Cơn sốt “Mưa đỏ” và sự trỗi dậy của dòng phim lịch sử – chiến tranh Việt Nam

Trong nhiều năm qua, phòng vé Việt Nam quen thuộc với những bộ phim giải trí, tình cảm hoặc kinh dị chiếm lĩnh vị trí doanh thu cao. Tuy nhiên, mùa hè 2025 đã chứng kiến một hiện tượng khác thường: bộ phim chiến tranh “Mưa đỏ” trở thành tâm điểm của cả thị trường, phá kỷ lục phòng vé và mở ra triển vọng mới cho dòng phim lịch sử – chiến tranh vốn lâu nay bị coi là “khó nhằn”.

“Mưa đỏ” cán mốc 304 tỷ

Chỉ sau 9 ngày công chiếu chính thức, “Mưa đỏ” đã cán mốc 304 tỷ đồng, với gần ba triệu lượt khán giả. Riêng ngày 30/8, phim đạt hơn 43 tỷ đồng, lập kỷ lục doanh thu trong một ngày của dòng phim chiến tranh Việt Nam. Với tốc độ này, “Mưa đỏ” gần như chắc chắn vượt qua “Bộ tứ báo thủ” (332 tỷ đồng) và đang tiến gần kỷ lục 551 tỷ đồng của “Mai”.

Điều đặc biệt nằm ở chỗ “Mưa đỏ” không phải phim giải trí thông thường, mà là tác phẩm chuyển thể từ tiểu thuyết của Chu Lai, tái hiện 81 ngày đêm bi tráng tại Thành cổ Quảng Trị năm 1972. Thể loại vốn được xem là khó thu hút khán giả trẻ lại bất ngờ tạo nên một làn sóng rầm rộ, khiến nhiều rạp phải tăng suất chiếu, bổ sung cả khung giờ khuya để đáp ứng nhu cầu.

Không chỉ dừng ở con số, bộ phim còn gây “sốt” trên mạng xã hội, trở thành từ khóa tìm kiếm hàng đầu và nhận hàng nghìn đánh giá tích cực. Đặc biệt, doanh thu ở miền Bắc chiếm tới 50–60% tổng doanh thu – một hiện tượng hiếm, báo hiệu sự trỗi dậy của thị trường phía Bắc, vốn lâu nay chưa được khai thác đúng tiềm năng.

Cơn sốt mà “Mưa đỏ” đang tạo ra không phải là ngẫu nhiên. Trong vòng hơn một năm trở lại đây, hai tác phẩm chiến tranh – lịch sử khác cũng đã tạo nên làn sóng mạnh mẽ.

Đầu năm 2024, bộ phim “Đào, Phở và Piano” bất ngờ trở thành hiện tượng phòng vé. Ban đầu, phim chỉ chiếu hạn chế tại Trung tâm Chiếu phim Quốc gia, nhưng nhờ một đoạn clip review lan truyền trên TikTok, tác phẩm nhanh chóng cháy vé, buộc các rạp phải tăng suất chiếu. Đây là phim Nhà nước đặt hàng, kể lại 60 ngày đêm Hà Nội kháng chiến cuối năm 1946 – đầu năm 1947. Không chỉ tái hiện khung cảnh khói lửa, phim còn khắc họa tình yêu lãng mạn của người lính cảm tử và tiểu thư Hà thành, tạo nên sức hút đặc biệt với khán giả trẻ. Doanh thu phim ước đạt hơn 20 tỷ đồng sau khi rời rạp – một con số ấn tượng với phim Nhà nước vốn ít quảng bá.

Đến tháng 4/2025, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên tiếp tục nối dài mạch thành công. Phim khai thác câu chuyện chiến tranh tại vùng đất thép Củ Chi, khắc họa đội du kích bám trụ dưới lòng đất, chiến đấu không khoan nhượng với quân Mỹ. Tác phẩm kết thúc hành trình chiếu rạp với doanh thu 172 tỷ đồng. Đây được xem là bước đệm quan trọng, khẳng định dòng phim chiến tranh – cách mạng hoàn toàn có thể tìm lại chỗ đứng.

Thành công của ba bộ phim chiến tranh – lịch sử gần đây, từ “Đào, Phở và Piano” đến “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” và “Mưa đỏ”, có thể lý giải bởi nhiều yếu tố cộng hưởng: sự đổi mới trong cách kể chuyện, tránh khô cứng giáo điều mà giàu cảm xúc và gần gũi hơn với khán giả trẻ; quy mô sản xuất được đầu tư hoành tráng, từ bối cảnh Hà Nội 1946, địa đạo Củ Chi cho đến chiến trường Quảng Trị 1972; diễn xuất chân thành, lăn xả của dàn diễn viên; hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội; nhu cầu khán giả, đặc biệt là giới trẻ, tìm về lịch sử và giá trị dân tộc; cùng thời điểm phát hành gắn với các dịp kỷ niệm lớn. Tất cả những yếu tố ấy tạo nên sự cộng hưởng hiếm có, khiến dòng phim chiến tranh vốn kén khách bất ngờ trở thành hiện tượng phòng vé trong hai năm qua.

Phim lịch sử – chiến tranh: Bước chuyển từ kén khách thành xu hướng

Từ “Đào, Phở và Piano” đến “Địa đạo”, và giờ là “Mưa đỏ”, điện ảnh Việt Nam đang chứng kiến một sự trở lại mạnh mẽ của dòng phim chiến tranh – lịch sử. Sự đón nhận nồng nhiệt từ công chúng chứng minh rằng khán giả, đặc biệt là giới trẻ, sẵn sàng ra rạp để xem những câu chuyện lịch sử nếu được kể bằng ngôn ngữ điện ảnh hấp dẫn.

Đạo diễn Đặng Thái Huyền, người đứng sau “Mưa đỏ”, chia sẻ rằng chị không ngạc nhiên khi phim được khán giả trẻ nồng nhiệt đón nhận: “Sự đón nhận của khán giả trẻ cho thấy họ hoàn toàn không lãng quên lịch sử. Ngược lại, họ rất yêu và trân trọng những câu chuyện gợi nhớ truyền thống của cha ông. Điều quan trọng là người làm phim phải tiếp cận đề tài bằng tâm huyết và trách nhiệm, khi đó tác phẩm sẽ chạm được vào trái tim công chúng”. Với chị, dòng phim lịch sử – chiến tranh không chỉ là thử thách mà còn là con đường gắn bó cả sự nghiệp: “Tôi xác định sẽ đi lâu dài với thể loại này, vì đó là trách nhiệm cũng như niềm tin nghệ thuật của tôi”.

Trong khi đó, đạo diễn Bùi Thạc Chuyên, người vừa tạo dấu ấn với “Địa đạo”, lại nhìn nhận thành công không xuất phát từ việc tính toán thương mại: “Ngay từ đầu, chúng tôi không đặt nặng chuyện phòng vé. Điều quan trọng nhất là làm bộ phim này bằng tất cả tâm huyết, vì Củ Chi, vì những ngày kỷ niệm 50 năm thống nhất, để tưởng nhớ những người đã hy sinh. Chính vì xuất phát từ một tâm thế như vậy, bộ phim mới có được những cảm xúc chân thực”. Với anh, điện ảnh lịch sử không chỉ là giải trí mà còn là cách kể lại căn cước dân tộc: “Chúng ta có rất nhiều câu chuyện hay trong lịch sử. Nếu biết tự hào và kể lại bằng ngôn ngữ điện ảnh, nó sẽ tiếp thêm sức mạnh cho hiện tại”.

Thành công liên tiếp của ba tác phẩm cho thấy điện ảnh Việt Nam đang có cơ hội hình thành một “hệ sinh thái” phim lịch sử – chiến tranh. Không chỉ Nhà nước đặt hàng, mà cả các hãng tư nhân cũng có thể mạnh dạn đầu tư khi chứng kiến khán giả thực sự quan tâm. Một khi thị trường chấp nhận, thể loại vốn được coi là khó sẽ dần trở thành trụ cột, song hành cùng phim giải trí thương mại.

Thành công của “Mưa đỏ”, "Địa đạo" hay "Đào, phở và piano" cho thấy điện ảnh Việt hoàn toàn có thể tạo ra bom tấn từ chính câu chuyện dân tộc. Con số cuối cùng của bộ phim "Mưa đỏ" dù dừng lại ở đâu, tác phẩm cũng đã ghi một dấu mốc quan trọng: khiến hàng triệu khán giả ngồi lại để lắng nghe câu chuyện 81 ngày đêm Thành cổ Quảng Trị, và bước ra rạp với một niềm tự hào mới về lịch sử.

Quan trọng hơn, mỗi tác phẩm lịch sử còn góp phần nuôi dưỡng ký ức cộng đồng, khơi dậy tình yêu nước và tinh thần tự hào dân tộc. Khi những khán giả trẻ ngồi lại trong rạp để xem “Mưa đỏ” hay “Địa đạo”, đó không chỉ là hành động giải trí mà còn là sự kết nối với lịch sử cha ông. Đây chính là giá trị lâu dài, vượt ra ngoài phòng vé.

Bức tranh điện ảnh Việt Nam vì thế đang mở ra một viễn cảnh mới: thay vì chỉ tập trung vào các phim giải trí ngắn hạn, sẽ có thêm những dự án quy mô lớn, tái hiện những lát cắt khác nhau của chiến tranh và hậu chiến. Một “hệ sinh thái” phim lịch sử – chiến tranh đa dạng, phong phú và gần gũi với khán giả là điều hoàn toàn khả thi, nếu thành công của “Mưa đỏ” được xem như cú hích để cả ngành cùng tiến lên.