Là người gắn bó nhiều năm với cây cam trên đất Lục Yên, anh Mai Thanh Tùng hiểu rõ những thăng trầm của loại cây trồng từng được xem là mang lại hiệu quả kinh tế cao tại địa phương. Theo anh, cam mang lại giá trị kinh tế lớn, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu người trồng chạy theo sản lượng, thiếu tính toán lâu dài. "Tôi đã tận mắt chứng kiến nhiều hộ trồng cam vài vụ đầu rất phấn khởi, nhưng sau đó cây suy kiệt nhanh, sâu bệnh nhiều, có vườn phải chặt bỏ hoàn toàn. Đó là bài học rất đắt giá,” anh Tùng chia sẻ.
Từ thực tế đó, năm 2013, ngay khi mở rộng diện tích, anh Mai Thanh Tùng đã lựa chọn hướng sản xuất an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Theo anh, đây là con đường đòi hỏi đầu tư công sức nhiều hơn, chi phí ban đầu cao hơn, nhưng đổi lại cây trồng khỏe, đất không bị thoái hóa, hiệu quả kinh tế ổn định và bền vững. “Làm cam bền vững thì không thể nóng vội. Phải chăm từ đất, từ rễ thì cây mới nuôi được quả lâu dài,” anh Tùng nhấn mạnh.
Hiện nay, gần 200 ha cam của gia đình anh được quy hoạch đồng bộ, chia theo từng vùng sản xuất. Toàn bộ diện tích đều sử dụng phân hữu cơ và chế phẩm sinh học nhằm cải tạo đất, tăng độ mùn, hạn chế sử dụng phân bón hóa học. Hệ thống tưới nước được đầu tư bài bản, bảo đảm cung cấp nước phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây.
Để phòng trừ sâu bệnh, anh Tùng ưu tiên các biện pháp sinh học, theo dõi thường xuyên để phát hiện sớm dịch hại. Chỉ khi cần thiết mới sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và luôn tuân thủ nghiêm ngặt quy trình VietGAP. Nhờ đó, vườn cam sinh trưởng đồng đều, tỷ lệ cây bị bệnh thấp, chất lượng quả ổn định.
Gắn bó nhiều năm với vườn cam, anh Bàn Văn Thông, công nhân chăm sóc cam tại trang trại, cho biết công tác bón phân, phun thuốc được quy định chặt chẽ, có sổ theo dõi cụ thể theo từng lô cam.
“Các vườn chủ yếu bón phân hữu cơ, cây được theo dõi thường xuyên. Công việc vất vả hơn nhưng cây khỏe, người làm cũng an tâm hơn vì ít tiếp xúc với hóa chất,” anh Thông chia sẻ.
Cùng với quy trình chăm sóc bài bản, công nhân trong trang trại cam của anh Tùng được hướng dẫn cụ thể từng khâu từ bón phân, tỉa cành đến thu hoạch. Nhờ đó, năng suất và chất lượng cam ngày càng nâng cao, đầu ra ổn định, người lao động có việc làm thường xuyên với thu nhập ổn định.
Đến nay, gần 200 ha cam của anh Mai Thanh Tùng sinh trưởng, phát triển bền vững. Mỗi năm, diện tích này cho sản lượng bình quân trên 700 tấn, với giá bán trung bình khoảng 20.000 đồng/kg, mang lại doanh thu trên 14 tỷ đồng. Mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho 40 lao động địa phương.
Đánh giá về mô hình này, ông Tăng Kết Dư – Phó Chủ tịch UBND xã Lục Yên, khẳng định: Mô hình trồng cam theo hướng VietGAP của anh Mai Thanh Tùng là mô hình tiêu biểu trên địa bàn xã. Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất của người dân theo hướng nông nghiệp an toàn, bền vững
Theo lãnh đạo xã Lục Yên, thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích, nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn VietGAP. Trong đó, mô hình trồng cam của anh Mai Thanh Tùng được xem là minh chứng rõ nét cho hướng đi phù hợp với yêu cầu phát triển nông nghiệp hiện nay.
Từ thực tiễn mô hình này cho thấy, chỉ khi sản xuất gắn với bảo vệ môi trường, sức khỏe cây trồng và người tiêu dùng, nông nghiệp mới có thể phát triển bền vững, mang lại giá trị kinh tế lâu dài cho người nông dân.
