Tham dự hội nghị còn có lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị và địa phương, doanh nghiệp thủy điện có liên quan.
Báo cáo tại hội nghị nêu rõ, quy hoạch giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh hiện có 199 dự án thủy điện với tổng công suất lắp máy trên 2.977 MW. Trong đó, 105 dự án đã hoàn thành phát điện với tổng công suất gần 1.769 MW, đóng góp quan trọng vào an ninh năng lượng quốc gia và giá trị sản xuất công nghiệp của địa phương.
Các dự án này không chỉ nộp ngân sách nhà nước khoảng 1.730 tỷ đồng mỗi năm, mà còn tạo việc làm ổn định cho hơn 2.600 lao động. Tính riêng 3 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện đạt 777,6 triệu kWh, các nhà máy vận hành tương đối ổn định và an toàn.
Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động đầu tư và vận hành thủy điện vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Điển hình là những thiệt hại do hoàn lưu bão số 10 năm 2025 gây ra tại Thủy điện Làng Bằng; tình trạng bồi lắng lòng hồ tại các dự án Nậm Lúc, Minh Lương làm giảm dung tích hữu ích.
Bên cạnh đó, các vướng mắc về thủ tục pháp lý và hạ tầng đang làm chậm tiến độ nhiều dự án.
Về đất đai, các dự án như Pờ Hồ, Vĩnh Hà hay Si Ma Cai vẫn chưa hoàn tất thủ tục thuê đất hoặc gặp khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Một số dự án đang thi công như Bản Lìu, Chấn Thịnh và Nậm Tha Hạ phải tạm dừng do chưa đầy đủ thủ tục pháp lý hoặc chồng lấn với quy hoạch khoáng sản.
Đặc biệt, khó khăn về phương pháp tính giá điện thương mại sau khi hết hạn hợp đồng 20 năm cũng là vấn đề khiến các doanh nghiệp như Thủy điện Cốc San Hạ, Tà Lạt trăn trở. Đối với hạ tầng truyền tải, dự án Thủy điện Tân Lĩnh hiện vẫn vướng mắc trong việc đấu nối lên lưới điện quốc gia tại trạm 220kV Lục Yên.
Tại hội nghị, đại diện các doanh nghiệp thủy điện đã thẳng thắn nêu lên những khó khăn về thủ tục pháp lý, công tác giải phóng mặt bằng và vướng mắc trong việc đấu nối lưới điện, tính giá điện thương mại. Các doanh nghiệp mong muốn tỉnh tiếp tục đồng hành, tháo gỡ các nút thắt về cơ chế để yên tâm đầu tư, vận hành.
Trực tiếp giải đáp các kiến nghị, lãnh đạo các sở, ngành đã làm rõ các quy định liên quan đến chỉ tiêu sử dụng đất, quy hoạch khoáng sản và trình tự thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư.
Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, đồng chí Ngô Hạnh Phúc - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh khẳng định, các dự án thủy điện đóng vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, đặc biệt là đóng góp vào giá trị sản xuất công nghiệp và nguồn thu ngân sách hàng năm.
Chia sẻ với những khó khăn của các nhà đầu tư khi thực hiện dự án tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, điều kiện thi công khắc nghiệt và chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, đồng chí nhấn mạnh quan điểm "Chính quyền luôn đồng hành cùng doanh nghiệp", thành công của nhà đầu tư cũng chính là thành công của tỉnh.
Về nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tổng hợp chi tiết các vướng mắc theo từng nhóm vấn đề để có thông tin phản hồi và tháo gỡ kịp thời cho nhà đầu tư.
Đối với các vấn đề mang tính hệ thống, các sở ngành phải trả lời bằng văn bản chính thức để áp dụng chung, tránh tình trạng giải quyết đơn lẻ, gây mất thời gian. Đồng chí cũng chỉ đạo các cơ quan chức năng tăng cường công tác quản lý, hậu kiểm, rà soát kỹ quy trình vận hành hồ chứa và phương án an toàn đập, nhất là trong mùa mưa lũ để tránh xảy ra các sự cố đáng tiếc.
Đối với các dự án đang triển khai, đồng chí Ngô Hạnh Phúc yêu cầu chủ đầu tư tập trung mọi nguồn lực để đảm bảo tiến độ, sớm đưa công trình vào vận hành nhằm gia tăng năng lực sản xuất và đóng góp ngân sách.
Đồng chí thẳng thắn phê bình tình trạng kéo dài thời gian làm thủ tục hành chính và khẳng định tỉnh sẽ kiên quyết không điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với các dự án chậm tiến độ mà không có lý do khách quan, bất khả kháng. Thậm chí, đối với các dự án đã hết thời hạn mà chủ đầu tư không có năng lực triển khai, tỉnh sẽ xem xét thu hồi để tạo cơ hội cho các nhà đầu tư khác tâm huyết hơn.
Đặc biệt, đồng chí lưu ý việc tham mưu điều chỉnh quy hoạch cần theo hướng bền vững; xem xét loại bỏ các dự án quy mô quá nhỏ (dưới 3-5 MW) nhưng thủ tục phức tạp và tác động môi trường lớn; đồng thời nhất quán quan điểm không phát triển thêm thủy điện tại các khu du lịch trọng điểm như Sa Pa, Y Tý để bảo tồn cảnh quan. Thay vào đó, ngành công thương cần nghiên cứu, đa dạng hóa các loại hình năng lượng tái tạo khác như điện mặt trời trên lòng hồ, điện gió để tận dụng tối đa tiềm năng của địa phương.
Đồng chí đề nghị các địa phương, nhất là UBND các xã nơi có dự án, phải thực sự vào cuộc, hỗ trợ tích cực cho doanh nghiệp trong công tác giải phóng mặt bằng và các thủ tục tại cơ sở với tinh thần trách nhiệm cao nhất.
