Xã Pha Long là địa bàn vùng cao biên giới, địa hình chủ yếu là đồi núi, chia cắt, khí hậu khắc nghiệt; dân cư phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp.
Bước vào vụ sản xuất hè thu, trên khắp các thôn, bản, người dân khẩn trương làm đất, xuống giống các loại cây trồng. Năm nay, bên cạnh các loại cây truyền thống như lạc, đậu tương, ngô… một số hộ đã mạnh dạn tham gia mô hình trồng ngô ngọt thí điểm do địa phương triển khai. Đây được xem là hướng đi mới nhằm nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, lựa chọn loại cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương.
Ông Chấu Seo Páo, thôn Tả Lủ, xã Pha Long - một trong những hộ tham gia mô hình cho biết, trước đây toàn bộ diện tích đất đồi của gia đình chủ yếu trồng ngô truyền thống, năng suất tuy ổn định nhưng giá trị kinh tế lại không cao.
“Được tuyên truyền, vận động, năm nay tôi mạnh dạn để lại một phần diện tích đất đồi tham gia mô hình trồng ngô ngọt thí điểm. Mong rằng cây trồng mới sẽ cho năng suất, giá bán tốt hơn, giúp tăng thu nhập, cải thiện đời sống của gia đình” ông Páo chia sẻ.
Mô hình trồng ngô ngọt được triển khai với quy mô 2 ha, có sự tham gia của 10 hộ. Đây là cây trồng đòi hỏi kỹ thuật canh tác cao và phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Vì vậy, chính quyền địa phương đã chỉ đạo khuyến nông xã phối hợp với các đơn vị chuyên môn thường xuyên bám sát đồng ruộng, hướng dẫn người dân từ khâu gieo trồng, bố trí mật độ, thời vụ đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, nhằm đảm bảo cây sinh trưởng, phát triển tốt.
Ông Trần Văn Thắng - Trưởng phòng Kinh tế xã Pha Long cho biết, loại cây này có thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất dự kiến cao hơn từ 1,5 đến 2 lần so với cây ngô truyền thống.
Chúng tôi đã làm việc với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, đồng thời kết nối với doanh nghiệp để khảo sát điều kiện thực tế. Kết quả cho thấy cây ngô ngọt có khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu và địa chất của địa phương, vì vậy chúng tôi đã tham mưu cho xã triển khai mô hình thí điểm. Ngô sau khi thu hoạch sẽ được doanh nghiệp bao tiêu 100%, nâng cao thu nhập cho người dân.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, sản xuất nông nghiệp tại xã Pha Long đang đứng trước nhiều thách thức, đặc biệt là tình trạng khô hạn kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và hiệu quả canh tác. Trước thực tế đó, địa phương đang đẩy mạnh nhiều giải pháp nhằm chủ động thích ứng; trong đó chú trọng nghiên cứu và đưa vào thử nghiệm các giống cây trồng phù hợp, đồng thời đảm bảo nguồn nước phục vụ cho sản xuất.
Ông Nguyễn Đức Luân - Phó Chủ tịch UBND xã Pha Long cho biết, do địa bàn thường xuyên xảy ra khô hạn, địa phương xác định chủ động nguồn nước là một trong những yếu tố quan trọng để phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững. Vì vậy, xã tập trung huy động các nguồn lực đầu tư công trình thủy lợi, đồng thời nâng cấp hệ thống kênh mương; vận động người dân tận dụng các khe suối, mỏ nước tự nhiên để tích trữ và tích cực rà soát, đề xuất xây dựng các công trình như hồ treo.
Bên cạnh đó, xã đang từng bước định hình lại cơ cấu cây trồng theo hướng đa dạng, phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế như chè, chuối, các loại rau màu, cây dược liệu… tiếp tục được duy trì và mở rộng diện tích. Trong đó, cây chè giữ vai trò là cây trồng chủ lực với quy mô gần 300 ha, sản lượng ổn định, tạo việc làm và nguồn thu nhập thường xuyên cho người dân.
Những chuyển biến trong sản xuất nông nghiệp tại Pha Long đang góp phần cụ thể hóa chủ trương của tỉnh về phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với giảm nghèo bền vững. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng các mô hình hiệu quả, tăng cường liên kết tiêu thụ đang từng bước nâng cao giá trị sản xuất, tạo sinh kế ổn định, lâu dài cho người dân.
