Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Giải ngân đầu tư công tăng tốc, vượt 166 nghìn tỷ đồng

Giải ngân đầu tư công tăng tốc, vượt 166 nghìn tỷ đồng

Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng đầu năm 2026 đang ghi nhận tín hiệu cải thiện tích cực khi tổng số vốn đã giải ngân vượt 166 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa các bộ, ngành và địa phương vẫn khá rõ nét, trong khi áp lực hoàn thành kế hoạch cả năm tiếp tục đặt ra thách thức lớn.

Khát vọng làm giàu từ cây na của người phụ nữ Tày thôn Báu

Khát vọng làm giàu từ cây na của người phụ nữ Tày thôn Báu

Từ những thửa ruộng hiệu quả kinh tế thấp ở thôn Báu (xã Bảo Thắng), chị Đoàn Thị Dung đã mạnh dạn lựa chọn hướng đi mới với cây na. Thành công từ mô hình kinh tế gia đình đưa người phụ nữ dân tộc Tày này trở thành hạt nhân lan tỏa tinh thần đổi mới tư duy sản xuất, mở ra hướng đi hiệu quả cho nông nghiệp địa phương.

Quyết liệt tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

Quyết liệt tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

Xác định lấy đầu tư công là vốn mồi, dẫn dắt các thành phần kinh tế khác để tạo đà tăng trưởng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, vì vậy, giải ngân vốn đầu tư công là nhiệm vụ quan trọng để Lào Cai đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Phóng viên (PV) Báo và Phát thanh, truyền hình tỉnh Lào Cai có cuộc phỏng vấn đồng chí Phan Trung Bá - Phó Chủ tịch UBND tỉnh về giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công.

Trên công trường đường dây 220kV Than Uyên - Lào Cai

Trên công trường đường dây 220kV Than Uyên - Lào Cai

Những ngày này, trên công trường dự án đường dây 220kV Than Uyên - Lào Cai, không khí thi công diễn ra khẩn trương tại nhiều vị trí. Từ các sườn núi cao đến khu vực dân cư, các tổ đội thi công đang tranh thủ thời tiết thuận lợi để đào đúc móng, dựng cột, chuẩn bị kéo dây.

Điều chỉnh kế hoạch vốn Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, bảo đảm tiến độ triển khai

Điều chỉnh kế hoạch vốn Dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, bảo đảm tiến độ triển khai

Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng là công trình quan trọng quốc gia, đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Hiện nay, các cơ quan Trung ương đang tiếp tục rà soát, điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 nhằm phù hợp với tiến độ triển khai thực tế của dự án.

Nợ thuế dù nhỏ vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh: Người dân cần cảnh giác tránh “kẹt” ở sân bay

Nợ thuế dù nhỏ vẫn có thể bị tạm hoãn xuất cảnh: Người dân cần cảnh giác tránh “kẹt” ở sân bay

Dù quy định hiện hành nêu ngưỡng nợ thuế từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn trên 120 ngày mới xem xét tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, hộ kinh doanh, thực tế vẫn phát sinh nhiều trường hợp bị ảnh hưởng vì các khoản nợ rất nhỏ, thậm chí chỉ vài nghìn hoặc vài chục nghìn đồng - đặc biệt trong các trường hợp người nộp thuế được xác định “không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký”.

fb yt zl tw