Về nơi cội nguồn đất quế

Đến nay, cây quế đã có mặt ở tất cả các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Văn Yên với diện tích hơn 52.000 ha và trở thành vùng chuyên canh quế hàng hóa lớn nhất cả nước.
Trong nắng xuân soi ấm những vạt rừng quế xanh ngút ngát, tôi trở lại xã Viễn Sơn, huyện Văn Yên - nơi được coi là cội nguồn của đất quế. 
Già làng Bàn Văn Lý ở thôn Khe Dứa năm nay 83 tuổi - một "kho sử sống” với những câu chuyện xưa cũ về đất và người ở đây bảo rằng: "Không rõ cây quế được trồng ở đất rừng Viễn Sơn từ khi nào, chỉ biết rằng cụ tổ của nghề trồng quế ở Viễn Sơn là ông Bàn Thừa Phú, còn gọi là ông Phú Sáu. Ông Phú Sáu là người khai thiên lập bản ở mảnh đất này và cũng là người đầu tiên phát hiện ra cây quế mang về trồng và truyền dạy cho dân bản cách trồng cây quế nên đồng bào Dao ở xã Viễn Sơn và cộng đồng các dân tộc trong vùng gọi là ông tổ của cây quế”. 
Dẫn tôi đi dưới tán quế ken dày, tỏa hương thơm ngào ngạt trên những triền đồi, Chủ tịch UBND xã Viễn Sơn - ông Bàn Phúc Hín bảo rằng: "Đây là nguồn sống của người dân mình đấy. Người Dao ví quế như "kho vàng xanh” để lưu truyền cho con cháu. Nhà nào có đồi quế coi như giữ "két bạc” trong nhà. Quế đóng vai trò trong phát triển kinh tế của mỗi gia đình và của xã. Từ dựng vợ, làm nhà, mua sắm đồ đạc hay nhà có công to, việc lớn đều từ tiền bán quế mà ra”. 
Chả thế mà, trải qua bao biến cố thăng trầm nhưng người dân vẫn quyết tâm bám trụ và đầu tư mở rộng diện tích quế. Thực ra, không phải đến tận bây giờ khi nổi tiếng với địa danh cội nguồn của đất quế mà vào những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ trước ở Viễn Sơn đã có hai hợp tác xã nổi tiếng về sản xuất, chế biến quế là Hợp tác xã Công Tâm và Cộng Lực, trong đó 6 bản người Dao thuộc Hợp tác xã Cộng Lực được Nhà nước tặng danh hiệu Anh hùng Lao động về thành tích phát triển cây quế. 
Từ những năm 70 của thế kỷ XX, thực hiện lời dạy của Bác Hồ "Mùa xuân là tết trồng cây/ Làm cho đất nước càng ngày càng xuân”, bà con người Dao ở Viễn Sơn nghe theo lời Bác lên đồi trồng quế. Từ đấy, quế mọc thành rừng, rừng nối tiếp rừng để hôm nay Viễn Sơn trở thành thủ phủ quế của Văn Yên. Ở đây có nét văn hóa độc đáo là trong gia đình khi con cái đến tuổi dựng vợ, gả chồng thì sẽ được cho một khoảnh đất đồi để trồng quế. 
Anh Bàn Kim Phấy ở thôn Tháp Cái cho biết: "Khi lập gia đình ra ở riêng, tôi được bố mẹ cho 2 ha quế để làm vốn. Đây là tài sản lớn của gia đình nên tôi đã tập trung chăm sóc. Với người dân chúng tôi, cây quế là cây cho giá trị to lớn không cây nào sánh bằng. Khi chưa thu hoạch thì chặt tỉa cành lá bán cho thương lái mua về chưng cất dầu, mỗi năm cũng có vài chục triệu đồng. Cứ quế ra khỏi thì lại có thêm nhiều ti vi, xe máy vào thôn đấy”. 
Về nơi cội nguồn đất quế ảnh 1
Người Dao Viễn Sơn thu hoạch quế. 
Theo Chủ tịch UBND xã Viễn Sơn Bàn Phúc Hín, chục năm trở lại đây, Viễn Sơn "thay da, đổi thịt” nhờ quế. Hiện, toàn xã Viễn Sơn có gần 2.700 ha quế với gần 900 hộ dân tham gia trồng quế. Nhà ít vài ba héc-ta, nhà nhiều có đến 40 ha. 
Hàng năm, ngoài diện tích khai thác và trồng mới khoảng 60 ha quế, xã còn vận động bà con tận dụng hết những diện tích còn bỏ hoang để đưa cây quế vào trồng; đồng thời, đẩy mạnh thâm canh và trồng quế hữu cơ để nâng cao giá trị của cây quế. 
Mỗi năm, xã Viễn Sơn bán ra thị trường trên 600 tấn quế vỏ, trên 4.000 m3 gỗ quế, trên 100 tấn tinh dầu quế, đem về thu nhập khoảng trên 45 tỷ đồng. Nhiều hộ trở thành triệu phú, tỷ phú, như: hộ ông Lý Tiến Thắng, Bàn Phú Hoa, Bàn Kim Quý, Bàn Văn Lý… 
"Nhờ cây quế của người dân đã góp phần cùng địa phương xây dựng nông thôn mới, nhất là trong việc thực hiện 2 tiêu chí khó về hộ nghèo và thu nhập" - Chủ tịch Hín cho hay.
Từ nơi được coi là cội nguồn của đất quế, cứ mỗi độ xuân sang, công việc trồng quế như một thói quen không thể thiếu của đồng bào các dân tộc huyện Văn Yên. Đến nay, cây quế đã có mặt ở tất cả các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Văn Yên với diện tích hơn 52.000 ha và trở thành vùng chuyên canh quế hàng hóa lớn nhất cả nước. 
Cây quế Văn Yên đã được Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học - Công nghệ) xác lập chỉ dẫn địa lý năm 2010, được cấp nhãn hiệu chứng nhận năm 2020. Chỉ dẫn quế Văn Yên cũng đã được Cục Sở hữu trí tuệ Thái Lan công nhận năm 2014.  
Những năm qua, khai thác thế mạnh cây quế, huyện đã có nhiều giải pháp nâng cao chất lượng cũng như giá trị kinh tế cho người trồng quế. Văn Yên đã chỉ đạo các ngành, xã và vận động nhân dân tích cực đầu tư, mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng cây quế. Huyện cũng tổ chức xúc tiến thương mại, tham gia các hội chợ trong nước và quốc tế quảng bá thương hiệu quế Văn Yên. 
Mỗi năm, Văn Yên xuất ra thị trường khoảng 5.000 tấn vỏ quế khô các loại; sản lượng cành lá quế đạt khoảng 65.000 tấn/năm; sản lượng tinh dầu đạt khoảng 300 tấn/năm; sản lượng gỗ quế đạt gần 51.000 m3/năm; quế giống trên 150 triệu cây. Các sản phẩm từ quế đã xuất khẩu đi 18 quốc gia, vùng lãnh thổ, ngoài ra, còn nhiều sản phẩm thủ công mỹ nghệ làm từ vỏ quế, tinh dầu, gỗ quế.
Thông Nguyễn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Một góc thôn Bỗng 2 nhìn từ trên cao.

Bản Dao đoàn kết

Nhắc đến thôn Bỗng 2, xã Bảo Hà, nhiều người vẫn còn nhớ đó là thôn người Dao nằm khuất sâu giữa núi rừng rậm rạp, kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn do thiếu sinh kế phù hợp. Tuy nhiên, với việc xác định cây quế là cây trồng chủ lực mang lại giá trị kinh tế cao, địa phương đã từng bước chuyển mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế. Hành trình thoát nghèo của người dân nơi đây đã thể hiện tinh thần đoàn kết của cộng đồng, tạo sức lan tỏa cùng nhau phát triển.

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Lào Cai: Quan tâm bảo vệ môi trường mùa lễ hội xuân

Sau Tết Nguyên đán, các địa phương trong tỉnh rộn ràng bước vào mùa lễ hội xuân truyền thống. Qua những lễ hội đã diễn ra, phóng viên ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực khi công tác bảo vệ môi trường được các cấp chính quyền, ngành chức năng, người dân và du khách quan tâm hơn, góp phần gìn giữ không gian lễ hội văn minh, bền vững.

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân là thôn đặc biệt khó khăn của xã Phình Hồ. Nơi thôn 100% người Mông sinh sống này, bao năm qua vẫn quen với bóng tối khi đêm xuống. Thế nhưng mùa xuân này đã khác, điện lưới quốc gia đã về tới Suối Xuân. Tết ở  thôn người Mông này vì thế cũng bừng sáng, rộn ràng hơn bao giờ hết!

Ngày mới ở Tân Tiến

Ngày mới ở Tân Tiến

Những ngày này, thôn Tân Tiến, xã Gia Phú như một đại công trường. Các dự án trọng điểm như đường Trần Hưng Đạo kéo dài, Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay Dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Thống Nhất đều đang được đẩy nhanh tiến độ. Cả vùng quê Tân Tiến đang chuyển mình, mang theo hy vọng về diện mạo mới, hiện đại và phát triển.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Nắng ấm Bản Giàng

Nắng ấm Bản Giàng

Nằm cheo leo trên sườn núi cao và xa nhất xã Pa Cheo cũ (nay là xã Bản Xèo), thôn Bản Giàng là nơi sinh sống của hơn 50 hộ đồng bào Mông. Xuân mới Bính Ngọ 2026, Bản Giàng có thêm ngôi trường mới khang trang, đồng bào vùng cao tích cực phát triển kinh tế, mở ra trang mới đầy tươi sáng.

Xuân mới Nhìu Cù San

Xuân mới Nhìu Cù San

Trong các thôn, bản của xã Sàng Ma Sáo cũ (nay là xã Dền Sáng), Nhìu Cù San từng là nơi xa xôi, cách trở nhất. Chỉ ba năm trước, việc đi lại còn đầy gian nan. Trở lại hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui hiện hữu trên gương mặt đồng bào Mông khi tuyến đường vào thôn đang được mở rộng, trải nhựa. Đặc biệt, mùa xuân 2026, hàng chục hộ dân nơi đây sẽ đón Tết trong ngôi nhà mới kiên cố, an toàn dưới chân núi “sừng trâu”.

Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai: Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai từ 2 lên 4 làn xe dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Trên toàn tuyến, những ngày đầu năm, không khí thi công diễn ra khẩn trương, sôi động. Các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công đồng loạt nhiều mũi, quyết tâm đưa dự án về đích đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng.

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Vùng đất ven sông Chảy thuộc thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh, là nơi gắn bó của những hộ dân đã rời quê hương, nhường đất để xây dựng công trình thủy điện Thác Bà 60 năm trước. Từ những ngày đầu gian khó, đến nay vùng đất này đã khoác lên mình một diện mạo mới, minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây.

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thời gian qua, hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ tại một số trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai, phát sinh nhiều tồn tại về chất lượng dịch vụ, vệ sinh môi trường, ảnh hưởng đến quyền lợi người tham gia giao thông, gây dư luận không tốt. Trước thực trạng này, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã chính thức đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai phối hợp kiểm tra, xử lý dứt điểm.

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, những ngày này, ở vùng lũ Phìn Ngan, xã Bát Xát, nhiều hộ đồng bào Dao đỏ đang khẩn trương di chuyển nhà đến nơi ở mới - khu tái định cư Láo Vàng. 

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Đứng trên đỉnh đèo, phóng tầm mắt về phía thượng nguồn, tôi lặng nhìn dòng sông Hồng uốn lượn từ Trung Quốc chảy vào đất Việt. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu vì sao người ta vẫn gọi thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung, là “nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”.

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Chúng tôi đến Cao Sơn trong một buổi sớm vùng cao còn bảng lảng sương mây và dễ dàng cảm nhận được những đổi thay đang hiện hữu trong từng nếp nhà, từng con đường nhỏ dẫn vào thôn bản; những ngôi nhà khang trang, những nương chè, nương ngô xanh mướt và hơn cả là sự đổi thay trong nếp nghĩ, cách làm của phụ nữ vùng cao.

Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Phụ nữ Mường Khương: Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Từ những người phụ nữ vùng cao quen với nương rẫy, bếp núc, ít nói, ít ra khỏi bản làng, phụ nữ Mường Khương hôm nay đang từng bước thay đổi. Không ồn ào, không vội vã, sự chuyển mình ấy diễn ra lặng lẽ nhưng bền bỉ - qua những mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ, những buổi sinh hoạt hội hay từng cú “chạm” đầu tiên với công nghệ, thị trường và tri thức mới. Những bước đi nhỏ ấy đang góp lại thành một hành trình lớn.

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Vùng đất bãi Tuy Lộc ven sông Hồng trải rộng trên 6 tổ dân phố của phường Nam Cường (trước đây là xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái cũ) là vùng trồng rau lớn cung cấp cho các phường đô thị trung tâm của tỉnh Lào Cai hiện nay. Tuy nhiên, thời điểm này, bước vào thời điểm mùa hanh khô, hàng chục ha rau màu đang đối mặt với tình trạng thiếu nước tưới; nếu không có giải pháp khắc phục sớm, nguy cơ mất mùa là khó tránh khỏi.

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà

Những thông tin xuất hiện mỏ đá quý ở thôn 1, xã Thượng Hà đang ẩn chứa nhiều điều bất thường. Theo những người có kiến thức về khoáng sản, đá quý thì vùng đất này khó có khả năng có đá quý. Hơn nữa, từ khi rộ lên tình trạng người dân đổ về đào bới, tìm kiếm nhưng chưa ai tận mắt nhìn thấy đá quý hoặc có xác nhận chính xác, mà tất cả thông tin đào được đá chỉ là lời đồn thổi.

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà - Bài cuối: Có hay không chiêu trò lừa đảo?

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà - Bài cuối: Có hay không chiêu trò lừa đảo?

Những thông tin xuất hiện mỏ đá quý ở thôn 1, xã Thượng Hà đang ẩn chứa nhiều điều bất thường. Theo những người có kiến thức về khoáng sản, đá quý thì vùng đất này khó có khả năng có đá quý. Hơn nữa, từ khi rộ lên tình trạng người dân đổ về đào bới, tìm kiếm nhưng chưa ai tận mắt nhìn thấy đá quý hoặc có xác nhận chính xác, mà tất cả thông tin đào được đá chỉ là lời đồn thổi. Nhưng nhiều người vì hám lợi hoặc quá tin vào lời đồn mà sẵn sàng bỏ công việc nhà lên núi đi tìm vận may.

fb yt zl tw