“Ngôi nhà vui vẻ” là mô hình dưỡng lão tự nguyện tại Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội số 2 tỉnh Lào Cai, được thành lập từ năm 2019. Ban đầu chỉ có 4 cụ, đến nay, nơi đây đã trở thành mái nhà chung, đầy tình yêu thương của 12 cụ ông, cụ bà.
Ở góc sân, bà Nguyễn Thị Nghiêm (xã Bảo Thắng), nay đã ngoài 70 tuổi vừa hoàn thành bài tập thể dục buổi sáng, đang ngồi thư giãn. Bà Nghiêm chia sẻ: “Các con, các cháu đi làm xa hết, ở nhà một mình buồn lắm! Nhờ mọi người giới thiệu, tôi đăng ký vào đây ở được 3 năm rồi. Từ ngày vào đây, tôi thấy cuộc sống bình an, vui vẻ hơn nhiều”.
Không phải ngẫu nhiên mà lại có tên gọi là “Ngôi nhà vui vẻ”. Bởi lẽ, tại đây, người cao tuổi không chỉ được chăm sóc về sức khỏe, mà còn được quan tâm và sẻ chia. Bà Nghiêm cho biết, điều khiến bà xúc động nhất là sự tận tình của đội ngũ cán bộ. “Khi ốm đau, đi bệnh viện điều trị, chúng tôi đều có người chăm sóc chu đáo. Tôi thực sự rất cảm động” - bà Nghiêm nói.
Cũng như bà Nghiêm, bà Trần Thị Loan (xã Gia Phú) lựa chọn mô hình dưỡng lão tự nguyện và gắn bó đến nay được 3 năm. Bà cho biết, ban đầu chỉ đến trải nghiệm 1, 2 tháng, nhưng khi thấy cuộc sống tại đây phù hợp, thoải mái và nhận được sự đồng thuận của con cháu, bà Loan quyết định chuyển vào ở hẳn. Với bà Loan, niềm vui không chỉ đến từ sự chăm sóc chu đáo mà còn từ những hoạt động nhỏ nhưng ý nghĩa như đi chợ, đi chùa, hay trò chuyện, xem văn nghệ cùng các bạn già. Những điều tưởng chừng giản đơn lại trở thành nguồn động viên, giúp người cao tuổi sống tích cực và lạc quan hơn mỗi ngày.
Đa số người cao tuổi đến đây đều có sức khỏe yếu, mắc các chứng bệnh tuổi già, không có khả năng tự phục vụ hoặc phải hỗ trợ nhiều trong sinh hoạt hằng ngày, vì vậy, việc chăm sóc các cụ được cán bộ, nhân viên của trung tâm quan tâm sát sao.
Theo chị Nguyễn Thị Điệp - nhân viên y tế của trung tâm, công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ở đây được thực hiện nghiêm mỗi ngày. “Mỗi sáng, chúng tôi đo huyết áp, kiểm tra sức khỏe, hỏi thăm tình trạng của các cụ. Nếu cụ nào có bệnh mãn tính, sẽ được cấp thuốc đúng giờ theo đơn. Bên cạnh đó, hằng tháng, các cụ đều được khám sức khỏe định kỳ tại bệnh viện” - chị Điệp cho biết.
Những bệnh lý phổ biến như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường được theo dõi kỹ lưỡng để điều chỉnh chế độ ăn uống phù hợp. Bên cạnh đó, các hoạt động phục hồi chức năng như đạp xe, đi bộ, ngâm chân thảo dược.
Tuy nhiên, theo chị Điệp, điều quan trọng nhất không phải là thuốc men. Hầu hết người già rất cần sự quan tâm, vì thế phải ân cần, thường xuyên trò chuyện để các cụ không cảm thấy tủi thân. Song song với đó, tổ chức các hoạt động vui chơi, giải trí nhẹ nhàng, phù hợp. Đây cũng chính là điểm khác biệt của mô hình: chăm sóc cả thể chất lẫn tinh thần.
Theo bà Nguyễn Thị Ngọc Hà - Giám đốc Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội số 2 tỉnh Lào Cai, mô hình dưỡng lão tự nguyện được xây dựng với định hướng rõ ràng là lấy con người làm trung tâm. “Chúng tôi mong muốn tạo ra một môi trường sống như gia đình. Ở đó, người cao tuổi không cảm thấy cô đơn, mà được tham gia các hoạt động theo sở thích, được gắn kết với cộng đồng” - bà Hà chia sẻ .
So với mô hình truyền thống chỉ tập trung ăn, ở và y tế, mô hình này mở rộng hơn, chú trọng đến yếu tố tâm lý và sự chủ động của người cao tuổi. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp sau khi vào trung tâm đã cải thiện rõ rệt về sức khỏe và tinh thần. Có cụ từ chỗ ít giao tiếp, dần trở nên vui vẻ, hoạt bát. Thậm chí, một số người sau thời gian ở đây sức khỏe đảm bảo để trở về ở với gia đình.
Tuy nhiên, hiện vẫn còn một số khó khăn nhất định khi phát triển, mở rộng mô hình, đặc biệt là tâm lý xã hội. Nhiều người còn e ngại, cho rằng đưa cha mẹ vào trung tâm dưỡng lão là thiếu trách nhiệm. Chính vì vậy, trong thời gian tới, trung tâm dự kiến phát triển mô hình theo hình thức bán trú: đón người cao tuổi đến chăm sóc ban ngày, tối về nhà. Đây được xem là giải pháp linh hoạt, phù hợp với nhiều hoàn cảnh.
Dù thời gian triển khai dịch vụ chưa nhiều song mô hình “Dưỡng lão tự nguyện” tại Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội số 2 tỉnh Lào Cai đã đánh dấu bước tiến quan trọng trong công tác trợ giúp xã hội, chăm sóc người cao tuổi trên địa bàn. Mô hình sẽ tạo môi trường sống phù hợp, ý nghĩa cho người cao tuổi, đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội, đồng thời góp phần bảo đảm an sinh xã hội.
