Chè cổ thụ của người Dao Nậm Miện

Trong tiết trời se lạnh, người Dao Nậm Miện lại quây quần cùng nhâm nhi chén chè ống lam cổ thụ ấm nóng, chúc nhau những điều may mắn cho năm mới sung túc, đủ đầy hơn.

Trà lam đã trở thành thức uống truyền thống.jpg
Chè ống lam là thức uống truyền thống của người Dao ở Nậm Miện.

Đường vào thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (Văn Bàn) những ngày này tràn ngập sắc thắm của hoa đào, hoa mận. Người Dao đỏ Nậm Miện vẫn lưu giữ nhiều phong tục, nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có việc làm chè ống lam. Đây không chỉ là thức uống, mà còn thể hiện tinh thần nhớ về nguồn cội của người Dao.

Chè ống lam hiểu đơn giản là sản phẩm chè được bảo quản trong ống nứa, vầu hoặc tre tươi, giúp chè không bị hỏng, hương vị đậm đà hơn khi có chất nhựa từ cây nứa tươi tiết ra qua các công đoạn chế biến. Theo quan niệm của người Dao đỏ, tết Thanh minh là ngày đẹp nhất để lên núi hái chè, bởi đây là thời điểm đất trời hòa hợp, không khí trong lành. Chè bật búp xanh mơn mởn ngậm sương mai, được hái từ 6 giờ và kết thúc trước 8 giờ sáng, vì theo kinh nghiệm của người dân, nếu hái vào sau giờ này sẽ làm mất vị thanh, chè sẽ nhạt và không ngon. Khi hái cũng cần có kỹ thuật, lựa những búp không quá già, không quá non, thường mỗi búp 2 lá là đạt tiêu chuẩn.

Xã Thẳm Dương có gần 2.000 cây chè cổ thụ (1).jpg
Cây chè cổ thụ ở thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (huyện Văn Bàn).

Người Dao ở Nậm Miện đặc biệt chú trọng các công đoạn tạo ra chè lam. Từ khâu chọn ống nứa, ống vầu đến nguyên liệu chè, đặc biệt là quy trình sấy chè qua lửa vừa cầu kỳ vừa đậm chất riêng. Chè được hái về rửa sạch, chần qua nước sôi rồi được rải ra sàng để sấy khô trên gác bếp. Lửa phải cháy liên tục. Quá trình sấy sẽ kết thúc sau 2 đến 3 ngày khi chè tỏa hương thơm. Sau đó là công đoạn lam chè. Chè đã sấy được cho vào ống nứa hoặc vầu, tre. Phải dùng chày nhỏ nén thật chặt chè trong ống, đến khi đầy miệng thì dùng lá dong bịt kín ốngvà tiến hành lam trên than hồng. Quá trình lam, chè trong ống sẽ mềm ra, ngót đi, người dân tiếp tục nén thêm chè vào ống để lam tiếp. Đến khi phần ống bên ngoài cháy đều thì gọt lớp vỏ bên ngoài, sau đó tạo nắp ống và dùng lạt tre, nứa hoặc vầu buộc chặt nắp ống lại để tiếp tục sấy trên gác bếp.

Mỗi lần làm trà lam người Dao Nậm Miện sẽ làm 20 đến 30 ống.jpg
Mỗi mẻ chè ống lam người Dao ở Nậm Miện sẽ làm từ 20 - 30 ống.

Để tạo ra mỗi ống chè lam, đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và kiên nhẫn. Người Dao ở Nậm Miện mỗi lần làm từ 20 đến 30 ống, dùng cho cả năm. Điều đặc biệt là dù để lâu nhưng chè không bị mốc hoặc hôi. Khi pha uống, chè có mùi thơm mát ví như sương sớm nắng mai, có vị ngọt thanh chứ không chát.

Nậm Miện là thôn đặc biệt khó khăn với 97 hộ người Dao đỏ sinh sống. Tại đây hiện còn gần 2.000 gốc chè cổ thụ. Ngoài làm chè ống lam để uống, chè khô của Nậm Miện cũng là sản phẩm hàng hóa được nhiều người biết đến, tuy nhiên số lượng còn ít. Xã Thẳm Dương đã có định hướng để quy hoạch, phát triển sản phẩm chè thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Vụ đông phát huy “hiệu quả kép”

Vụ đông phát huy “hiệu quả kép”

Trên những cánh đồng sau vụ lúa mùa, nhịp sản xuất lại tiếp tục với vụ đông. Với cách làm chủ động, linh hoạt, vụ đông đang mang lại “hiệu quả kép” - vừa gia tăng giá trị sản xuất nông nghiệp, vừa nâng cao thu nhập cho người dân.

Nhà nông "bén duyên" với công nghệ số

Nhà nông "bén duyên" với công nghệ số

Từ sản xuất manh mún, phụ thuộc vào thương lái, nhiều nhà nông trên địa bàn tỉnh đã từng bước làm quen, rồi “bén duyên” với công nghệ số để tổ chức lại sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ. Việc ứng dụng công nghệ số từ khâu sản xuất, tiêu thụ đến thanh toán không chỉ giúp nâng cao giá trị nông sản, ổn định đầu ra mà còn hình thành tư duy làm kinh tế nông nghiệp hiện đại, thích ứng với cơ chế thị trường.

[Ảnh] Săn đào mốc trên núi "Sừng trâu”

[Ảnh] Săn đào mốc trên núi "Sừng trâu”

Thôn Nhìu Cù San là một trong những thôn cao nhất của xã Dền Sáng, nằm dưới đỉnh núi Nhìu Cù San - núi "Sừng trâu" hùng vĩ. Đây cũng là vùng đào cổ thụ nổi tiếng nhất nhì khu vực, do đồng bào Mông trồng từ nhiều năm trước. Trước Tết Nguyên đán, "thợ săn đào” từ khắp nơi thường đến đây để tìm mua những cành đào rêu mốc về bán cho khách miền xuôi chơi Tết.

Đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi thị trường Tết

Đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi thị trường Tết

Thịt lợn là thực phẩm thiết yếu trong bữa ăn hằng ngày, thường tăng giá đột biến mỗi dịp Tết Nguyên đán. Mặc dù năm 2025 dịch tả lợn Châu Phi hoành hành trên địa bàn tỉnh Lào Cai nhưng nhờ sớm triển khai các giải pháp chống dịch, tái đàn, đảm bảo nguồn cung thịt lợn hơi phục vụ người tiêu dùng.

Lá dong kể chuyện ngày Tết

Lá dong kể chuyện ngày Tết

Tết ở mỗi nơi có một cách bắt đầu khác nhau. Ở nhiều địa phương, không khí Tết được nhận biết qua sắc đào, quất, mai. Riêng tại bản người Dao, thôn Bản Pho, xã Bát Xát, Tết bắt đầu khi những tàu lá dong đầu tiên được cắt xuống, bó lại ngay ngắn rồi chờ xe vận chuyển ra khỏi bản. 

Doanh nghiệp vận tải hành khách chủ động trước mùa cao điểm

Doanh nghiệp vận tải hành khách chủ động trước mùa cao điểm

Tết Nguyên đán 2026 là giai đoạn cao điểm vận tải hành khách trên các tuyến liên tỉnh. Ghi nhận tại Bến xe Trung tâm, phường Cam Đường, nhiều doanh nghiệp vận tải hành khách đã chủ động tăng cường phương tiện, giữ ổn định giá vé, nâng chất lượng dịch vụ và siết chặt an toàn. Đáng chú ý, một số đơn vị đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào giám sát hành vi lái xe, hướng tới giảm rủi ro và tăng sự yên tâm cho hành khách.

Dân vận khéo - đòn bẩy cho các mô hình kinh tế ở Yên Bình

Dân vận khéo - đòn bẩy cho các mô hình kinh tế ở Yên Bình

Những năm qua, phong trào thi đua “Dân vận khéo” trên địa bàn xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai được triển khai đồng bộ, gắn với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới. Bằng những cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, nhiều mô hình kinh tế hiệu quả đã được hình thành, nhân rộng, góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống Nhân dân và tạo chuyển biến tích cực ở cơ sở.

Xã Mậu A: Những tuyến đường nối dài khát vọng phát triển

Xã Mậu A: Những tuyến đường nối dài khát vọng phát triển

Ngay sau khi HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 22 về chính sách hỗ trợ xây dựng đường giao thông nông thôn giai đoạn 2026 - 2030, xã Mậu A đã nhanh chóng vào cuộc với tinh thần chủ động, quyết liệt. Từ chủ trương của tỉnh, những “tuyến đường mùa xuân” đang dần hình thành làm thay đổi diện mạo nông thôn miền núi và tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

fb yt zl tw