Ngành mía đường trước sức ép lớn từ đường lỏng nhập khẩu

Ngành mía đường Việt Nam đang gặp thách thức lớn từ đường lỏng siro HFCS nhập khẩu, ảnh hưởng đến thị trường và sinh kế nông dân.

mia-duong-6607.jpg
Ngành mía đường Việt Nam đang đối mặt với những thách thức ngày càng nghiêm trọng.

Ngành mía đường Việt Nam đang đối mặt với những thách thức ngày càng nghiêm trọng khi áp lực từ đường nhập lậu chưa kịp được tháo gỡ thì tình trạng gia tăng nhập khẩu đường lỏng siro ngô (HFCS) lại tiếp tục trở thành mối đe dọa trực tiếp tới sự phát triển bền vững của toàn ngành.

Theo ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam (VSSA), không chỉ phải ứng phó với tình trạng buôn lậu đường Thái Lan và các hành vi gian lận thương mại, việc đường lỏng siro ngô HFCS được nhập khẩu ngày càng nhiều và được sử dụng phổ biến trong ngành nước giải khát đang tạo ra áp lực kép, khiến ngành mía đường đứng trước nguy cơ mất thị phần nghiêm trọng.

Ông Lộc cho rằng, đường lỏng siro ngô HFCS hiện nay là chất tạo ngọt chủ yếu trong ngành nước giải khát thay thế hoàn toàn vai trò trước đây của đường tinh luyện từ mía. Điều này khiến cho lượng đường tồn kho trong nước ngày một lớn, tiêu thụ đình trệ, đẩy các nhà máy đường và nông dân trồng mía vào tình thế khó khăn.

Dữ liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy, lượng đường lỏng siro ngô HFCS nhập khẩu vào Việt Nam đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Nếu năm 2021, khối lượng nhập khẩu là hơn 102.000 tấn thì đến năm 2024 con số này đã vượt 241.000 tấn.

Riêng 7 tháng năm 2025, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 126.000 tấn HFCS. Trong đó, phần lớn là loại HFCS - 55 - chứa 55% fructose và 45% glucose có độ ngọt cao hơn đường mía từ 25 - 60%, được các doanh nghiệp lựa chọn để thay thế đường mía do giá thành rẻ hơn và khả năng tạo ngọt mạnh hơn.

Xu hướng này đã làm co hẹp nghiêm trọng thị trường tiêu thụ đường mía trong nước. Lượng đường tinh luyện từ mía sản xuất ra từ niên vụ 2023/24 vẫn còn tồn kho tại nhiều nhà máy do không có đầu ra, ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi giá trị mía đường, từ nông dân cho đến doanh nghiệp chế biến.

Hiệp hội Mía đường Việt Nam dự báo, niên vụ 2025 - 2026 sẽ là một năm có nhiều thách thức đến mức sống còn đối với ngành đường Việt Nam khi phải đối phó với tình hình bùng phát đường nhập lậu và gian lận thương mại đường nhập lậu, tình hình lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và thị trường đường bị thu hẹp do sự gia tăng nhập khẩu đường lỏng sirô ngô HFCS.

Trong khi đó, một số quốc gia có ngành mía đường tương đồng với Việt Nam như Indonesia đã chủ động áp dụng các biện pháp tự vệ thương mại để bảo vệ ngành sản xuất nội địa. Ông Nguyễn Văn Lộc cho rằng Việt Nam cũng cần xem xét lại chính sách thực hiện hạn ngạch thuế quan nhập khẩu đường trong bối cảnh nền kinh tế và thị trường đã có nhiều biến động.

“Ngay trong cam kết WTO cũng cho phép một quốc gia thành viên tạm thời miễn hoặc giảm các cam kết đã đưa ra trong WTO khi đối mặt với tình trạng nhập khẩu gia tăng đột biến hoặc các tình huống khẩn cấp khác gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho ngành sản xuất trong nước,” ông Lộc cho hay.

Không chỉ dừng lại ở việc đề xuất điều chỉnh chính sách thuế quan, đại diện Công ty TNHH Công nghiệp KCP Việt Nam (Đắk Lắk) còn kiến nghị áp dụng biện pháp phi thuế quan nhằm kiểm soát nhập khẩu đường lỏng sirô ngô HFCS, đồng thời đề xuất đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại đồ uống có chứa HFCS, với mức thuế suất cao gấp đôi so với đường mía.

Cách làm này hiện đang được áp dụng tại Philippines, không chỉ nhằm bảo vệ ngành đường mà còn hướng tới bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng, bởi nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng HFCS có thể liên quan đến các rủi ro sức khỏe lớn hơn so với đường mía tự nhiên.

Trước thực trạng trên, ông Lộc cho rằng cần sử dụng công cụ phòng vệ thương mại một cách linh hoạt và kịp thời, nhằm giữ vững hệ sinh thái sản xuất mía đường trong nước. Ông cũng cho biết, kể từ khi Việt Nam triển khai các biện pháp phòng vệ thương mại vào năm 2021, ngành mía đường đã ghi nhận sự phục hồi đáng kể.

Trong niên vụ 2024-2025, ngành đã thu mua mía cho nông dân với giá trung bình từ 1,2 - 1,3 triệu đồng/tấn - mức giá cạnh tranh trong khu vực. Đồng thời, năng suất đường đạt mức 6,69 tấn đường/ha - cao nhất khu vực Đông Nam Á, vượt qua cả Thái Lan, Indonesia và Philippines.

Với những tín hiệu tích cực này, ngành mía đường đặt kỳ vọng vào niên vụ 2025 - 2026 với diện tích trồng mía dự kiến đạt hơn 201.000 ha, tăng 6,3% so với niên vụ trước, sản lượng mía chế biến trên 13,34 triệu tấn, cho ra khoảng 1,37 triệu tấn đường, tăng 8,24%. Cả nước sẽ duy trì 25 nhà máy đường hoạt động với tổng công suất thiết kế 124.000 tấn mía/ngày.

Tuy nhiên, tất cả những nỗ lực trên có thể bị “xóa sổ” nếu không có biện pháp kiểm soát kịp thời và hiệu quả đối với tình trạng nhập khẩu HFCS tràn lan như hiện nay. Ngành mía đường Việt Nam đang rất cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan chức năng để bảo vệ thị trường trong nước, đảm bảo công bằng thương mại và giữ gìn sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ nông dân trồng mía trên cả nước.

vietnamplus.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thúc đẩy thu ngân sách và kiến tạo đô thị

Thúc đẩy thu ngân sách và kiến tạo đô thị

Những tháng cuối năm 2026, công tác đấu giá quyền sử dụng đất tại phường Cam Đường đóng vai trò then chốt trong khơi thông nguồn lực đất đai, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước và chỉnh trang diện mạo đô thị.

Đồng đất mở lối hồi hương

Đồng đất mở lối hồi hương

Nhiều năm qua, phường Cầu Thia đã thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển sản xuất hàng hóa gắn với liên kết doanh nghiệp, mở ra hướng sinh kế mới, từng bước thu hút người lao động trở về quê lập nghiệp.

Vùng cao chủ động tích nước cho mùa khô

Vùng cao chủ động tích nước cho mùa khô

Mùa khô 2026 - 2027 được dự báo gay gắt hơn do ảnh hưởng của El Nino. Các xã vùng cao thượng nguồn sông Chảy ở Lào Cai đang rà soát nguồn cấp, chuẩn bị phương án cấp nước dự phòng và vận động người dân tích trữ, sử dụng nước tiết kiệm.

Cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn

Giải phóng mặt bằng Dự án đường sắt tại phường Lào Cai: Cần sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn

Theo kế hoạch, cuối tháng 12/2026, UBND phường Lào Cai sẽ hoàn thành thống kê tài sản tại các khu, cụm công nghiệp, làm cơ sở lập phương án di dời, bàn giao mặt bằng Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Tuy nhiên, quá trình triển khai phát sinh vướng mắc về bồi thường, tái định cư, thủ tục di dời; một số nội dung vượt thẩm quyền địa phương cần sự vào cuộc hỗ trợ của các cơ quan chức năng cấp tỉnh.

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Phường Yên Bái nỗ lực giải ngân phát huy hiệu quả vốn đầu tư công

Không chờ đến cuối năm mới chạy đua với tiến độ, phường Yên Bái đang chủ động tháo gỡ từng điểm nghẽn, đôn đốc nhà thầu tăng tốc thi công, nghiệm thu đến đâu hoàn thiện hồ sơ thanh toán đến đó. Với cách làm này, địa phương không chỉ hướng tới hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công, mà quan trọng hơn là đưa các công trình sớm hoàn thành, phát huy hiệu quả, tạo diện mạo đô thị khang trang và phục vụ tốt hơn đời sống người dân.

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Nông dân Lào Cai sáng tạo, đổi mới để phát triển kinh tế

Không còn bó hẹp trong tư duy sản xuất truyền thống, ngày càng nhiều nông dân trong tỉnh mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, chủ động tìm hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Từ lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp đến ứng dụng khoa học - kỹ thuật, liên kết sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ, sự sáng tạo của người nông dân đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông nghiệp, nông thôn phát triển.

 Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Tuổi trẻ Bản Xèo trên hành trình khởi nghiệp

Bản Xèo là xã đặc biệt khó khăn của tỉnh Lào Cai, được hợp nhất từ 3 xã: Bản Xèo, Mường Vi và Pa Cheo, với tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo sau khi hợp nhất chiếm tới 63%. Ở vùng đất địa hình cheo leo, nhìn đâu cũng thấy đá tai mèo, đồng bào các dân tộc xã Bản Xèo đang nỗ lực tìm hướng để thoát nghèo bền vững. Bằng ý chí và khát vọng của tuổi trẻ, có những thanh niên người dân tộc thiểu số đã và đang mạnh dạn thử nghiệm các mô hình mới góp phần nâng cao thu nhập cho gia đình.

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Cộng đồng dân cư liên kết giữ rừng

Tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh Lào Cai hiện đạt 61,33%, và trong 10 tháng năm 2026, cả tỉnh chỉ xảy ra một vụ cháy rừng. Kết quả này gắn liền với mạng lưới 2.431 tổ bảo vệ rừng thôn, bản gồm 24.618 thành viên, nơi người dân vùng cao tự ký cam kết quản lý nương rẫy và duy trì lịch tuần tra thường xuyên tại cơ sở.

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”

Sáng 21/11, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh tổ chức Hội thảo “Trà Shan - Kết nối văn hóa bản địa với phát triển du lịch Lào Cai”. Đây là hoạt động nằm trong chuỗi các hoạt động Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Cộng đồng dân tộc Lào Cai có kinh nghiệm canh tác quế.

Lào Cai giữ màu xanh bền vững cho vùng quế

Gần 60 năm bén rễ trên vùng đất Lào Cai, cây quế đã trở thành cây trồng chủ lực, đưa địa phương vươn lên dẫn đầu cả nước về diện tích và giá trị sản xuất.  Tuy nhiên, việc mở rộng nhanh về diện tích và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, bài toán đặt ra là làm sao để giữ được màu xanh bền vững cho vùng quế.

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Siết quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội, bảo đảm đúng đối tượng thụ hưởng

Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định, sau 5 năm, bên mua, bên thuê mua nhà ở xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư dự án hoặc đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội với giá bán tối đa bằng giá bán trong hợp đồng mua bán với chủ đầu tư dự án xây dựng nhà ở xã hội.

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Quốc hội chính thức cho phép tính giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực bổ sung lộ trình áp dụng giá bán lẻ điện theo giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường đối với khách hàng sinh hoạt khi điều kiện kỹ thuật cho phép, mở đường cho việc thay đổi cách tính tiền điện trong thời gian tới.

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Đồng lòng kiến thiết nông thôn mới

Thời gian qua, để tạo động lực xây dựng nông thôn mới, xã Lục Yên đã chủ động lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, ngân sách địa phương để đầu tư hạ tầng giao thông thiết yếu. Từ nền tảng này, chính quyền xã tiếp tục đẩy mạnh vận động, khơi dậy sự đồng thuận hưởng ứng góp sức của Nhân dân. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng đời sống người dân, đưa diện mạo nông thôn Lục Yên ngày càng khởi sắc.

fb yt zl tw