Bài 1: “Tập” làm bộ đội biên phòng
LCĐT - Đồn Biên phòng A Mú Sung (Bát Xát) quản lý chiều dài biên giới hơn 26 km với 6 chốt biên phòng dọc tuyến, có những chốt thuận lợi nhưng cũng có nơi cực kỳ khó khăn, gian nan.
Trung tá Lý Sín Sẩu, Chính trị viên Đồn Biên phòng A Mú Sung tiếp tôi khi anh vừa có báo cáo với cấp trên về tình hình phòng, chống dịch Covid-19 và bảo vệ biên giới nên số liệu anh thuộc vanh vách. Trung tá Sẩu cho biết, từ đầu năm 2020 đến nay, Đồn Biên phòng A Mú Sung đã xử lý hơn 140 trường hợp xuất - nhập cảnh trái phép, trong đó đã khởi tố 1 vụ án với 2 bị can về tội danh đưa người vượt biên trái phép.
Rời Đồn Biên phòng A Mú Sung, tôi ngược đỉnh A Múc để tới chốt số 5 Phù Lao Chải. Cùng với chốt số 6 cách đó hơn 1 km, đây là 2 chốt cách xa Đồn Biên phòng A Mú Sung nhất, tới hơn 30 km, đường khó nên thời gian di chuyển cần khoảng 1 giờ 30 phút.
Chốt số 5 Phù Lao Chải là lán tạm với những cây, cọc, che chắn bằng bạt nhựa, dựng cheo leo trên một mom núi nhô sát vực suối, là đường phân định biên giới 2 quốc gia. Đây là vị trí đắc địa vì vừa dễ quan sát 2 bên tả, hữu, vừa là điểm có sóng điện thoại nên đảm bảo kết nối thông tin liên lạc. Chỉ có điều về mùa khô, đây lại đúng miệng gió tây nam hanh khô thổi rát, dù cán bộ, chiến sỹ chịu quen cả năm vẫn có hôm ứa máu cam.
Thiếu tá Trần Xuân Bảo, Chốt trưởng chốt số 5 Phù Lao Chải dựng chân chống chiếc xe Win 100 rồi hồ hởi bắt tay khách. Anh vừa trở về từ A Lù cách đó hơn 20 km - địa bàn giáp ranh đường biên do chốt số 6 Phù Lao Chải quản lý. Thấy tôi ngỡ ngàng về cự ly công tác của anh, Thiếu tá Bảo nói: Thế đã nhằm nhò gì, tuần nào anh em cũng phải cắt cử người đi chợ, ra Trịnh Tường cách hơn 40 km để mua lương thực và thực phẩm cho 2 chốt ăn trong tuần!
Đồn Biên phòng A Mú Sung lập 6 chốt phòng, chống dịch Covid-19, trong đó chốt số 5 và số 6 Phù Lao Chải chiếm nhiều kỷ lục nhất, đó là: Xa xôi nhất, khó khăn nhất, chốt tạm nhất, quản lý đoạn đường biên dài nhất... Anh Bảo cho biết thêm, trước tết Nguyên đán Tân Sửu 1 tuần, chốt số 5 Phù Lao Chải mới có điện lưới quốc gia, có nước sinh hoạt. Trong cả năm 2020, anh em ở chốt phải mang can nhựa chở nước từ cách đó 2 - 3 km để sinh hoạt, “riêng tắm thì đến định kỳ là anh em tự liên hệ điểm để tắm nhờ”, anh Bảo cười vui. Rồi anh chia sẻ rằng thiếu nước ở đây chưa hề hấn gì so với những năm tháng anh công tác ở Đồn Biên phòng Tả Gia Khâu (Mường Khương) và nếu nói tới khó khăn, xa xôi cũng chưa thấm tháp so với 3 năm được tăng cường cho Bộ đội Biên phòng Kon Tum.
Trên chốt còn có Trung úy Tẩn A Bình, sinh năm 1995, dân tộc Dao, quê ở xã Cốc Mỳ, huyện Bát Xát. Trung úy Tẩn A Bình khi đang ngồi trên ghế Học viện Biên phòng thì bố mất do bệnh ung thư. Ra trường, anh được điều động về công tác tại Tiểu đoàn Huấn luyện thuộc Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh rồi Đồn Biên phòng A Mú Sung, tuy đều là đơn vị gần nhà nhưng mấy Tết rồi,Trung úy Bình vẫn chưa được sum vầy với người mẹ đang sống một mình. Tuy nhiên, điều mẹ sỹ quan A Bình mong mỏi hơn cả là con trai xây dựng gia đình để bà sớm có cháu nhưng đến nay anh vẫn tự nhận mình là “lính phòng không”. “Ngày qua ngày trên chốt thì yêu được ai nhỉ?” - Trung úy Bình cười bảo.
Một thành viên khác của chốt là anh Nguyễn Văn Toản, sinh năm 1971, nhà riêng ở huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. Anh Toản tâm sự: Ở tuổi của mình, không gì hãnh diện và hạnh phúc bằng hậu phương vững chắc, vợ đảm, con ngoan, thế mới yên tâm công tác xa nhà chứ nhà báo!
Anh Toản kể rằng, mấy chục năm công tác xa nhà, vợ anh một mình nuôi dạy 2 con khôn lớn, cháu nào cũng đạt học sinh giỏi suốt 12 năm học phổ thông. Cháu lớn ngay từ năm học thứ 2 Học viện Tài chính đã được một cơ quan kiểm toán uy tín nhận trả phí ăn học để sau khi tốt nghiệp ra trường tuyển cháu vào làm việc. Bữa cơm trưa được dọn ra với thức ăn là những thứ tích lũy từ đầu tuần nhưng nhờ sự khéo léo chế biến của các “đầu bếp” biên phòng mà người thưởng thức vẫn ấn tượng.
Nhường lại giường cho khách, A Bình và anh Toản phóng xe lên Trạm Biên phòng Phù Lao Chải tìm chỗ nghỉ trưa. Trên thực tế, quân số của chốt số 5 và số 6 Phù Lao Chải điều động từ Trạm Biên phòng Phù Lao Chải được lập ra từ cách đây mấy năm.
Đầu giờ chiều, Chốt trưởng Bảo trực tại lán, có thêm 1 cán bộ của Trạm Biên phòng tăng cường, tôi xin theo chân 3 cán bộ, chiến sỹ biên phòng đi tuần tra biên giới, khu vực cột mốc 90 (2). Cột mốc chỉ cách dòng suối phân định 2 quốc gia khoảng vài chục mét, nếu phía bên kia chưa xây dựng kè thì người dân chỉ có vài phút lội qua dòng nước là có thể xuất cảnh trái phép thành công. Cũng chính vị trí này, từ đầu năm 2021 đến nay, chốt số 5 Phù Lao Chải đã phát hiện, xử lý 4 trường hợp nhập cảnh trái phép và bàn giao cho cơ quan chức năng đưa đi cách ly tập trung. Trong năm 2020, hơn 50 công dân xuất cảnh trái phép khi trở về qua vị trí chốt số 5 Phù Lao Chải quản lý cũng đã bị phát hiện, xử lý.
Trong phút giải lao bên bãi đá ven suối mùa nước cạn, anh Trần Văn Toản kể rằng tại vị trí này, tháng 6/2020, các cán bộ, chiến sỹ của 2 chốt Phù Lao Chải phối hợp với lực lượng phía đối diện phải căng dây thừng qua dòng nước lũ để đón hơn 20 công dân xuất cảnh trái phép được phía bạn trao trả.
Sau giờ tuần tra, tôi tranh thủ nắm thông tin trước khi anh Trần Xuân Bảo chuẩn bị về đơn vị để báo cáo theo định kỳ. Anh Bảo cho biết thêm: Khu vực 2 chốt quản lý có chiều dài 8,4 km, từ giáp thôn Tả Suối Câu, xã A Lù do Đồn Biên phòng Y Tý quản lý tới thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung. Đây là đoạn đường biên giới có địa hình phức tạp nhất và nguy cơ xảy ra tình trạng xuất - nhập cảnh trái phép qua đây cũng lớn nhất. Tuy nhiên, với sự chủ động, nêu cao ý thức, trách nhiệm, mọi trường hợp vi phạm đều sớm được phát hiện và xử lý. Hầu hết các chốt làm “nhiệm vụ kép” là vừa bảo vệ biên giới vừa phòng, chống dịch Covid-19 thì chốt số 5 và số 6 Phù Lao Chải còn phải quản lý biên giới, thiết lập “vành đai mềm” về bảo vệ biên giới, giữ gìn an ninh, trật tự xã hội trên địa bàn, đây giống như một đồn biên phòng thu nhỏ.
Trời tạnh mưa nên đường về thành phố đã thuận lợi hơn. Đi qua thôn Phù Lao Chải, lúc này tôi mới có thời gian để cảm nhận sự thanh bình, trù phú của thôn biên giới với những ngôi nhà xây theo lối hiện đại san sát, những ngả đường bê tông trơn bóng kéo dài tới các xóm.
Bon bon trên Tỉnh lộ 158 giáp sông Hồng, phía bên kia bờ tả là nước bạn Trung Quốc. Tôi tạt vào tham quan chốt số 1 Đồn Biên phòng A Mú Sung đóng tại xã Nậm Chạc. Đây là công trình xây dựng khung sắt kiên cố với mái và vách tôn lạnh cách âm, chống nóng, được trang bị giường tầng, có điện lưới quốc gia, nước sinh hoạt và có cả ti vi màn hình phẳng. Hơn 1 năm đóng chốt tại đây, đủ thời gian để các cán bộ, chiến sỹ trồng vườn rau xanh mướt, đàn gà thịt cũng đã nặng tới 2 - 3 kg/con, béo nung núc. Dù lúc này trong vai lữ khách qua đường nhưng tôi cũng thấy ấm lòng khi chứng kiến cảnh thanh bình này, nhiệm vụ cắm chốt có thể còn kéo dài, mong các anh luôn vững tâm, chắc tay súng trên “vành đai thép”.
------------------
Bài 3: Một ngày thăm chốt ngã ba sông Xanh
