Chè cổ thụ của người Dao Nậm Miện

Trong tiết trời se lạnh, người Dao Nậm Miện lại quây quần cùng nhâm nhi chén chè ống lam cổ thụ ấm nóng, chúc nhau những điều may mắn cho năm mới sung túc, đủ đầy hơn.

Trà lam đã trở thành thức uống truyền thống.jpg
Chè ống lam là thức uống truyền thống của người Dao ở Nậm Miện.

Đường vào thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (Văn Bàn) những ngày này tràn ngập sắc thắm của hoa đào, hoa mận. Người Dao đỏ Nậm Miện vẫn lưu giữ nhiều phong tục, nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có việc làm chè ống lam. Đây không chỉ là thức uống, mà còn thể hiện tinh thần nhớ về nguồn cội của người Dao.

Chè ống lam hiểu đơn giản là sản phẩm chè được bảo quản trong ống nứa, vầu hoặc tre tươi, giúp chè không bị hỏng, hương vị đậm đà hơn khi có chất nhựa từ cây nứa tươi tiết ra qua các công đoạn chế biến. Theo quan niệm của người Dao đỏ, tết Thanh minh là ngày đẹp nhất để lên núi hái chè, bởi đây là thời điểm đất trời hòa hợp, không khí trong lành. Chè bật búp xanh mơn mởn ngậm sương mai, được hái từ 6 giờ và kết thúc trước 8 giờ sáng, vì theo kinh nghiệm của người dân, nếu hái vào sau giờ này sẽ làm mất vị thanh, chè sẽ nhạt và không ngon. Khi hái cũng cần có kỹ thuật, lựa những búp không quá già, không quá non, thường mỗi búp 2 lá là đạt tiêu chuẩn.

Xã Thẳm Dương có gần 2.000 cây chè cổ thụ (1).jpg
Cây chè cổ thụ ở thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (huyện Văn Bàn).

Người Dao ở Nậm Miện đặc biệt chú trọng các công đoạn tạo ra chè lam. Từ khâu chọn ống nứa, ống vầu đến nguyên liệu chè, đặc biệt là quy trình sấy chè qua lửa vừa cầu kỳ vừa đậm chất riêng. Chè được hái về rửa sạch, chần qua nước sôi rồi được rải ra sàng để sấy khô trên gác bếp. Lửa phải cháy liên tục. Quá trình sấy sẽ kết thúc sau 2 đến 3 ngày khi chè tỏa hương thơm. Sau đó là công đoạn lam chè. Chè đã sấy được cho vào ống nứa hoặc vầu, tre. Phải dùng chày nhỏ nén thật chặt chè trong ống, đến khi đầy miệng thì dùng lá dong bịt kín ốngvà tiến hành lam trên than hồng. Quá trình lam, chè trong ống sẽ mềm ra, ngót đi, người dân tiếp tục nén thêm chè vào ống để lam tiếp. Đến khi phần ống bên ngoài cháy đều thì gọt lớp vỏ bên ngoài, sau đó tạo nắp ống và dùng lạt tre, nứa hoặc vầu buộc chặt nắp ống lại để tiếp tục sấy trên gác bếp.

Mỗi lần làm trà lam người Dao Nậm Miện sẽ làm 20 đến 30 ống.jpg
Mỗi mẻ chè ống lam người Dao ở Nậm Miện sẽ làm từ 20 - 30 ống.

Để tạo ra mỗi ống chè lam, đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và kiên nhẫn. Người Dao ở Nậm Miện mỗi lần làm từ 20 đến 30 ống, dùng cho cả năm. Điều đặc biệt là dù để lâu nhưng chè không bị mốc hoặc hôi. Khi pha uống, chè có mùi thơm mát ví như sương sớm nắng mai, có vị ngọt thanh chứ không chát.

Nậm Miện là thôn đặc biệt khó khăn với 97 hộ người Dao đỏ sinh sống. Tại đây hiện còn gần 2.000 gốc chè cổ thụ. Ngoài làm chè ống lam để uống, chè khô của Nậm Miện cũng là sản phẩm hàng hóa được nhiều người biết đến, tuy nhiên số lượng còn ít. Xã Thẳm Dương đã có định hướng để quy hoạch, phát triển sản phẩm chè thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gỡ vướng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ nút giao IC15, cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Gỡ vướng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ nút giao IC15, cao tốc Nội Bài - Lào Cai

Từ những băn khoăn ban đầu về chính sách bồi thường, hỗ trợ, đến chủ động bàn giao đất để dự án triển khai, sự đồng thuận của người dân đang góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn” mặt bằng, tạo điều kiện đẩy nhanh tiến độ thi công nút giao IC15 thuộc Dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn Yên Bái - Lào Cai.

Cần nâng hiệu quả quản lý sử dụng vật tư nông nghiệp

Cần nâng hiệu quả quản lý sử dụng vật tư nông nghiệp

Vật tư nông nghiệp, trong đó có phân bón và thuốc bảo vệ thực vật giữ vai trò quan trọng đối với sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, một số bất cập đang đặt ra yêu cầu cần có giải pháp đồng bộ, lâu dài để quản lý chặt chẽ, sử dụng vật tư nông nghiệp an toàn, hiệu quả.

Tăng tốc về đích: Thước đo năng lực chính quyền cơ sở

Tăng tốc về đích: Thước đo năng lực chính quyền cơ sở

Năm 2026 đang bước vào những tháng cuối cùng. Với mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,1%, Lào Cai đang đứng trước yêu cầu phải tăng tốc trên tất cả các lĩnh vực, từ giải ngân vốn đầu tư công, thu ngân sách đến tháo gỡ khó khăn cho các công trình, dự án. Trong guồng quay ấy, chính quyền cấp xã, phường không chỉ là cấp tổ chức thực hiện mà còn giữ vai trò trực tiếp khơi thông nguồn lực, giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

Nông nghiệp khai thác dư địa tăng trưởng

Nông nghiệp khai thác dư địa tăng trưởng

Trong chặng nước rút, ngành nông nghiệp tập trung khai thác hiệu quả các vùng sản xuất chủ lực, đẩy mạnh gieo trồng vụ đông, nâng chất lượng nông sản và tháo gỡ khó khăn về thị trường. Gắn sản xuất với chế biến, tiêu thụ là hướng đi quan trọng để nâng giá trị nông sản, phấn đấu hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm.

Phụ nữ Lào Cai khẳng định vị thế từ làm chủ kinh tế

Phụ nữ Lào Cai khẳng định vị thế từ làm chủ kinh tế

Với tinh thần năng động, sáng tạo, phụ nữ Lào Cai chủ động phát triển các mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả, tạo việc làm và nâng cao thu nhập. Sự hỗ trợ của các cấp, các ngành về nguồn vốn, kiến thức và khoa học kỹ thuật tiếp thêm động lực để chị em từng bước làm chủ kinh tế, khẳng định vị thế trong gia đình và xã hội, đóng góp vào sự phát triển của địa phương.

Hạt "ngọc" bên dòng sông Chảy

Hạt "ngọc" bên dòng sông Chảy

Từ những cánh đồng xanh mướt được dòng sông Chảy bồi đắp phù sa, hạt nếp Mò Me (Nuốt Mò) đang mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân xã Tân Lĩnh. Không chỉ lưu giữ hương vị truyền thống của đồng bào Tày, nghề làm cốm nơi đây đang từng bước phát triển thành sản xuất hàng hóa, mở ra triển vọng xây dựng sản phẩm nông nghiệp đặc trưng gắn với văn hóa và du lịch địa phương.

fb yt zl tw