LCĐT - Xuất khẩu sản phẩm dứa đã qua chế biến của Việt Nam chủ yếu sang thị trường Nga, Ukraina và các nước châu Âu. Vì vậy, việc chiến sự leo thang tại Ukraina trong những ngày gần đây đang khiến hoạt động xuất khẩu bị đình trệ, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tiêu thụ quả dứa của nông dân huyện Mường Khương.
Từ nay đến tháng 5/2022, vùng dứa Mường Khương có khoảng 375/1.368 ha sẽ cho thu hoạch quả.
Đang vào chính vụ thu hoạch dứa nhưng tại các vùng trồng dứa ở Bản Lầu, Lùng Vai không có bóng người thu hoạch. Hàng trăm hộ dân có thu nhập chính dựa vào cây dứa, năm nay phân bón, vật tư nông nghiệp, nhân công đều tăng, giờ lại thêm khâu tiêu thụ bị gián đoạn. Nông dân như ngồi trên “đống lửa” khi bỏ ra hàng trăm triệu đầu tư nay có nguy cơ mất trắng. Chị Đặng Thị Hương, thôn Na Mạ, Bản Lầu cho biết, gia đình có 5 tấn dứa đến ngày thu hoạch nhưng không gọi được thương lái đến thu mua. Không có tiền bán dứa, chị Hương đang phải gánh một khoản nợ giống, phân bón, vật tư.
Hiện nhiều diện tích dứa đã đến thời kỳ thu hoạch nhưng không có thương lái đến thu mua.
Có mặt tại Nhà máy chế biến rau quả xuất khẩu Mường Khương tại xã Lùng Vai - nơi tiêu thụ khoảng 60% lượng quả dứa trên địa bàn huyện, các phóng viên Báo Lào Cai ghi nhận dây chuyền sản xuất đang tạm dừng hoạt động; bảo vệ của Công ty này cho biết nhà máy đã đóng cửa nhiều ngày qua.
Nhiều hộ dân sống quanh khu vực nhà máy dứa, trước đây làm đại lý thu mua dứa và gọt vỏ cũng mất việc làm bởi đơn vị này đã ngừng nhập hàng.
Nhà máy chế biến rau quả xuất khẩu Mường Khương – nơi tiêu thụ 60% lượng quả dứa trên địa bàn tạm dừng sản xuất.
Các đầu mối chuyên thu mua dứa tại Mường Khương cung cấp cho các nhà máy chế biến tại khu vực phía Bắc cho biết, do ảnh hưởng của dịch bệnh và tình hình chiến sự tại Ukraina đang khiến việc tiêu thụ sản phẩm dứa chế biến gặp nhiều khó khăn, dẫn đến họ không dám thu mua với khối lượng lớn. Nhiều đầu mối dù đã đặt cọc cũng phải chấp nhận mất khoản tiền này vì nếu thu mua không tiêu thụ được thì còn thiệt hại nặng hơn.
Theo báo cáo của UBND huyện Mường Khương, tổng diện tích trồng dứa toàn huyện đến thời điểm hiện tại là 1.368ha, trong đó diện tích cho thu hoạch từ nay đến tháng 5/2022 là 375 ha. Từ đầu vụ đến nay đã thu hoạch 5.350 tấn. Các đơn vị liên kết thu mua gồm: Công ty Cổ phần thực phẩm Á Châu, HTX Thịnh Phong và các thương lái trên địa bàn xã Bản Lầu (làm đầu mối thu mua cho các doanh nghiệp chế biến dứa tại Hưng Yên, Hà Nam, Ninh Bình).
Tuy nhiên từ ngày 28/2/2022 đến nay, các doanh nghiệp, thương lái tạm dừng thu mua dứa nguyên liệu với lý do các doanh nghiệp tại Hưng Yên, Hà Nam, Ninh Bình tạm dừng sản xuất hoặc sản xuất cầm chừng (các doanh nghiệp này chủ yếu chế biến xuất khẩu sang thị trường Nga và Ukraina) nên việc xuất khẩu các sản phẩm chế biến từ quả dứa bị đình trệ. Đến thời điểm hiện tại, việc tiêu thụ sản phẩm dứa chủ yếu phụ thuộc vào thị trường hoa quả tươi trong nước, bình quân mỗi ngày chỉ tiêu thụ được từ 3 đến 5 tấn, với giá bán khoảng 3.000 - 3.500 đồng/kg.
Nông dân và các đại lý thu mua đều lo lắng.
Trước tình hình này, UBND huyện Mường đã có các cuộc làm việc với doanh nghiệp và đề nghị Sở Nông nghiệp và PTNT, Sở Công thương phối hợp tìm giải pháp, tháo gỡ khó khăn cho người dân.
Câu chuyện về quả dứa Mường Khương cho thấy, trong xu thế toàn cầu hóa, có những bất ổn dù ở rất xa cũng có thể gây ảnh hưởng đến cả những nông dân ở vùng cao Lào Cai. Vì vậy, người dân ở mọi quốc gia đều mong muốn hòa bình, ổn định để phát triển.
