Văn bản gửi Bộ trưởng các Bộ: Công Thương, Xây dựng; Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố, nêu rõ: Nghiêm túc thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả khai thác các mỏ vật liệu xây dựng thông thường phục vụ các dự án trọng điểm quốc gia, các dự án đầu tư công (Dự án); trên cơ sở báo cáo của các tỉnh, thành phố, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu:
Đánh giá cao các địa phương đã tích cực, chủ động rà soát, điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố để phục vụ thi công các Dự án và kịp thời có báo cáo kết quả thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Các Bộ, ngành, địa phương có liên quan tiếp tục triển khai nghiêm túc, hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc rà soát, điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố để phục vụ thi công các Dự án theo các Công văn số 10744/VPCP-CN ngày 21/10/2026 và số 10933/VPCP-CN ngày 27/10/2026 của Văn phòng Chính phủ; tổ chức thực hiện nghiêm Quyết định số 2800/QĐ-BCT ngày 24/10/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương về phương án tạm thời điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố; chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng trong quá trình thực hiện, bảo đảm cung cấp đầy đủ vật liệu xây dựng phục vụ thi công các Dự án; thường xuyên, kịp thời báo cáo Bộ Công Thương kết quả thực hiện, các khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền.
Bộ trưởng Bộ Công Thương chỉ đạo tổ chức sớm các đoàn kiểm tra, trực tiếp làm việc với các địa phương trong quá trình thực hiện bảo đảm khả thi, hiệu quả; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 30/11/2026.
Phương án tạm thời điều phối nguồn vật liệu xây dựng
Trước đó, thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2800/QĐ-BCT ngày 24/10/2026 về Phương án tạm thời điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia (Phương án) nhằm bảo đảm đủ nguồn vật liệu xây dựng thông thường, đúng thời điểm, đúng chất lượng, chi phí hợp lý cho các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030, trước mắt là các dự án đường bộ cao tốc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và các dự án tại tỉnh Cà Mau.
Đồng thời, phương án xác định rõ địa phương cung cấp, địa phương tiếp nhận, loại vật liệu, khối lượng và trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân; làm cơ sở để các địa phương xác định mỏ cụ thể, cấp phép, nâng công suất và tổ chức cung ứng, tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện cơ chế điều phối nguồn vật liệu liên vùng, liên tỉnh tại Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 193/2025/NĐ-CP.
Phân nhóm địa phương theo khả năng cung cấp và nhu cầu
Bộ Công Thương đã phân nhóm địa phương theo khả năng cung cấp và nhu cầu hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng.
Nhóm 1: Tự bảo đảm và có khả năng cung cấp cho địa phương khác (18 tỉnh, thành phố): Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, thành phố Bắc Ninh, thành phố Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, thành phố Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Đồng Tháp.
Nhóm 2: Thiếu một số loại vật liệu nhưng tự cân đối được thông qua nâng công suất, khai thác mở rộng, xuống sâu, cấp mới (10 tỉnh, thành phố): Lào Cai, Lạng Sơn, thành phố Hải Phòng, thành phố Huế, Đắk Lắk, Khánh Hòa, thành phố Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Vĩnh Long, An Giang.
Nhóm 3: Thiếu, không tự cân đối được, cần điều phối từ địa phương khác (6 tỉnh, thành phố): thành phố Hà Nội, Hưng Yên, Tây Ninh, Cà Mau, thành phố Cần Thơ, Ninh Bình.
Nguyên tắc điều phối tạm thời
Việc điều phối ưu tiên theo thứ tự: công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm quốc gia; công trình, dự án khẩn cấp, cấp bách, phòng, chống thiên tai; các công trình, dự án khác theo quy định của Luật Địa chất và khoáng sản. Phương án ưu tiên nguồn vật liệu có cự ly, phương thức vận chuyển hợp lý; khuyến khích sử dụng vật liệu thay thế, đất đá thải mỏ, cát biển theo quy định. Việc điều phối không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Giá bán do tổ chức, cá nhân khai thác, thu hồi khoáng sản thỏa thuận với bên mua và thực hiện kê khai, niêm yết, công khai giá theo quy định.
Quyết định của Bộ Công Thương nêu rõ các nguồn vật liệu được huy động gồm:
a) Các khu vực khoáng sản nhóm III làm vật liệu xây dựng thông thường, khoáng sản nhóm IV đã được cấp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy phép khai thác tận thu khoáng sản không thông qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản, giấy phép còn hiệu lực;
b) Các khu vực thu hồi khoáng sản theo giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản còn hiệu lực có khối lượng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường được phép thu hồi từ 100.000 m³ trở lên;
c) Các khu vực khoáng sản đã được cấp phép thông qua đấu giá quyền khai thác khoáng sản và các nguồn vật liệu hợp pháp khác, trên cơ sở tổ chức, cá nhân có quyền khai thác, sở hữu có văn bản đồng ý tham gia;
d) Các khu vực khoáng sản đã được điều tra, đánh giá tiềm năng, khảo sát, đánh giá thông tin chung hoặc thăm dò nhưng chưa cấp phép, được huy động khi các nguồn quy định tại điểm a, b và c khoản này không đáp ứng nhu cầu.
Về nguyên tắc điều phối, ưu tiên theo thứ tự: công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm quốc gia; công trình, dự án khẩn cấp, cấp bách, phòng, chống thiên tai; các công trình, dự án khác quy định tại khoản 1a Điều 55 của Luật Địa chất và khoáng sản.
Ưu tiên huy động nguồn vật liệu quy định tại điểm a, b nêu trên; nguồn quy định tại điểm c được huy động trên cơ sở đồng thuận.
Ưu tiên nguồn vật liệu có cự ly, phương thức vận chuyển hợp lý; khuyến khích sử dụng vật liệu thay thế đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đất đá thải mỏ, cát biển theo quy định.
Việc điều phối không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Khoáng sản khai thác từ giấy phép cấp theo cơ chế đặc thù tại khoản 1b Điều 55 và khoản 2 Điều 72 của Luật Địa chất và khoáng sản chỉ được cung cấp cho các công trình, dự án quy định tại khoản 1a Điều 55 của Luật.
Việc mua bán vật liệu được thực hiện theo hợp đồng giữa các bên. Giá bán do tổ chức, cá nhân khai thác, thu hồi khoáng sản quyết định và thỏa thuận với bên mua; các bên thực hiện nghĩa vụ kê khai, niêm yết, công khai giá theo quy định của pháp luật về giá. Chi phí vật liệu trong dự toán công trình được xác định theo quy định của pháp luật về quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
Cách thức thực hiện
Khối lượng điều phối nêu trên là khối lượng tối thiểu địa phương cung cấp có trách nhiệm bảo đảm cho giai đoạn 2026 - 2030, bao gồm cả khối lượng đã được cấp phép hoặc đang cung cấp cho các dự án tại địa phương tiếp nhận.
UBND tỉnh, thành phố tiếp nhận chủ trì, phối hợp với chủ đầu tư và UBND tỉnh, thành phố cung cấp xác định danh mục mỏ cụ thể, khối lượng theo từng năm, dự án tiếp nhận, tuyến vận chuyển theo mẫu tại Phụ lục II, gửi Bộ Công Thương (qua Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam).
UBND tỉnh, thành phố cung cấp áp dụng các cơ chế đặc thù tại khoản 1a, khoản 1b Điều 55, khoản 1a Điều 57, khoản 2 Điều 72 và điểm d khoản 2 Điều 73 của Luật Địa chất và khoáng sản để cấp mới, gia hạn, nâng công suất, điều chỉnh giấy phép phục vụ Phương án; ưu tiên tiếp nhận, giải quyết trước các hồ sơ này.
Trường hợp không bảo đảm được khối lượng được phân công, trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày xác định được nguyên nhân, UBND tỉnh, thành phố cung cấp báo cáo Bộ Công Thương bằng văn bản, nêu rõ lý do và đề xuất nguồn thay thế để Bộ Công Thương điều chỉnh Phương án hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ.