Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giữ rừng giáp ranh: Chủ động “phòng” để hạn chế “chống”

Giữ rừng giáp ranh: Chủ động “phòng” để hạn chế “chống”

Khi đồng bào vùng cao bước vào cao điểm sản xuất, những cánh rừng đầu nguồn cũng đứng trước áp lực gia tăng rõ rệt cả từ tự nhiên lẫn con người. Ở các khu vực giáp ranh, nơi địa hình chia cắt, ranh giới hành chính đan xen, nguy cơ xâm hại rừng không chỉ đến từ một phía mà thường là hệ quả cộng hưởng của tập quán canh tác, nhu cầu sinh kế và những “khoảng trống” trong quản lý.

Tháo gỡ nút thắt, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Tháo gỡ nút thắt, đẩy nhanh tiến độ các dự án nguồn điện trên địa bàn tỉnh Lào Cai

Chiều 04/5, tại trụ sở UBND tỉnh, đồng chí Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã chủ trì hội nghị đánh giá tình hình triển khai các dự án nguồn điện theo Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII và Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Lào Cai thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Thu “trái ngọt” từ cần cù lao động

Thu “trái ngọt” từ cần cù lao động

Từ chỗ sản xuất phụ thuộc nhiều vào cây lúa truyền thống, bà Hoàng Thị Inh - tổ dân phố Năm Hăn Thượng, phường Trung Tâm đã mạnh dạn chuyển đổi đất lúa sang trồng dưa hấu và thu “trái ngọt” từ chăm chỉ, cần cù lao động trên ruộng đồng.

Lùng Húi thoát nghèo từ chuyển đổi cây trồng

Lùng Húi thoát nghèo từ chuyển đổi cây trồng

Từ một thôn vùng cao còn nhiều khó khăn của xã Mường Khương, thôn Lùng Húi đang từng bước thay đổi diện mạo nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng hàng hóa. Chè và ớt - những cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng đang mở ra hướng phát triển mới, góp phần nâng cao thu nhập, hướng tới giảm nghèo bền vững cho người dân.

Gần dân, sát việc, củng cố niềm tin

Gần dân, sát việc, củng cố niềm tin

Với phương châm “gần dân, sát việc, vì dân phục vụ”, thời gian qua, xã Văn Chấn đã chủ động bám nắm địa bàn, kịp thời tháo gỡ khó khăn, đưa các nghị quyết vào cuộc sống bằng những giải pháp thiết thực. Qua đó, nhiều chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân được triển khai hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Để sản phẩm OCOP thúc đẩy kinh tế nông thôn

Để sản phẩm OCOP thúc đẩy kinh tế nông thôn

Sau gần 10 năm triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), Lào Cai đã đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, phía sau sự tăng cao về số lượng sản phẩm thì vấn đề đang đặt ra là làm thế nào để sản phẩm OCOP mang lại hiệu quả kinh tế thực thụ và giá trị bền vững cho người nông dân, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Cửa khẩu Kim Thành thông quan thông suốt dịp nghỉ lễ, không để ùn ứ hàng hóa

Cửa khẩu Kim Thành thông quan thông suốt dịp nghỉ lễ, không để ùn ứ hàng hóa

Trong các ngày nghỉ lễ từ 30/4 đến 02/5, hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu đường bộ phía Bắc diễn ra liên tục, không bị gián đoạn. Tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Lào Cai), hoạt động thông quan được duy trì ổn định, không phát sinh ách tắc hàng hóa.

Tháo gỡ "điểm nghẽn", quyết tâm cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Tháo gỡ "điểm nghẽn", quyết tâm cho mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trong mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội những năm tới, tỉnh Lào Cai xác định phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai con số, trong đó công nghiệp khai thác, chế biến khoáng sản tiếp tục giữ vai trò trụ cột. Tuy nhiên, qua rà soát thực tế tại các doanh nghiệp cho thấy, giải phóng mặt bằng đang là "điểm nghẽn" lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư và sản xuất.

Thúc đẩy chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới

Thúc đẩy chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới

Phát huy lợi thế cửa khẩu quốc tế, tỉnh Lào Cai đang từng bước đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới gắn với logistics hiện đại nhằm mở rộng thị trường, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Hướng đi này không chỉ phù hợp với xu thế chuyển đổi số mà còn góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tăng hiệu quả xuất - nhập khẩu và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho địa phương.

Hành trình làm chủ hợp tác xã

Hành trình làm chủ hợp tác xã

Trên địa bàn tỉnh, nhiều nông dân đã nỗ lực vượt qua khó khăn, trở thành giám đốc hợp tác xã, vừa làm giàu cho gia đình, vừa giúp những nông dân khác vươn lên.

Khí thế thi đua trên các công trình trọng điểm

Khí thế thi đua trên các công trình trọng điểm

Những ngày này, trên khắp các công trình xây dựng trọng điểm của tỉnh, không khí thi công diễn ra sôi động. Từ vùng thấp đến vùng cao, biên giới; từ công trình giao thông đến dự án giáo dục, đâu đâu cũng rộn tiếng máy, tiếng xe, thể hiện tinh thần lao động hăng say, quyết tâm vượt khó, đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa công trình vào khai thác, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Giúp người lao động an cư

Giúp người lao động an cư

Cùng với sự phát triển của các khu - cụm công nghiệp, số lượng công nhân, người lao động trên địa bàn tỉnh ngày càng tăng, kéo theo nhu cầu lớn về nhà ở ổn định. Vì vậy, quan tâm hỗ trợ nhà ở cho công nhân, người lao động đang là yêu cầu cấp thiết, góp phần bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Khơi nguồn nước - gieo niềm hy vọng

Khơi nguồn nước - gieo niềm hy vọng

Những ngày cuối tháng 4, dưới cái nắng hanh hao của vùng cao Lào Cai, các thửa ruộng bậc thang bắt đầu được dẫn nước để chuẩn bị bước vào vụ sản xuất Hè Thu. Với đồng bào các dân tộc nơi đây, sản xuất không chỉ là một khung thời vụ trong năm,  mà còn gắn liền với "cuộc chiến" bảo đảm sinh kế và an ninh lương thực.

fb yt zl tw