Từ khóa: "Hà nhì"

Hôm nay trở lại, Sín Chải đã khoác lên mình màu áo mới và cuộc sống người Hà Nhì nơi đây đã nhiều đổi thay.

Trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, người Hà Nhì đen ở vùng cao Y Tý có bản sắc văn hóa độc đáo, từ kiến trúc nhà đất, trang phục đến ẩm thực. Trước nguy cơ nhiều món ăn truyền thống dần mai một, những người trẻ Hà Nhì đang nỗ lực gìn giữ, khôi phục và đưa ẩm thực dân tộc trở thành sản phẩm hấp dẫn du khách.

Giữa núi rừng bạt ngàn Y Tý, những thanh niên người Hà Nhì đang mang sức trẻ và công nghệ đến với từng bản làng. Trong vai trò những "người bản số", họ lan tỏa bản sắc văn hóa, quảng bá du lịch, kết nối tiêu thụ nông sản và góp phần mở ra những cơ hội phát triển mới cho quê hương.

Tơ Phồ Xa là đỉnh núi cao nhất của xã Trịnh Tường, được ví như “nóc nhà” của vùng đất thượng nguồn sông Hồng. Dưới chân núi Tơ Phồ Xa là thôn Lao Chải, xã Trịnh Tường - vùng đất đẹp như miền cổ tích nơi đồng bào Hà Nhì sinh sống. Từ thôn xa xôi, khó khăn nhất xã, đến nay Lao Chải đã đổi thay rõ nét, đồng bào Hà Nhì có cuộc sống ấm no hơn. Người dân nơi đây đang khao khát biến vùng đất này trở thành điểm du lịch hấp dẫn du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Nhà văn Đoàn Hữu Nam - hội viên Hội Nhà văn Việt Nam, hội viên Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh Lào Cai đã góp thêm vào sự nghiệp sáng tác của mình một cuốn tiểu thuyết với tựa đề “Nỗi niềm xứ sở”, do Nhà xuất bản Công an nhân dân ấn hành. 

Giữa miền biên viễn Lào Cai, nơi mây trời “quấn quýt” những ngọn núi cao vời vợi, Y Tý hiện lên như bức tranh sơn thủy hữu tình đầy lãng mạn, đậm chất hoang sơ. Mảnh đất vùng cao từ lâu đã trở thành điểm đến đặc biệt trong lòng du khách bởi vẻ hùng vĩ của thiên nhiên, bản sắc văn hoá độc đáo của đồng bào dân tộc Hà Nhì và sự chân chất, hiền hòa của con người nơi đây.

Ngày 16/11, thôn Choản Thèn, xã Y Tý tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2025.

Trên dọc dài dải đất biên cương phía Tây Bắc của Tổ quốc luôn có những cột mốc “sống” đang gìn giữ bình yên, trong đó phải kể đến những đảng viên gương mẫu nơi “phên giậu” Lào Cai. Vượt lên gian khó, họ biết nắm bắt cơ hội để bứt phá, chuyển mình và đặt dấu chân trên hành trình đổi mới phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn văn hóa, trở thành những điểm tựa bình yên và vững chắc, cầu nối giữa ý Đảng và lòng dân, tạo sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc nơi biên cương.

Vùng biên cương Y Tý bình yên bởi sắc xanh núi rừng với những nếp nhà trình tường của người Hà Nhì thấp thoáng. Giữa bao gian khó của cuộc sống, vẫn có những hạt nhân lặng lẽ cống hiến cho sự đổi thay.

Từ những thanh gỗ pơ mu cũ kỹ bị vùi trong lớp đất mục tưởng như bỏ đi hoặc chỉ dùng vào việc chẻ ra nhóm bếp, ông Chu Xe Gió, người Hà Nhì, xã Nậm Pung (Bát xát) có thể tách ra thành những chiếc nan mỏng như tấm bìa giấy để đan mâm theo kỹ thuật truyền thống của dân tộc Hà Nhì. Điều đáng nói, ông Chu Xe Gió là truyền nhân duy nhất của xã Nậm Pung có thể đan mâm bằng nan gỗ pơ mu trong khi một số người khác chỉ đan được bằng nan tre quen thuộc.

Sau tết Nguyên đán hằng năm, đồng bào Hà Nhì ở các thôn, bản trên một số xã vùng cao của huyện Bát Xát lại náo nức tổ chức tết Gạ Ma O cầu năm mới bình an, nhà nhà mạnh khỏe, mùa màng bội thu.

Đến với Y Tý vào dịp cuối tuần, du khách còn được khám phá, trải nghiệm chợ phiên như một bức tranh ngập tràn màu sắc văn hóa của bà con các dân tộc nơi đây.

Núi Lảo Thẩn cao khoảng 2.860m, nằm ở huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai, là điểm đến thu hút dân trekking, đặc biệt vào mùa Đông khi băng tuyết phủ trắng khắp núi rừng. Được mệnh danh là “nóc nhà Y Tý”, hành trình chinh phục đỉnh núi này không quá khó, phù hợp cho người mới bắt đầu.

Đến “xứ mưa” Y Tý (huyện Bát Xát) hỏi thăm nhà ông Ly Giờ Lúy giỏi nghề đan mâm mây, từ người già đến trẻ nhỏ ai cũng biết. Trong câu chuyện với người đường xa, họ còn không quên tấm tắc: Mâm mây của già Lúy đan đẹp lắm. Không chỉ đan cho nhà dùng, già còn làm bán cho bà con và khách du lịch nữa đấy!

Mặc dù sinh ra ở mảnh đất xa xôi nhất của huyện Bát Xát, em Ly Xe Sớ ở thôn Tả Gì Thàng, xã Y Tý đã vượt qua khó khăn vươn lên trong học tập và trở thành nữ sinh Hà Nhì đầu tiên của xã đủ điểm đỗ Học viện Cảnh sát nhân dân.

Nằm ở độ cao 2.000 m so với mực nước biển, xã Y Tý (huyện Bát Xát) là nơi sinh sống chủ yếu của đồng bào Hà Nhì đen. Người Hà Nhì nơi đây hiện còn lưu giữ nhiều nét văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có trang phục thể hiện giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật...

Cuộc sống gắn bó với núi rừng, nên những phong tục, tập quán đời thường của người Hà Nhì, gắn chặt với thiên nhiên, ngay cả những điệu múa, cũng mang đậm hơi thở của rừng xanh, vô cùng phóng khoáng, tự nhiên.

Ngày 15/7, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh, Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai, lần thứ XVI, nhiệm kỳ 2024 - 2029 tổ chức ngày làm việc thứ nhất. Trong buổi sáng, đại hội tập trung triển khai nhiều nội dung quan trọng.

Khi bắt đầu vào mùa Hè, mưa giăng khắp lối, là lúc cộng đồng người Hà Nhì ở vùng cao biên giới Tây Bắc của Tổ quốc chuẩn bị Tết Jé Khù Chà (Tết mùa mưa). Tết được người Hà Nhì thực hiện theo nghi thức truyền thống, mang nét văn hóa độc đáo của đồng bào nơi đây.

Nhà ở nói chung và nhà của người Hà Nhì nói riêng đều phản ánh đặc trưng văn hóa tộc người, phản ánh mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình và giữa thành viên gia đình với môi trường tự nhiên. Trong đó, cấu trúc không gian là đặc trưng quan trọng, phản ánh mối quan hệ xã hội trong ngôi nhà người Hà Nhì.