LCĐT - Vụ lúa xuân năm nay thời tiết đặc biệt bất thường, nền nhiệt trung bình thấp, chịu ảnh hưởng của nhiều đợt không khí lạnh và mưa lớn. Đó cũng là nguyên nhân khiến thời vụ kéo dài hơn 7 - 10 ngày so với cùng kỳ. Thời điểm này, nông dân trong tỉnh đang đẩy nhanh tiến độ thu hoạch để kịp thời giải phóng đất cho sản xuất vụ tới.
Vụ xuân thắng lợi nhiều mặt
Vụ xuân 2022, các địa phương vùng thấp trong tỉnh gieo cấy 9.950 ha lúa. Cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt, lúa trà sớm đang cho thu hoạch; trà muộn, trà chính vụ giai đoạn phơi màu, chín sữa, chín sáp. Trung tuần tháng 6 là thời điểm bà con thu hoạch rộ lúa vụ xuân.
 |
| Nông dân Nghĩa Đô thu hoạch lúa xuân. |
Là địa phương trọng điểm trong sản xuất lúa giống và người dân cũng thường trồng lúa trà sớm nên thời điểm này, người dân xã Bản Qua (Bát Xát) cơ bản thu hoạch xong. Bà Trần Thị Tươi ở thôn Tân Bảo, xã Bản Qua cho biết: Người dân ở đây thường cấy 2 loại lúa là lúa giống và lúa thịt (các loại lúa thông thường khác). Để tránh lúa bị thụ phấn chéo, ảnh hưởng đến chất lượng lúa giống, chúng tôi thường cấy lúa thịt muộn hơn khoảng 15 - 20 ngày. Lúa giống đã thu hoạch xong trong tháng 5, lúa thịt bây giờ mới thu. Vụ xuân năm nay ít sâu, bệnh, năng suất lúa cao hơn mọi năm.
Theo tính toán của cơ quan chuyên môn, năng suất lúa xuân đạt hơn 61,36 tạ/ha, cao hơn so cùng kỳ năm trước (năm 2021 đạt 61,15 tạ/ha), tổng sản lượng lúa ước đạt hơn 61.000 tấn. Vụ xuân năm nay, do ảnh hưởng từ nhiều yếu tố nên giá phân bón thường xuyên “lập đỉnh” mới. Do giá phân bón tăng từ đầu vụ nên nông dân chủ động giảm lượng phân bón hóa học, bù đắp bằng phân xanh, phân chuồng hoai mục. Đặc biệt, giá phân đạm tăng khiến nhiều hộ giảm bón loại này cho lúa. Theo thống kê của ngành chức năng, lượng phân bón sử dụng trên lúa hiện nay chỉ bằng 60% những vụ sản xuất trước đây. Tuy nhiên, việc giảm lượng phân bón không khiến lúa giảm sản lượng, mà còn đem lại lợi ích kép cho nông dân.
 |
| Cán bộ Trung tâm giống Nông nghiệp tỉnh kiểm tra chất lượng vùng sản xuất lúa giống tại Bản Qua (Bát Xát). |
Bà Nguyễn Thị Hà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh đánh giá: Giá phân bón tăng nên nhiều hộ chủ yếu sử dụng phân bón hỗn hợp, đặc biệt là giảm bón đạm, giúp giảm chi phí đầu vào và giúp cây lúa sạch bệnh hơn. Khi trên lúa xuất hiện một số loại sâu, bệnh hại, cơ quan chuyên môn đều khuyến cáo nông dân không bón đạm, không dùng phân bón lá. Bởi vậy, vụ xuân năm nay sâu, bệnh không nhiều, được phát hiện và kiểm soát kịp thời, không phát sinh thành dịch nên lúa được mùa. Việc giảm lượng phân bón cũng giúp người sản xuất cân đối lại lượng phân bón trên lúa, giúp cây lúa sinh trưởng và phát triển tốt.
Thu hoạch “xanh nhà hơn già đồng”
Theo nhận định của ngành chuyên môn, năm 2022, lượng mưa vào các tháng trong mùa mưa sẽ lớn hơn trung bình nhiều năm. Thời điểm này, lúa xuân bắt đầu chín rộ. Tuy nhiên, từ đầu tháng 6, trên địa bàn tỉnh thường xuyên có mưa lớn, ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ thu hoạch. Ngành trồng trọt khuyến cáo bà con tranh thủ thời tiết tạnh ráo, thu hoạch ngay những trà lúa đến thời điểm thu hoạch với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”, tránh trường hợp lúa bị ngập úng, nảy mầm làm giảm năng suất, giảm chất lượng.
Do nền nhiệt trung bình năm nay thấp hơn cùng kỳ khiến thời vụ kéo dài 7 - 10 ngày, ngành trồng trọt khuyến cáo bà con thu hoạch nhanh gọn, gấp rút giải phóng đất cho sản xuất vụ mùa. Thời gian chuyển vụ ngắn cũng khiến đất có thời gian nghỉ ít hơn, không có nhiều thời gian cho ngâm dầm, cày ải, phơi đất. Bà con cần lưu ý xử lý rơm, rạ, có thể sử dụng các chế phẩm vi sinh để đẩy nhanh tốc độ phân hủy các chất hữu cơ trên đồng ruộng trước khi bước vào gieo cấy lúa mùa. Nếu xử lý đất không tốt có thể khiến lúa bị nhiễm bệnh, ngộ độc hữu cơ khi sản xuất vụ mùa.
 |
| Nông dân xã Bản Qua (Bát Xát) thu hoạch lúa xuân. |
Bà Nguyễn Thị Hà, Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh nhấn mạnh thêm: Trong bối cảnh giá phân bón tăng, nông dân cần cân đối lại lượng phân bón hợp lý, ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, vi sinh như phân xanh, phân chuồng hoai mục. Vụ xuân kéo dài cũng có những tác động lớn đến sản xuất vụ mùa, khiến một số giống chuyển vụ (lúa vụ xuân chuyển sang làm giống cho vụ mùa) bị thiếu cục bộ. Tuy nhiên, qua khảo sát tại các cửa hàng, đại lý kinh doanh giống, vật tư nông nghiệp thì lượng giống hiện có vẫn đủ cho sản xuất vụ mùa, một số giống bị thiếu cục bộ người dân có thể chuyển sang các giống lúa khác tương đương; ưu tiên sử dụng các giống ngắn ngày để có thời gian cho sản xuất vụ đông. Nông dân cần đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành gieo cấy trong tháng 7 để cây lúa sinh trưởng và phát triển trong khung thời vụ tốt nhất.
