Nên bỏ hay giữ quỹ bình ổn giá xăng dầu?

Quỹ điều tiết can thiệp hành chính và làm méo mó thị trường. Ngay chính mục tiêu ổn định giá, thì nhiều thời điểm cũng không đạt được. Khi giá thế giới tăng cao quá, có thời điểm quỹ được xả rất lớn, giữ cho giá trong nước thấp. Thế nhưng giá xăng dầu giảm thì giá trong nước lại giảm rất ít.

Đây cũng là vấn đề được dư luận quan tâm, PV VOV Giao thông đã có cuộc trao đổi với TS Lê Quốc Phương - nguyên Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin Công nghiệp - Thương mại (Bộ Công Thương).

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

PV: Trước hết dành cho những ai chưa rõ, xin ông cho biết cụ thể Quỹ bình ổn giá là gì, tại sao lại có quỹ này?

TS Lê Quốc Phương: Xuất phát từ việc Việt Nam chúng ta là nền kinh tế thị trường định hướng theo chủ nghĩa xã hội, có sự quản lý của nhà nước, trong đó bao gồm quản lý giá một số mặt hàng thiết yếu. Xăng dầu là mặt hàng thiết yếu, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Do đó, xăng dầu thuộc lĩnh vực kinh doanh cần có sự kiểm soát của nhà nước. Để nhà nước có thể điều tiết và can thiệp vào thị trường, cần phải có công cụ.

Quỹ bình ổn giá xăng dầu được xem là một công cụ để điều tiết giá xăng dầu. Xuất phát từ tinh thần đó, năm 2009, theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính đã ra thông tư lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu. Quỹ này được lập trên cơ sở khi mua 1 lít xăng dầu, người tiêu dùng phải nộp thêm 300 đồng.

Khi giá thế giới có biến động lớn, cơ quan điều hành sẽ trích quỹ để giữ giá trong nước, giúp giá tăng thấp hơn so với giá thị trường thế giới.

PV: Theo ông, phải chăng quỹ bình ổn giá đang có dấu hiệu kém hiệu quả, không theo kịp thực tế, nên mới có việc Bộ Công thương cân nhắc bỏ hoặc giữ quỹ này?

TS Lê Quốc Phương: Mặt được thì giá thế giới có biến động lớn thì cơ quan điều hành sẽ trích quỹ để giữ giá trong nước tăng nhưng tăng thấp hơn. Nếu như không có quỹ này thì giá xăng dầu trong nước sẽ tăng cao. Còn mặt chưa được? Có lẽ là tương đối nhiều. Đầu tiên là vấn đề công khai minh bạch quỹ. Quỹ này là do người dân đóng tiền nhưng mà điều hành quỹ thì lại không có đại diện của người dân cho nên người dân không biết được việc điều hành quỹ này nó ra sao.

Thứ hai là quỹ này được giao cho doanh nghiệp quản lý nhưng lại không có cơ chế để ràng buộc trách nhiệm của doanh nghiệp, và hiện nay cơ chế giám sát duy nhất là căn cứ vào báo cáo quý của doanh nghiệp. Điều này nó phụ thuộc hoàn toàn vào sự trung thực, và do không minh bạch thì quỹ hoàn toàn có thể bị trục lợi.

Ngoài ra việc dùng quỹ điều tiết thì nó mang tính chất can thiệp hành chính và nó làm méo mó giá cả thị trường. Ngay chính mục tiêu ổn định giá xăng dầu thì nhiều thời điểm quỹ cũng không đạt được. Bởi vì khi giá thế giới tăng cao quá thì có thời điểm quỹ được xả rất lớn, giữ cho giá trong nước thấp.

Thế nhưng giá xăng dầu giảm thì giá trong nước lại giảm rất ít. Doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu cũng không được lợi. Vì khi quỹ xả lớn quá thì doanh nghiệp sẽ bị âm quỹ này, doanh nghiệp muốn sử dụng thì lại phải sử dụng tạm thời vốn kinh doanh của mình hoặc phải đi vay ngân hàng với lãi suất cao, rất bất lợi cho doanh nghiệp.

PV: Vậy theo ông, trong thời gian tới chúng ta nên có những biện pháp điều tiết nào để bình ổn việc kinh doanh xăng dầu trong nước?

TS Lê Quốc Phương: Đầu tiên, đó là đảm bảo đủ nguồn cung xăng dầu phục vụ sản xuất và đời sống.

Giải pháp nữa là về thuế. Khi giá xăng dầu tăng quá cao, thì chúng ta phải có những giải pháp về thuế mà điều này chúng ta đã, đang thực hiện rồi, và sắp tới cũng phải tiếp tục thực hiện trong những tình huống đặc biệt. Tức là thứ nhất, chúng ta giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu trong một giai đoạn nhất định nào đó.

Thứ hai, khi mà giá xăng dầu thế giới tăng cao, thì chúng ta cũng xem xét giảm thuế nhập khẩu xăng dầu. Và một điểm nữa, giá xăng dầu tăng cao thì chúng ta cũng phải hỗ trợ các đối tượng yếu thế, ví dụ như người nghèo.

Còn về dài hạn, có lẽ điều quan trọng nhất là chúng ta phải làm chủ sản xuất xăng dầu trong nước bằng cách chúng ta đầu tư xây dựng thêm một nhà máy lọc dầu nữa.

Ngoài ra, chúng ta cũng phải tăng sản lượng khai thác dầu thô lên bằng cách tìm kiếm thêm các mỏ dầu mới để đáp ứng đủ dầu thô phục vụ cho sản xuất trong nước. Bởi vì, ngay cả dầu thô để chúng ta lọc dầu trong nước niện nay chúng ta cũng đang thiếu.

PV: Xin cảm ơn ông!

Theo VOV

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kiểm soát thị trường, an toàn thực phẩm dịp lễ hội đầu Xuân

Kiểm soát thị trường, an toàn thực phẩm dịp lễ hội đầu Xuân

Mùa Xuân là mùa của lễ hội, người dân nô nức du xuân, trẩy hội, dâng hương tại các đền, chùa và điểm du lịch trên cả nước. Không khí rộn ràng tại các lễ hội, điểm du lịch kéo theo nhu cầu tiêu dùng tăng mạnh, từ thực phẩm, nước giải khát, đồ lễ, hàng lưu niệm đến các dịch vụ ăn uống, lưu trú.

Gần 10 triệu USD kim ngạch xuất - nhập khẩu qua Cửa khẩu Kim Thành dịp Tết

Gần 10 triệu USD kim ngạch xuất - nhập khẩu qua Cửa khẩu Kim Thành dịp Tết

Trong dịp Tết Nguyên đán, hoạt động xuất - nhập khẩu và xuất - nhập cảnh qua Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành (Cửa khẩu Kim Thành) được duy trì ổn định, bảo đảm thông suốt, đáp ứng nhu cầu giao thương của các doanh nghiệp. Các lực lượng chức năng tại cửa khẩu đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại.

Giữ thị trường bình yên - trách nhiệm chung của cộng đồng

Giữ thị trường bình yên - trách nhiệm chung của cộng đồng

Trong sự phát triển năng động của Lào Cai, thị trường không ngừng biến chuyển với lưu lượng hàng hóa ngày càng đa dạng và phương thức kinh doanh liên tục đổi mới, từ quầy sạp truyền thống đến các “chợ số” trên mạng xã hội. Sự sôi động ấy mở ra cơ hội cho sản xuất, thương mại phát triển, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý nhà nước, đặc biệt trong phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Độc đáo chợ dê ngày giáp Tết

Độc đáo chợ dê ngày giáp Tết

Ngày giáp Tết, những phiên chợ vùng cao lại nhộn nhịp, đông vui. Điểm đặc biệt ở những phiên chợ ấy chính là “sàn giao dịch dê” hay còn gọi là chợ dê - nơi trao đổi, mua bán của những người chăn nuôi dê sau một năm vất vả. Phiên chợ ấy năm nay đầy ắp niềm vui, tiếng cười vì dê được giá hơn mọi năm.

Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hàng Tết, giữ nhịp sản xuất đầu năm

Doanh nghiệp chủ động chuẩn bị hàng Tết, giữ nhịp sản xuất đầu năm

Những ngày giáp Tết Nguyên đán, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã hoàn tất kế hoạch sản xuất, cho công nhân nghỉ Tết theo đúng quy định. Phía sau việc tạm dừng dây chuyền là quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, bài bản: đơn hàng được ký kết từ sớm, nguồn nguyên liệu dự trữ đầy đủ, sẵn sàng tái khởi động ngay sau kỳ nghỉ bước sang năm mới Bính Ngọ 2026. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng ấy không chỉ bảo đảm nguồn cung cho thị trường Tết mà còn tạo thế chủ động cho nhịp sản xuất ngay từ đầu năm.

Lào Cai đạt doanh thu gần 2 tỷ đồng tại Hội chợ Mùa xuân 2026

Lào Cai đạt doanh thu gần 2 tỷ đồng tại Hội chợ Mùa xuân 2026

Hội chợ Mùa xuân lần thứ I năm 2026 diễn ra từ ngày 2 đến 13/2/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, với quy mô hơn 3.000 gian hàng trên diện tích trên 100.000 m². Đây là hoạt động xúc tiến thương mại quy mô lớn, góp phần kết nối giao thương, quảng bá sản phẩm vùng miền và thúc đẩy tiêu dùng trong dịp đầu năm mới.

Người dân mua sắm tại Siêu thị GO! Yên Bái những ngày cận Tết.

Sắm Tết thông minh

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thị trường hàng hóa tại Lào Cai bước vào cao điểm mua sắm. Siêu thị đông khách sau giờ làm, chợ truyền thống nhộn nhịp từ sớm nhưng không còn cảnh mua gom, tích trữ như trước. Nhiều gia đình lên danh sách từ nhà, ưu tiên mua hàng thiết yếu, hàng Việt và sản phẩm địa phương tạo nên một mùa mua sắm nhộn nhịp nhưng vẫn chừng mực.

Chợ truyền thống nhộn nhịp ngày cận Tết

Chợ truyền thống nhộn nhịp ngày cận Tết

Cận Tết, không khí mua sắm tại các chợ truyền thống trở nên nhộn nhịp hơn. Mặc dù phải cạnh tranh với xu hướng mua sắm thương mại điện tử nhưng các sạp hàng ở chợ truyền thống vẫn đầy đủ hàng hóa thiết yếu và là sự lựa chọn của không ít người tiêu dùng.

Nhộn nhịp phiên chợ lớn nhất trong năm tại Sín Chéng

Nhộn nhịp phiên chợ lớn nhất trong năm tại Sín Chéng

Những ngày giáp Tết, khi sương mờ còn giăng lối trên những đỉnh núi cao, dòng người từ khắp các bản làng đã rộn ràng đổ về trung tâm xã Sín Chéng, tỉnh Lào Cai. Hôm nay là thứ Tư - ngày họp chợ phiên Sín Chéng, nhưng đặc biệt hơn, đây là phiên chợ cuối cùng của năm cũ, nơi gói trọn niềm vui và hy vọng về một cái Tết ấm no của đồng bào vùng cao.

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp chợ hoa Sa Pa

Những ngày cận Tết Nguyên đán, khu vực Chợ Sa Pa (phường Sa Pa) trở thành điểm hẹn sắc xuân khi nhiều loại hoa, cây cảnh được người dân mang ra bày bán. Giữa dòng người tấp nập, sắc đào, mai, địa lan, cúc… không chỉ làm rộn ràng không khí mua sắm mà còn báo hiệu mùa xuân ấm áp đang về.

Nhộn nhịp thị trường cá chép đỏ

Nhộn nhịp thị trường cá chép đỏ

Cận ngày 23 tháng Chạp, thị trường cá chép đỏ càng trở nên nhộn nhịp, từ các vùng nuôi cá đến chợ dân sinh, hàng vạn chú cá chép đỏ được đưa đến tay mọi nhà để phục vụ nhu cầu cúng Tết ông Công, ông Táo.

Chủ động sản xuất phục vụ thị trường Tết

Chủ động sản xuất phục vụ thị trường Tết

Thời điểm này, nhu cầu thị trường tăng cao, đặc biệt là các mặt hàng nông sản và thực phẩm. Do đó, các hợp tác xã (HTX), cơ sở sản xuất... trên địa bàn tỉnh đã chủ động mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm đáp ứng nhu cầu mua sắm tăng cao của người dân.

Từ sản vật núi rừng đến cơ hội thị trường mới

Hội chợ Mùa Xuân: Từ sản vật núi rừng đến cơ hội thị trường mới

Ngay trong ngày khai mạc Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, khu gian hàng của tỉnh Lào Cai đã thu hút đông đảo khách tham quan. Không chỉ bởi quy mô trưng bày, sự phong phú của sản phẩm, mà còn bởi cách Lào Cai kể câu chuyện về bản sắc vùng cao được kết tinh từ núi rừng, con người và khát vọng vươn ra thị trường lớn.

fb yt zl tw