Những ngày cuối năm, thôn Vàng Ngần - một trong những thôn đặc biệt khó khăn của xã Sơn Lương trở nên nhộn nhịp với khí thế lao động khẩn trương. Không khí ấy không đến từ các lễ hội mà xuất phát từ tinh thần “ra quân” chuẩn bị chuồng trại để đón đàn bò giống được hỗ trợ từ Nhà nước.
Ông Triệu Văn Thọ - Trưởng thôn Vàng Ngần phấn khởi cho biết: “Thôn Vàng Ngần có 106 hộ, trong đợt này, 11 hộ nghèo và cận nghèo được Nhà nước hỗ trợ mỗi hộ 3 con bò sinh sản, tổng cộng 33 con. Bà con rất phấn khởi, nhưng thôn cũng quán triệt rằng việc nhận bò đi kèm với trách nhiệm chăm sóc. Mùa đông đã tới, bà con phải quây bạt, dự trữ rơm cỏ và làm nền chuồng xi măng để đàn bò được nuôi dưỡng khỏe mạnh.”
Chúng tôi ghé thăm gia đình anh Triệu Trung Hiện, một hộ cận nghèo vừa nhận bàn giao 3 con bò giống. Vừa nhanh tay gia cố lại tấm bạt chắn gió cho chuồng bò mới dựng, anh Hiện vừa xúc động chia sẻ: "Gia đình tôi thuộc hộ cận nghèo, bao năm nay muốn phát triển kinh tế nhưng thiếu vốn. Nay được Đảng, Nhà nước hỗ trợ bò giống, được cán bộ xã hướng dẫn kỹ thuật làm chuồng, ủ cỏ, tôi mừng lắm. Tôi hứa sẽ chăm sóc thật tốt để đàn bò sinh sôi, sớm đưa gia đình thoát nghèo".
Bà Đặng Thị Lai, một hộ nghèo khác trong thôn cũng không giấu được niềm vui khi ngắm nhìn đàn bò gặm cỏ trong chuồng, bà Lai chia sẻ: "Cảm ơn Đảng và Nhà nước nhiều lắm. Có con giống rồi, tôi sẽ cố gắng lao động, trồng thêm cỏ voi, chăm sóc đàn bò".
Câu chuyện ở Vàng Ngần là minh chứng rõ nét nhất cho cách làm mới ở Sơn Lương: Trao "cần câu" đi kèm với hướng dẫn "kỹ thuật câu". Ông Giàng A Lứ, Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Lương cho biết, hiện xã đã triển khai được 3 tổ hợp tác chăn nuôi, giải ngân vốn kịp thời.
"Chúng tôi không giao bò rồi để mặc dân, mà phân công cán bộ kỹ thuật bám sát, hướng dẫn bà con từ khâu làm chuồng đến chăm sóc, phòng chống dịch bệnh" - ông Lứ nhấn mạnh.
Nếu như con bò là sinh kế trước mắt, thì kinh tế đồi rừng - đặc biệt là cây quế và chè Shan tuyết được xã Sơn Lương xác định là "chìa khóa" thoát nghèo bền vững.
Ông Phạm Nguyên Bình - Chủ tịch UBND xã Sơn Lương tự hào cho biết, hiện toàn xã có gần 2.000 ha quế và hơn 400 ha chè, trong đó có 200 ha chè cổ thụ. "Hiệu quả từ cây quế và cây chè những năm qua là điều không thể phủ nhận. Đây là những cây trồng chủ lực giúp người dân có nguồn thu nhập ổn định, xây được nhà kiên cố và mua sắm tiện nghi" - ông Bình khẳng định thêm.
Đặc biệt, mô hình "Đồi quế tập thể" tại thôn Vàng Ngần là một điểm sáng trong phát triển kinh tế đồi rừng nơi đây. Từ năm 1972, thôn đã duy trì được quỹ đất chung để trồng quế.
Trưởng thôn Triệu Văn Thọ cho biết, vụ vừa qua, thôn đã huy động bà con khai thác, thu về hơn 15 tấn quế vỏ, bán được hơn 400 triệu đồng.
"Toàn bộ số tiền này chúng tôi dùng để làm đường giao thông, hỗ trợ lại cho các hộ khó khăn và tái đầu tư trồng mới. Cây to khai thác đi, cây nhỏ lại trồng xuống, cứ thế cái nghèo bị đẩy lùi" - ông Triệu Văn Thọ - Trưởng thôn Vàng Ngần chia sẻ.
Bên cạnh đó, dòng vốn tín dụng chính sách cũng đang "đổ" mạnh vào việc cải tạo, nâng cấp các nếp nhà. Ông Giàng A Lứ - Trưởng Phòng Kinh tế, xã Sơn Lương thông tin thêm, dư nợ Ngân hàng Chính sách Xã hội tại xã hiện đã lên tới hơn 102 tỷ đồng. Đây là nguồn lực khổng lồ giúp bà con kiến thiết, mở rộng quy mô sản xuất, chuyển từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa.
Trao đổi với phóng viên về bài toán giảm nghèo giai đoạn "nước rút", ông Trịnh Xuân Thành - Bí thư Đảng ủy xã Sơn Lương trăn trở nhưng đầy quyết tâm: "Giảm nghèo ở Sơn Lương không "chạy theo" thành tích con số, mà đi vào thực chất. "Nghị quyết lòng dân" do Đảng ủy xã đặt ra, yêu cầu cán bộ, đảng viên phải là người gương mẫu làm trước, đi trước. Chúng tôi phân công từng đồng chí trong Ban Thường vụ, Ban Chấp hành phụ trách từng thôn, từng nhóm hộ cụ thể. Nếu hộ nghèo chưa thoát nghèo, cán bộ phụ trách phải chịu trách nhiệm giải trình. Sự thay đổi lớn nhất hiện nay không phải là xã có bao nhiêu tiền hỗ trợ, mà là người dân đã biết "tự ái" với cái nghèo, biết khát vọng vươn lên".
Sự quyết liệt của cả hệ thống chính trị đã được minh chứng bằng những con số "biết nói" vào thời điểm cuối năm. Nếu như đầu năm 2025, toàn xã còn 422 hộ nghèo (chiếm 16,61%) và 118 hộ cận nghèo (chiếm 4,61%), thì đến nay, mọi nỗ lực giảm nghèo đã gặt hái được thành quả thực chất.
Theo kết quả rà soát, dự ước đến cuối tháng 12/2025, xã Sơn Lương sẽ hoàn thành 100% kế hoạch đặt ra khi giảm được 209 hộ nghèo, đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu còn 8,33%; đồng thời tỷ lệ hộ cận nghèo cũng giảm còn 4,41%. Kết quả này là "trái ngọt" từ việc kiên trì thực hiện 5 nhóm giải pháp trọng tâm, trong đó ưu tiên phát triển chuỗi giá trị nông - lâm nghiệp và quyết tâm xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại.
Chủ tịch UBND xã Phạm Nguyên Bình nhấn mạnh thêm: "Để giảm nghèo bền vững, hạn chế tái nghèo do thiên tai, chúng tôi đang hướng người dân đa dạng hóa sinh kế. Lấy ngắn nuôi dài, dưới tán rừng quế trồng thêm sa nhân, gừng, nuôi thêm gà, lợn đen bản địa. Khi kinh tế gia đình có "nhiều chân", mưa bão, gió giật hay biến động giá cả cũng khó làm họ tái nghèo được".
Rời Sơn Lương khi nắng chiều dát vàng những đồi quế bạt ngàn, chúng tôi tin rằng, với sự đồng lòng của "Ý Đảng - Lòng Dân", những mục tiêu đầy thách thức mà xã đề ra sẽ sớm đạt được. Những ngôi nhà xây mới khang trang, những đàn bò béo tốt ở Vàng Ngần, Nậm Biếu... là những tín hiệu vui, báo hiệu một mùa xuân no ấm đang lan tỏa trên rẻo cao này.
