Chè cổ thụ của người Dao Nậm Miện

Trong tiết trời se lạnh, người Dao Nậm Miện lại quây quần cùng nhâm nhi chén chè ống lam cổ thụ ấm nóng, chúc nhau những điều may mắn cho năm mới sung túc, đủ đầy hơn.

Trà lam đã trở thành thức uống truyền thống.jpg
Chè ống lam là thức uống truyền thống của người Dao ở Nậm Miện.

Đường vào thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (Văn Bàn) những ngày này tràn ngập sắc thắm của hoa đào, hoa mận. Người Dao đỏ Nậm Miện vẫn lưu giữ nhiều phong tục, nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có việc làm chè ống lam. Đây không chỉ là thức uống, mà còn thể hiện tinh thần nhớ về nguồn cội của người Dao.

Chè ống lam hiểu đơn giản là sản phẩm chè được bảo quản trong ống nứa, vầu hoặc tre tươi, giúp chè không bị hỏng, hương vị đậm đà hơn khi có chất nhựa từ cây nứa tươi tiết ra qua các công đoạn chế biến. Theo quan niệm của người Dao đỏ, tết Thanh minh là ngày đẹp nhất để lên núi hái chè, bởi đây là thời điểm đất trời hòa hợp, không khí trong lành. Chè bật búp xanh mơn mởn ngậm sương mai, được hái từ 6 giờ và kết thúc trước 8 giờ sáng, vì theo kinh nghiệm của người dân, nếu hái vào sau giờ này sẽ làm mất vị thanh, chè sẽ nhạt và không ngon. Khi hái cũng cần có kỹ thuật, lựa những búp không quá già, không quá non, thường mỗi búp 2 lá là đạt tiêu chuẩn.

Xã Thẳm Dương có gần 2.000 cây chè cổ thụ (1).jpg
Cây chè cổ thụ ở thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (huyện Văn Bàn).

Người Dao ở Nậm Miện đặc biệt chú trọng các công đoạn tạo ra chè lam. Từ khâu chọn ống nứa, ống vầu đến nguyên liệu chè, đặc biệt là quy trình sấy chè qua lửa vừa cầu kỳ vừa đậm chất riêng. Chè được hái về rửa sạch, chần qua nước sôi rồi được rải ra sàng để sấy khô trên gác bếp. Lửa phải cháy liên tục. Quá trình sấy sẽ kết thúc sau 2 đến 3 ngày khi chè tỏa hương thơm. Sau đó là công đoạn lam chè. Chè đã sấy được cho vào ống nứa hoặc vầu, tre. Phải dùng chày nhỏ nén thật chặt chè trong ống, đến khi đầy miệng thì dùng lá dong bịt kín ốngvà tiến hành lam trên than hồng. Quá trình lam, chè trong ống sẽ mềm ra, ngót đi, người dân tiếp tục nén thêm chè vào ống để lam tiếp. Đến khi phần ống bên ngoài cháy đều thì gọt lớp vỏ bên ngoài, sau đó tạo nắp ống và dùng lạt tre, nứa hoặc vầu buộc chặt nắp ống lại để tiếp tục sấy trên gác bếp.

Mỗi lần làm trà lam người Dao Nậm Miện sẽ làm 20 đến 30 ống.jpg
Mỗi mẻ chè ống lam người Dao ở Nậm Miện sẽ làm từ 20 - 30 ống.

Để tạo ra mỗi ống chè lam, đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và kiên nhẫn. Người Dao ở Nậm Miện mỗi lần làm từ 20 đến 30 ống, dùng cho cả năm. Điều đặc biệt là dù để lâu nhưng chè không bị mốc hoặc hôi. Khi pha uống, chè có mùi thơm mát ví như sương sớm nắng mai, có vị ngọt thanh chứ không chát.

Nậm Miện là thôn đặc biệt khó khăn với 97 hộ người Dao đỏ sinh sống. Tại đây hiện còn gần 2.000 gốc chè cổ thụ. Ngoài làm chè ống lam để uống, chè khô của Nậm Miện cũng là sản phẩm hàng hóa được nhiều người biết đến, tuy nhiên số lượng còn ít. Xã Thẳm Dương đã có định hướng để quy hoạch, phát triển sản phẩm chè thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Gieo mầm xanh tương lai

Gieo mầm xanh tương lai

Những ngày này, trên những mảng rừng vừa khai thác, các vườn ươm cây giống thuộc 18 xã khu vực Hạt Kiểm lâm Văn Yên - Trấn Yên - Yên Bái quản lý, không khí lao động sản xuất diễn ra sôi động. Không chỉ là công việc thường nhật, hoạt động gieo trồng đầu xuân còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc, gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào một mùa vụ mới và tương lai xanh bền vững.

Điện lực Lào Cai vững bước vào năm mới

Điện lực Lào Cai vững bước vào năm mới

Hòa cùng khí thế chung của tỉnh, tập thể cán bộ, công nhân Công ty Điện lực Lào Cai tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo, bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, góp phần phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trong năm 2026.

Thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án trọng điểm xử lý ngập úng ven sông Hồng

Thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án trọng điểm xử lý ngập úng ven sông Hồng

Chiều 2/2, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Hội nghị thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, nguồn vốn và khả năng cân đối vốn Dự án "Khắc phục, xử lý tình trạng ngập, úng ven sông Hồng, khu vực trung tâm tỉnh Lào Cai và vùng phụ cận". Đồng chí Nguyễn Thế Phước - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì hội nghị.

Lào Cai bảo đảm thông quan thuận lợi nông sản nhập khẩu

Lào Cai bảo đảm thông quan thuận lợi nông sản nhập khẩu

Việc triển khai các quy định mới về điều kiện nhập khẩu từng gây phát sinh vướng mắc trong hoạt động nhập khẩu nông sản qua cửa khẩu Lào Cai. Tuy nhiên, nhờ chủ động, linh hoạt và phối hợp hiệu quả giữa các lực lượng chức năng, hàng trăm xe nông sản đã được thông quan kịp thời, không làm gián đoạn chuỗi cung ứng dịp cận Tết Nguyên đán.

Vụ đông phát huy “hiệu quả kép”

Vụ đông phát huy “hiệu quả kép”

Trên những cánh đồng sau vụ lúa mùa, nhịp sản xuất lại tiếp tục với vụ đông. Với cách làm chủ động, linh hoạt, vụ đông đang mang lại “hiệu quả kép” - vừa gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp, vừa nâng cao thu nhập cho người dân.

Nhà nông "bén duyên" với công nghệ số

Nhà nông "bén duyên" với công nghệ số

Từ sản xuất manh mún, phụ thuộc vào thương lái, nhiều nhà nông trên địa bàn tỉnh đã từng bước làm quen, rồi “bén duyên” với công nghệ số để tổ chức lại sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ số từ khâu sản xuất, tiêu thụ đến thanh toán không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra mà còn hình thành tư duy làm kinh tế nông nghiệp hiện đại, thích ứng với cơ chế thị trường.

[Ảnh] Săn đào mốc trên núi "Sừng trâu”

[Ảnh] Săn đào mốc trên núi "Sừng trâu”

Thôn Nhìu Cù San là một trong những thôn cao nhất của xã Dền Sáng, nằm dưới đỉnh núi Nhìu Cù San - núi "Sừng trâu" hùng vĩ. Đây cũng là vùng đào cổ thụ nổi tiếng nhất nhì khu vực, do đồng bào Mông trồng từ nhiều năm trước. Trước Tết Nguyên đán, "thợ săn đào” từ khắp nơi thường đến đây để tìm mua những cành đào rêu mốc về bán cho khách miền xuôi chơi Tết.

Đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi thị trường Tết

Đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi thị trường Tết

Thịt lợn là thực phẩm thiết yếu trong bữa ăn hằng ngày, thường tăng giá đột biến mỗi dịp Tết Nguyên đán. Mặc dù năm 2025 dịch tả lợn Châu Phi hoành hành trên địa bàn tỉnh Lào Cai nhưng nhờ sớm triển khai các giải pháp chống dịch, tái đàn, đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi phục vụ người tiêu dùng.

Lá dong kể chuyện ngày Tết

Lá dong kể chuyện ngày Tết

Tết ở mỗi nơi có một cách bắt đầu khác nhau. Ở nhiều địa phương, không khí Tết được nhận biết qua sắc đào, quất, mai. Riêng tại bản người Dao, thôn Bản Pho, xã Bát Xát, Tết bắt đầu khi những tàu lá dong đầu tiên được cắt xuống, bó lại ngay ngắn rồi chờ xe vận chuyển ra khỏi bản. 

fb yt zl tw