Vui buồn hương nếp Mường Bo

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 1

LCĐT - Mường Bo là miền đất tươi đẹp, thanh bình, nằm ở phía Đông Nam của thị xã Sa Pa. Từ lâu, nơi đây được biết đến với khung cảnh nên thơ, với những bản làng ấm êm, những cánh ruộng bậc thang đượm màu no ấm. Đây cũng là quê hương của giống lúa quý, lúa nếp Mường Bo thơm ngon nức tiếng suốt bao năm qua.

Kỳ thực, chẳng ai nhớ rõ về gốc tích của giống lúa nếp Mường Bo, chỉ biết rằng những hạt thóc giống đã được trao truyền qua nhiều thế hệ để nuôi hương nếp mỗi độ mùa về. Theo thông lệ, tháng hai âm lịch hằng năm, các gia đình bắt tay gieo mạ cho một vụ mùa mới. Tùy vào tình hình thời tiết, đến giữa hoặc cuối tháng tư, bà con bắt đầu cấy lúa trên những chân ruộng bậc thang.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 2

                                    Lúa nếp Mường Bo được canh tác trên những chân ruộng bậc thang.

Tháng chín, tháng mười tới cũng là lúc mùa vàng về gọi những nhịp bước hối hả của nông dân, với khuôn mặt tươi vui, đôi tay tất bật, gánh những “hạt vàng” của đất trời, tạo hoá về nhà. Mùa no ấm được gửi trong những hạt thóc căng đầy và làm nên món ăn dẻo thơm đặc trưng chỉ Mường Bo mới có. Dường như bao tinh túy, ưu ái của nguồn nước, của đất trời dành cho giống lúa quý đều được gói trọn trong hương vị ẩm thực được làm từ gạo nếp Mường Bo như bánh dày, xôi mỗi dịp lễ, tết. Như một nét đặc trưng còn giữ lại, đồng bào ở các thôn Mường Bo 1, Mường Bo 2 vẫn giữ gìn, bảo quản hạt thóc giống bản địa trong mỗi nếp nhà để nối dài những mùa thơm.

Câu chuyện về giống lúa nếp ở xã Mường Bo cũng có những nét thăng, trầm, từ những mùa vui rộn ràng đến những mùa thưa vắng hương thơm. Cách đây vài năm, chính quyền địa phương từng bước nỗ lực khôi phục giống lúa nếp quý. Những tưởng ngày vui kéo dài thì hôm nay, quãng trầm của hạt lúa nếp bắt đầu lặp lại trong sự tiếc nuối của bà con và trăn trở của chính quyền.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 3

                                   Những mùa vui nhộn nhịp thu hoạch lúa nếp từng có ở Mường Bo.

Gia đình anh Sèn A Bình là một trong số ít hộ trồng lúa nếp ở thôn Mường Bo 1. Vụ mùa năm ngoái, gia đình anh gieo 10 kg thóc giống, bao công sức nhọc nhằn của vợ chồng anh được đền đáp khi vụ mùa thắng lợi, gia đình anh thu về 20 bao thóc, mỗi bao chừng 45 kg. Anh Bình bảo, giá bán nếp Mường Bo mấy năm nay luôn ở mức cao 50.000 đồng/kg gạo, một phần bán cho những người dân trong thôn, xã, phần còn lại giữ để dùng trong sinh hoạt. Vậy nhưng năm nay, những cánh ruộng trồng lúa nếp Mường Bo của gia đình anh Bình đành nhường cho giống lúa thường. Nguyên do là thời gian sinh trưởng của lúa nếp Mường Bo kéo dài, lâu hơn so với những giống lúa khác, thêm vào đó, hiện giờ nhịp sống đã ổn định trở lại sau thời gian bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, vợ chồng anh Bình tranh thủ làm các công việc khác để kiếm thêm thu nhập. “Dù có phần tiếc nuối, nhưng gia đình không có nhân lực và thời gian để chăm sóc vụ lúa nếp năm nay. Khi nào điều kiện cho phép, gia đình tôi sẽ trồng lại giống lúa bản địa”, anh Bình tâm sự.

Ông Phan Văn Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Bo nói trong tiếc nuối: Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp, cách đây 2 - 3 năm xã có khoảng 35 ha lúa nếp, đến năm ngoái chỉ còn 12 ha, năm nay chỉ còn 7 ha. “Số hộ trồng lúa nếp giờ chỉ đếm trên đầu ngón tay”, ông Đại khẳng định.

Vui buồn hương nếp Mường Bo ảnh 4

                                       Diện tích trồng lúa nếp Mường Bo ngày càng thu hẹp.

Dù giống lúa nếp Mường Bo được ưa chuộng trên thị trường, có giá thành tương đối cao nhưng điều ấy cũng không giúp người dân mặn mà gắn bó với giống lúa quý bởi thời gian sinh trưởng của cây lúa kéo dài, gần gấp đôi so với giống lúa thường nên mỗi năm chỉ canh tác một vụ, hạch toán kinh tế là khó khả thi so với giống lúa mới. Đây là lý do chính khiến giống lúa nếp Mường Bo ngày càng vắng bóng.

Câu chuyện về lúa nếp Mường Bo hôm nay mang theo tiếng thở dài, đó là sự tiếc nuối của nông dân từng nâng niu, nặng lòng với dòng lúa quý. Đó cũng là sự trăn trở của địa phương khi việc khôi phục giống lúa này đang còn nhiều bấp bênh, bởi sự tác động đến từ nhiều yếu tố như lợi ích cây trồng này đem lại khi được tính trên hệ số khai thác đất, hạch toán ngày công lao động, suất đầu tư. Để gọi về những mùa vui, bên cạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc khuyến khích, khôi phục, xây dựng thương hiệu sản phẩm thì người dân với ý thức giữ gìn, bảo tồn giống lúa bản địa lâu đời vẫn là chủ thể quyết định để hương nếp Mường Bo vương mãi ngày mai.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Doanh nghiệp, ngành hàng đối phó gián đoạn vận chuyển hàng hải

Doanh nghiệp, ngành hàng đối phó gián đoạn vận chuyển hàng hải

Xung đột tại Trung Đông đang tác động lớn tới kinh tế thế giới, tạo sức ép trực tiếp lên vận tải biển và hoạt động xuất khẩu toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế phụ thuộc lớn vào thương mại quốc tế, những biến động tại Trung Đông và hành lang hàng hải Suez – Biển Đỏ dự báo sẽ tác động lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhiều doanh nghiệp, ngành hàng.

Linh hoạt, đồng bộ các giải pháp giải phóng mặt bằng

Phường Âu Lâu: Linh hoạt, đồng bộ các giải pháp giải phóng mặt bằng

Để phục vụ 26 dự án đầu tư trên địa bàn, năm 2026, phường Âu Lâu phải phối hợp giải phóng hơn 650 ha đất liên quan đến hơn 2.400 hộ, chiếm trên 1/3 tổng số hộ của phường. Để hoàn thành khối lượng công việc lớn như vậy, phường đã có nhiều giải pháp với tinh thần chủ động, linh hoạt, sáng tạo, triển khai đồng bộ, quyết liệt.

Nhân dân xã Quy Mông ra quân trồng rừng đầu năm 2026

Toàn tỉnh trồng mới được 2.517 ha rừng

Ngay từ những ngày đầu năm 2026, các địa phương trong tỉnh đã khẩn trương chuẩn bị cho mùa trồng rừng. Các Hạt Kiểm lâm khu vực phối hợp chặt chẽ với chính quyền cơ sở hướng dẫn người dân xử lý thực bì, chuẩn bị cây giống và vật tư lâm nghiệp, bảo đảm xuống giống đúng khung thời vụ.

30 năm trên hành trình ra biển lớn

30 năm trên hành trình ra biển lớn

Đối với Việt Nam, xuất khẩu hàng hóa là dòng sông dẫn lối nền kinh tế ra biển lớn. Mỗi chuyến hàng vươn xa không chỉ mang giá trị vật chất mà là kết quả của hành trình mở cửa, hội nhập, của tinh thần độc lập, tự cường, là thành quả từ chính sách tới nỗ lực của mỗi doanh nghiệp, mỗi người lao động.

Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Giữ chân lao động trẻ nông thôn

Ở phường Cầu Thia (tỉnh Lào Cai), không ít bạn trẻ người dân tộc thiểu số đã chọn bám đất, bám nương, mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, tận dụng lợi thế sẵn có để gây dựng sinh kế ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Tàu chở hàng bị trúng tên lửa khiến khí LPG về Việt Nam gián đoạn

Tàu chở hàng bị trúng tên lửa khiến khí LPG về Việt Nam gián đoạn

Toàn bộ các lô hàng LPG giao về kho LPG lạnh Thị Vải/Diêm Điền của PVGas dự kiến từ 10/3/2026 bị tạm dừng do tàu chở hàng bị trúng tên lửa khi qua eo biển Hormuz; cơ sở sản xuất khí NGL/LPG của các đối tác ở Trung Đông cũng đã bị tấn công... Đáng lưu ý, doanh nghiệp vẫn chưa thể thu xếp được nguồn hàng bổ sung.

Nông sản Việt tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Nông sản Việt tái cấu trúc để khẳng định vị thế

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, các địa phương trên cả nước đang tái cấu trúc ngành Nông nghiệp theo hướng quy mô lớn, xây dựng chuỗi giá trị, lấy chất lượng làm nền tảng và công nghệ làm động lực.

Từ xuất khẩu thô đến thương hiệu tinh dầu quốc tế

Từ xuất khẩu thô đến thương hiệu tinh dầu quốc tế

Lào Cai đang đứng trước bước ngoặt quan trọng trong chiến lược nâng tầm giá trị cây quế. Với diện tích quy hoạch hướng tới 150.000 ha, tỉnh không còn chấp nhận là vùng nguyên liệu thô, mà đang quyết liệt chuyển sang chế biến sâu, hình thành hệ sinh thái sản xuất công nghệ cao nhằm đưa sản phẩm tinh dầu và đồ thủ công mỹ nghệ vươn ra thị trường quốc tế.

Nguy cơ ô nhiễm suối đầu nguồn

Nguy cơ ô nhiễm suối đầu nguồn

Những dòng suối đầu nguồn vốn được ví như mạch sống của núi rừng. Từ bao đời nay, nguồn nước ấy nuôi dưỡng ruộng đồng, cung cấp nước sinh hoạt và giữ vai trò điều hòa hệ sinh thái cho cả một vùng rộng lớn phía hạ lưu. Thế nhưng, những dòng suối đầu nguồn ở một số địa phương đang đối diện nguy cơ ô nhiễm ngày càng rõ rệt.

Nhộn nhịp không khí lao động đầu xuân trên các công trình

Nhộn nhịp không khí lao động đầu xuân trên các công trình

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhiều công trình, dự án trên địa bàn tỉnh đã đồng loạt thi công trở lại. Các chủ đầu tư, nhà thầu khẩn trương huy động nhân lực, máy móc, tổ chức thi công với tinh thần quyết tâm cao, tạo nên không khí lao động sôi nổi ngay từ những ngày đầu năm. 

Người Mông giữ rừng

Người Mông giữ rừng

Từ chỗ coi rừng là kho sản vật vô tận để tận thu, đến nay, nhận thức của đồng bào người Mông tại thôn Nả Háng Tâu, xã Púng Luông đã có sự chuyển biến căn bản. Rừng không chỉ được bảo vệ nghiêm ngặt bằng quy ước, hương ước mà còn trở thành “nguồn sống”, mở ra sinh kế bền vững thông qua chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.

fb yt zl tw