục hộ dân tại thôn Thái Bo, xã Gia Phú đang phải sống trong tình trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng do cơ sở chăn nuôi lợn quy mô lớn tại thôn Soi Cờ đã xả chất thải trực tiếp ra suối. Mùi hôi thối nồng nặc kéo dài, nguồn nước đổi màu, đời sống sinh hoạt bị đảo lộn...

Quý 3/2026 sẽ đưa vào sử dụng Bệnh viện Đa khoa khu vực Bảo Yên

Quý 3/2026 sẽ đưa vào sử dụng Bệnh viện Đa khoa khu vực Bảo Yên

Sau nhiều khó khăn do ảnh hưởng của mưa lũ, vướng mắc mặt bằng xây dựng, hiện Dự án Bệnh viện Đa khoa khu vực Bảo Yên đang vào giai đoạn hoàn thiện cuối cùng, mục tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng trong quý 3 năm 2026. Đây là công trình y tế trọng điểm của địa phương, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân trên địa bàn Bảo Yên và các khu vực lân cận.

fb yt zl tw