Ông Nguyễn Xuân Dương, Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi Việt Nam nhấn mạnh rằng, việc tái đàn cần phải được tính toán kỹ lưỡng để tránh những hậu quả đáng tiếc.
Theo ông Nguyễn Xuân Dương, hiện ngành chăn nuôi lợn đang đối diện với hai thách thức lớn. Thứ nhất là vấn đề con giống khi giá con giống đang ở mức rất cao khiến chi phí đầu vào của người chăn nuôi đội lên đáng kể. Thứ hai là dịch bệnh, đặc biệt là dịch tả lợn châu Phi vẫn đang diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương, kết hợp với dịch lở mồm long móng làm cho nguy cơ tái đàn kém hiệu quả trở nên hiện hữu. Nếu người chăn nuôi không kiểm soát tốt chất lượng con giống, nguy cơ dịch bệnh lan rộng là rất lớn. Vì vậy, tái đàn phải đi kèm với việc đảm bảo chất lượng con giống, lựa chọn những cá thể khỏe mạnh, không mang mầm bệnh.
Bên cạnh đó, vấn đề chăn nuôi an toàn sinh học cũng là yếu tố then chốt. Không chỉ cần con giống tốt, người chăn nuôi còn phải kiểm soát môi trường nuôi thật chặt chẽ, thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh; nếu không nguy cơ dịch bệnh bùng phát sẽ khiến họ chịu thiệt hại nặng nề. Chi phí con giống cao, chi phí thuốc thú y cũng lớn, nếu tái đàn mà không kiểm soát tốt, rủi ro thua lỗ là rất cao.
Theo ông Nguyễn Xuân Dương, một trong những nguyên nhân chính khiến giá lợn hơi tăng cao thời gian qua là sự mất cân đối cung cầu. Thời điểm trước và sau Tết Nguyên đán, lượng tiêu thụ tăng mạnh nhưng sau đó nguồn cung chưa kịp phục hồi do ảnh hưởng của dịch bệnh. Dịch bệnh kéo dài đã làm giảm đáng kể số lượng lợn nái và lợn con, khiến việc tái đàn gặp nhiều khó khăn. Một số hộ chăn nuôi có xu hướng giữ lợn lâu hơn, chờ đến khi đạt trọng lượng lớn mới xuất chuồng để hưởng giá cao, thậm chí có trường hợp nuôi lợn đến 140 - 150kg/con thay vì xuất chuồng ở mức 100 - 120kg/con như bình thường. Điều này càng làm cho nguồn cung trên thị trường bị hạn chế, góp phần đẩy giá lên cao hơn nữa.
"Trong bối cảnh hiện nay, người chăn nuôi không nên chạy theo tâm lý đầu cơ mà cần xuất bán lợn đúng độ tuổi để đảm bảo nguồn cung ổn định. Người tiêu dùng cũng có thể điều chỉnh thói quen tiêu dùng, chuyển sang các loại thực phẩm khác như trứng và thịt gia cầm để giảm áp lực lên ngành chăn nuôi lợn. Nếu người tiêu dùng có sự thay đổi hợp lý, giá lợn hơi sẽ sớm ổn định trở lại, tránh những biến động quá lớn", ông Nguyễn Xuân Dương đề xuất.
Về phía Nhà nước, cần có những chính sách phù hợp để hỗ trợ người chăn nuôi. Việc kiểm soát dịch bệnh phải được đặt lên hàng đầu, đồng thời cần có cơ chế giúp người chăn nuôi tiếp cận được nguồn đất để chăn nuôi thuận lợi hơn, nhất là trong bối cảnh chăn nuôi tập trung đang được khuyến khích nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các thủ tục hành chính liên quan đến đánh giá tác động môi trường, cấp phép xây dựng chuồng trại cũng cần được đơn giản hóa để tạo điều kiện cho ngành chăn nuôi phát triển.
Bên cạnh đó, vai trò của các hiệp hội ngành hàng ngày càng trở nên quan trọng. Các hiệp hội có thể giúp người chăn nuôi tiếp cận thông tin về thị trường, kỹ thuật chăn nuôi cũng như các biện pháp phòng dịch hiệu quả. Đặc biệt, đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, việc có một tổ chức hỗ trợ sẽ giúp họ tránh được những rủi ro không đáng có, đảm bảo sản xuất ổn định và bền vững hơn. Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phát triển, ngành chăn nuôi cũng cần có sự chuyên nghiệp hóa, nâng cao quản trị để đáp ứng những biến động khó lường của thị trường.
