Chè cổ thụ của người Dao Nậm Miện

Trong tiết trời se lạnh, người Dao Nậm Miện lại quây quần cùng nhâm nhi chén chè ống lam cổ thụ ấm nóng, chúc nhau những điều may mắn cho năm mới sung túc, đủ đầy hơn.

Trà lam đã trở thành thức uống truyền thống.jpg
Chè ống lam là thức uống truyền thống của người Dao ở Nậm Miện.

Đường vào thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (Văn Bàn) những ngày này tràn ngập sắc thắm của hoa đào, hoa mận. Người Dao đỏ Nậm Miện vẫn lưu giữ nhiều phong tục, nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có việc làm chè ống lam. Đây không chỉ là thức uống, mà còn thể hiện tinh thần nhớ về nguồn cội của người Dao.

Chè ống lam hiểu đơn giản là sản phẩm chè được bảo quản trong ống nứa, vầu hoặc tre tươi, giúp chè không bị hỏng, hương vị đậm đà hơn khi có chất nhựa từ cây nứa tươi tiết ra qua các công đoạn chế biến. Theo quan niệm của người Dao đỏ, tết Thanh minh là ngày đẹp nhất để lên núi hái chè, bởi đây là thời điểm đất trời hòa hợp, không khí trong lành. Chè bật búp xanh mơn mởn ngậm sương mai, được hái từ 6 giờ và kết thúc trước 8 giờ sáng, vì theo kinh nghiệm của người dân, nếu hái vào sau giờ này sẽ làm mất vị thanh, chè sẽ nhạt và không ngon. Khi hái cũng cần có kỹ thuật, lựa những búp không quá già, không quá non, thường mỗi búp 2 lá là đạt tiêu chuẩn.

Xã Thẳm Dương có gần 2.000 cây chè cổ thụ (1).jpg
Cây chè cổ thụ ở thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (huyện Văn Bàn).

Người Dao ở Nậm Miện đặc biệt chú trọng các công đoạn tạo ra chè lam. Từ khâu chọn ống nứa, ống vầu đến nguyên liệu chè, đặc biệt là quy trình sấy chè qua lửa vừa cầu kỳ vừa đậm chất riêng. Chè được hái về rửa sạch, chần qua nước sôi rồi được rải ra sàng để sấy khô trên gác bếp. Lửa phải cháy liên tục. Quá trình sấy sẽ kết thúc sau 2 đến 3 ngày khi chè tỏa hương thơm. Sau đó là công đoạn lam chè. Chè đã sấy được cho vào ống nứa hoặc vầu, tre. Phải dùng chày nhỏ nén thật chặt chè trong ống, đến khi đầy miệng thì dùng lá dong bịt kín ốngvà tiến hành lam trên than hồng. Quá trình lam, chè trong ống sẽ mềm ra, ngót đi, người dân tiếp tục nén thêm chè vào ống để lam tiếp. Đến khi phần ống bên ngoài cháy đều thì gọt lớp vỏ bên ngoài, sau đó tạo nắp ống và dùng lạt tre, nứa hoặc vầu buộc chặt nắp ống lại để tiếp tục sấy trên gác bếp.

Mỗi lần làm trà lam người Dao Nậm Miện sẽ làm 20 đến 30 ống.jpg
Mỗi mẻ chè ống lam người Dao ở Nậm Miện sẽ làm từ 20 - 30 ống.

Để tạo ra mỗi ống chè lam, đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và kiên nhẫn. Người Dao ở Nậm Miện mỗi lần làm từ 20 đến 30 ống, dùng cho cả năm. Điều đặc biệt là dù để lâu nhưng chè không bị mốc hoặc hôi. Khi pha uống, chè có mùi thơm mát ví như sương sớm nắng mai, có vị ngọt thanh chứ không chát.

Nậm Miện là thôn đặc biệt khó khăn với 97 hộ người Dao đỏ sinh sống. Tại đây hiện còn gần 2.000 gốc chè cổ thụ. Ngoài làm chè ống lam để uống, chè khô của Nậm Miện cũng là sản phẩm hàng hóa được nhiều người biết đến, tuy nhiên số lượng còn ít. Xã Thẳm Dương đã có định hướng để quy hoạch, phát triển sản phẩm chè thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Toàn tỉnh có trên 2.575 ha cây trồng đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ

Toàn tỉnh có trên 2.575 ha cây trồng đạt tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ

Toàn tỉnh hiện có trên 2.575 ha cây trồng sản xuất theo tiêu chuẩn chất lượng được chứng nhận, trong đó trên 2.346 ha đạt tiêu chuẩn hữu cơ và hơn 231 ha đạt tiêu chuẩn VietGAP, góp phần nâng cao chất lượng nông sản, bảo đảm an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Xuân Ái khai thác tiềm năng phát triển kinh tế

Xuân Ái khai thác tiềm năng phát triển kinh tế

Những năm qua, xã Xuân Ái đã tập trung vận động Nhân dân phát triển ngành nghề, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa trên cơ sở khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của địa phương. Qua đó, từng bước nâng cao thu nhập cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng bền vững.

Làng Sang: Cây nhót trái vụ mang lại hiệu quả kinh tế cao

Làng Sang: Cây nhót trái vụ mang lại hiệu quả kinh tế cao

Với điều kiện khí hậu vùng cao lạnh giá, nhiều loại cây trồng vụ đông xuân chưa cho thu hoạch, thì tại thôn Làng Sang, xã Púng Luông, những cây nhót trái vụ đã được người dân thu hái. Những năm gần đây, nhót trái vụ đã mang lại nguồn thu nhập cao, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế cho bà con Làng Sang.

Tạo động lực thúc đẩy thương mại biên giới

Tạo động lực thúc đẩy thương mại biên giới

Hội chợ xúc tiến thương mại biên giới Bát Xát - Lào Cai năm 2026 đang diễn ra sôi động tại xã Bát Xát, được chính quyền địa phương và các doanh nghiệp, nhà đầu tư, hộ kinh doanh kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội thúc đẩy thương mại khu vực biên giới ngày càng phát triển.

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Vùng đất ven sông Chảy thuộc thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh, là nơi gắn bó của những hộ dân đã rời quê hương, nhường đất để xây dựng công trình thủy điện Thác Bà 60 năm trước. Từ những ngày đầu gian khó, đến nay vùng đất này đã khoác lên mình một diện mạo mới, minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây.

Khí thế thi đua trên các công trình trọng điểm

Khí thế thi đua trên các công trình trọng điểm

Trong không khí thi đua sôi nổi chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, các công trình trọng điểm trên địa bàn tỉnh đang bước vào giai đoạn thi công khẩn trương, quyết liệt. Từ chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, nhà thầu đến đội ngũ kỹ sư, công nhân, tất cả đều nỗ lực vượt qua khó khăn, quyết tâm hoàn thành các dự án đúng và vượt tiến độ, bảo đảm chất lượng, góp phần tạo nên sức bật mới cho tỉnh biên giới phía Bắc.

Công nghiệp hướng đến mục tiêu giảm “nâu” tăng “xanh”

Kết thúc năm 2025, bức tranh kinh tế của tỉnh bừng lên với những gam màu sáng, khi tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 8,5%, đứng thứ 2 trong khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ. Tiếp đà bứt phá, bước sang giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh đang hướng đến mục tiêu giảm tỷ trọng khai thác thô (nâu) để ưu tiên sản xuất thân thiện môi trường (xanh) và nâng cao giá trị chuỗi sản phẩm bằng công nghệ chế biến sâu.

Âu Lâu phát triển làng nghề chè xanh chất lượng cao

Âu Lâu phát triển làng nghề chè xanh chất lượng cao

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với điều kiện tự nhiên đã giúp phường Âu Lâu từng bước hình thành làng nghề chế biến chè xanh chất lượng cao; khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai, tạo sinh kế bền vững, giải quyết việc làm và tạo thu nhập ổn định cho hàng trăm lao động địa phương.

fb yt zl tw