Để hiện thực hóa tầm nhìn đó, năm 2026, Lào Cai đã thông qua tổng vốn đầu tư lên tới 7.080 tỷ đồng để phát triển các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn. Trong đó, vốn ngân sách nhà nước dự kiến bố trí 1.280 tỷ đồng và vốn doanh nghiệp huy động khoảng 5.800 tỷ đồng.
Trọng tâm của mọi nỗ lực là tạo mới trên 500 ha khu, cụm công nghiệp và hoàn thiện ít nhất 500 ha mặt bằng sạch. Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã phê duyệt chủ trương đầu tư 3 dự án hoàn thiện hạ tầng và giải phóng mặt bằng tại các khu công nghiệp: Âu Lâu, Minh Quân và phía Nam. Đây là lời giải cho bài toán "điểm nghẽn" mặt bằng - rào cản lớn nhất trong thu hút đầu tư thời gian qua.
Ghi nhận tại các dự án trọng điểm, không khí làm việc đang khẩn trương hơn bao giờ hết. Ông Đỗ Việt Bách - Trưởng Ban Quản lý Các khu công nghiệp tỉnh cho biết: Theo quyết định phê duyệt chủ trương, cả 3 dự án đều thuộc nhóm B, sử dụng cơ cấu nguồn vốn từ ngân sách trung ương và ngân sách tỉnh, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2029.
Cụ thể, khu công nghiệp Minh Quân được đầu tư 574 tỷ đồng để hoàn thiện hạ tầng đồng bộ và giải phóng mặt bằng khoảng 28 ha; khu công nghiệp phía Nam với 380 tỷ đồng sẽ "lấp đầy" các khoảng trống hạ tầng và giải phóng mặt bằng một số vị trí còn lại; khu công nghiệp Âu Lâu được phê duyệt 296 tỷ đồng để giải phóng mặt bằng khoảng 25 ha và xây dựng hạ tầng kỹ thuật hiện đại.
Tại Dự án trọng điểm Khu công nghiệp Trấn Yên (Giai đoạn I) trên địa bàn phường Âu Lâu, công tác giải phóng mặt bằng đang được triển khai với tinh thần quyết liệt. Đến cuối tháng 3/2026, phường đã phê duyệt phương án giải phóng mặt bằng 95,2/254,6 ha thu hồi. Trong đó, 17,81 ha đã được bàn giao cho chủ đầu tư thi công. Đối với khu vực phía Tây (109 ha), địa phương đang tích cực tháo gỡ vướng mắc cho các hộ dân liên quan đến tranh chấp đất đai và xác minh tài sản trên đất.
Khó khăn lớn nhất hiện nay là việc xác minh nguồn gốc đất qua nhiều thời kỳ, đặc biệt là diện tích chồng lấn với Công ty chè Vinatea và các dự án cũ chưa bàn giao hồ sơ đầy đủ. Bên cạnh đó, tiến độ thi công hạ tầng khu tái định cư chậm đã ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý người dân khi bàn giao mặt bằng. Chúng tôi đang nỗ lực huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, vừa tuyên truyền, vừa giải quyết thấu đáo quyền lợi chính đáng của người dân.
Theo ông Phạm Tiến Dũng, để đảm bảo tiến độ trong thời gian tới, địa phương sẽ tập trung vào nhóm giải pháp trọng tâm: "Phường kiến nghị tỉnh sớm bàn giao hồ sơ các dự án chồng lấn để có căn cứ thu hồi đất; đồng thời chỉ đạo các đơn vị liên quan sớm hoàn thiện điện, nước tại khu tái định cư để người dân ổn định cuộc sống".
UBND phường cũng đề xuất cơ chế đặc thù cho cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng và tăng cường lực lượng chuyên môn biệt phái để đẩy nhanh việc quy chủ, áp giá bồi thường cho đợt 2 với quy mô 145,6 ha.
Tại Khu công nghiệp phía Nam, công tác giải phóng mặt bằng cũng đạt được những kết quả khả quan. Đến nay, đã giải phóng 315,41/400 ha theo quy hoạch, đạt gần 79%. Hiện nay, các lực lượng đang tập trung cao độ giải phóng mặt bằng 84,59 ha còn lại. Sự vào cuộc quyết liệt của hệ thống chính trị đã giúp ngay trong quý I/2026, giải phóng mặt bằng 2 ha thuộc tuyến đường trục I, tạo đà cho các bước tiếp theo.
Dù khối lượng công việc rất lớn nhưng Ban Quản lý Các khu công nghiệp tỉnh cam kết đảm bảo tiến độ giải ngân gần 100% số vốn được giao, đảm bảo các dự án hoàn thành đúng tiến độ vào năm 2029 theo quyết định đã phê duyệt.
Dưới góc độ quản lý ngành, ông Hoàng Chí Hiền - Giám đốc Sở Công Thương tỉnh nhấn mạnh rằng, thành công của nhà đầu tư chính là thước đo hiệu quả quản lý nhà nước. Ngành công thương xác định nhiệm vụ trọng tâm là tạo lập tối thiểu 500 ha mặt bằng sạch đất công nghiệp trong năm 2026.
Các khu, cụm công nghiệp mới như Cốc Mỳ - Trịnh Tường, Bản Qua, Võ Lao, Bảo Minh, Bảo Hưng 2, An Thịnh… đang được đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện thủ tục kỹ thuật và môi trường. Tuy nhiên, ông Hiền cũng lưu ý các địa phương cần khẩn trương rà soát, đề xuất thủ tục thành lập chính thức theo quy hoạch và giải quyết dứt điểm các vấn đề tồn đọng tại các cụm công nghiệp cũ.
Điểm nhấn trong kế hoạch năm nay là tư duy phát triển bền vững. Lào Cai không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện môi trường. Đề án chuyển đổi Khu công nghiệp Tằng Loỏng sang mô hình khu công nghiệp sinh thái gắn với lộ trình di dời trên 400 hộ dân là minh chứng rõ nét cho quyết tâm này.
Đồng thời, tỉnh kiên quyết thực hiện mục tiêu 100% khu công nghiệp có công trình xử lý nước thải tập trung đạt chuẩn trong năm 2026. Việc di dời Khu công nghiệp Đông Phố Mới và các cụm công nghiệp Sơn Mãn, Đông Phố Mới để phục vụ dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng cũng được thực hiện trên tinh thần khẩn trương, quyết tâm hoàn thành trong quý IV/2026.
Kế hoạch phát triển các khu, cụm công nghiệp năm 2026 của Lào Cai đã định hình rõ nét lộ trình và nguồn lực. Với quyết định phê duyệt chủ trương 3 dự án trọng điểm làm "đòn bẩy" pháp lý, tin tưởng rằng những "điểm nghẽn" về mặt bằng sẽ sớm được khơi thông.
Việc tạo quỹ đất sạch không chỉ đơn thuần là chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, mà chính là chuẩn bị tâm thế sẵn sàng cho những vận hội đầu tư mới, bền vững và hiệu quả, đưa Lào Cai trở thành cực tăng trưởng của vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.
