Gia đình chị Nguyễn Thị Mai, thôn Khe Bàn, là một trong những hộ trồng quế lớn của xã. Bắt đầu trồng quế từ năm 2014, đến nay chị đã mở rộng diện tích lên hơn 20 ha, mỗi năm thu về trên 300 triệu đồng.
Không chỉ khai thác diện tích của gia đình, chị còn thu mua quế tươi của bà con trong và ngoài thôn để chế biến quế sáo, quế chẻ, quế khô bán ra thị trường. Mỗi vụ, cơ sở của chị Mai tiêu thụ hàng trăm tấn quế tươi, đồng thời tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.
Chị Mai chia sẻ: Trước tôi trồng bồ đề, keo nhưng hiệu quả không bằng cây quế. Quế cho thu nhập ổn định, đầu ra rộng, mối tiêu thụ nhiều nên hàng không bị ứ đọng.
Thôn Khe Bàn hiện có 131 hộ dân, trong đó trên 90% trồng quế. Bốn năm đầu chăm sóc khá vất vả, nhưng từ năm thứ năm, các hộ đã có thể tỉa lá, cành, cây để bán, một ha có thể mang về vài chục triệu đồng. Khi quế đạt khoảng chục năm tuổi, hiệu quả kinh tế càng rõ rệt, mỗi ha cho thu nhập khoảng 300 - 400 triệu đồng. Nhờ cây quế, đời sống bà con cải thiện đáng kể: nhiều gia đình thoát nghèo, xây dựng được nhà cửa khang trang.
Ông Hà Văn Tiền - Trưởng thôn Khe Bàn, cho biết: Hiện toàn thôn chỉ còn 7 hộ nghèo, giảm 23 hộ so với năm 2020. Có tới 60% hộ khá, giàu. Trung bình mỗi hộ trồng khoảng 2 ha quế.
Để nâng cao giá trị cây quế, xã Bảo Hà đẩy mạnh liên kết giữa người dân với các cơ sở chế biến. Hiện xã có một hợp tác xã và hàng chục cơ sở thu mua, sản xuất các mặt hàng chế biến sâu như quế sáo, quế điếu, quế chẻ… phục vụ xuất khẩu.
Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Cầu Mây là đơn vị điển hình thực hiện hiệu quả chuỗi liên kết trồng - tiêu thụ sản phẩm quế, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động tại địa phương và các xã lân cận.
Chị Lý Thị Thủy, thôn Bỗng, đang làm việc tại hợp tác xã, cho biết: Gia đình tôi trồng 2 ha quế liên kết với hợp tác xã. Trước đây, mỗi vụ thu hoạch lo bán sản phẩm, giá cả bấp bênh, nay hợp tác xã thu mua giá ổn định, lại không phải vận chuyển xa. Ngoài ra, tôi còn làm việc tại hợp tác xã, chủ yếu chẻ và phân loại quế. Thu nhập ổn định, mỗi tháng hơn 7 triệu đồng.
Anh Lý Văn Cầu - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Cầu Mây chia sẻ: Chúng tôi liên kết với hơn 20 hộ trồng và thu mua nguyên liệu quế, phục vụ chế biến, xuất khẩu sang Ấn Độ, Bangladesh và một số nước châu Âu. Hợp tác xã thường xuyên tuyên truyền bà con chăm sóc quế theo hướng hữu cơ, đảm bảo chất lượng hàng xuất khẩu. Mối liên kết giúp nông dân yên tâm sản xuất, còn hợp tác xã chủ động được nguồn nguyên liệu.
Trên địa bàn xã hiện có 4.709 ha quế, chiếm 46% diện tích rừng trồng sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu tập trung, tạo lợi thế rõ rệt để Bảo Hà phát triển kinh tế rừng. Bình quân mỗi ha quế mang lại thu nhập 200 - 400 triệu đồng, tùy chu kỳ khai thác và chất lượng sản phẩm. Nhờ khai thác hiệu quả vùng nguyên liệu này, nhiều hộ dân đã vươn lên khá, giàu, qua đó khẳng định quế là cây giảm nghèo chủ lực của địa phương.
Thời gian tới, xã Bảo Hà tiếp tục phát triển vùng quế theo hướng tập trung, bền vững; khuyến khích người dân trồng và chăm sóc theo quy trình hữu cơ nhằm nâng cao giá trị và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường.
Xã định hướng mở rộng diện tích gắn với nâng cao chất lượng vùng quế; đồng thời tăng cường liên kết với doanh nghiệp, hợp tác xã để phát triển chế biến sâu như sản xuất tinh dầu, bột quế, hương quế và các sản phẩm thủ công. Cách làm này vừa đa dạng hóa mặt hàng, tạo thêm việc làm tại chỗ, vừa nâng cao giá trị kinh tế từ cây quế và phát triển ngành hàng quế theo hướng bền vững.
