Chè cổ thụ của người Dao Nậm Miện

Trong tiết trời se lạnh, người Dao Nậm Miện lại quây quần cùng nhâm nhi chén chè ống lam cổ thụ ấm nóng, chúc nhau những điều may mắn cho năm mới sung túc, đủ đầy hơn.

Trà lam đã trở thành thức uống truyền thống.jpg
Chè ống lam là thức uống truyền thống của người Dao ở Nậm Miện.

Đường vào thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (Văn Bàn) những ngày này tràn ngập sắc thắm của hoa đào, hoa mận. Người Dao đỏ Nậm Miện vẫn lưu giữ nhiều phong tục, nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có việc làm chè ống lam. Đây không chỉ là thức uống, mà còn thể hiện tinh thần nhớ về nguồn cội của người Dao.

Chè ống lam hiểu đơn giản là sản phẩm chè được bảo quản trong ống nứa, vầu hoặc tre tươi, giúp chè không bị hỏng, hương vị đậm đà hơn khi có chất nhựa từ cây nứa tươi tiết ra qua các công đoạn chế biến. Theo quan niệm của người Dao đỏ, tết Thanh minh là ngày đẹp nhất để lên núi hái chè, bởi đây là thời điểm đất trời hòa hợp, không khí trong lành. Chè bật búp xanh mơn mởn ngậm sương mai, được hái từ 6 giờ và kết thúc trước 8 giờ sáng, vì theo kinh nghiệm của người dân, nếu hái vào sau giờ này sẽ làm mất vị thanh, chè sẽ nhạt và không ngon. Khi hái cũng cần có kỹ thuật, lựa những búp không quá già, không quá non, thường mỗi búp 2 lá là đạt tiêu chuẩn.

Xã Thẳm Dương có gần 2.000 cây chè cổ thụ (1).jpg
Cây chè cổ thụ ở thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (huyện Văn Bàn).

Người Dao ở Nậm Miện đặc biệt chú trọng các công đoạn tạo ra chè lam. Từ khâu chọn ống nứa, ống vầu đến nguyên liệu chè, đặc biệt là quy trình sấy chè qua lửa vừa cầu kỳ vừa đậm chất riêng. Chè được hái về rửa sạch, chần qua nước sôi rồi được rải ra sàng để sấy khô trên gác bếp. Lửa phải cháy liên tục. Quá trình sấy sẽ kết thúc sau 2 đến 3 ngày khi chè tỏa hương thơm. Sau đó là công đoạn lam chè. Chè đã sấy được cho vào ống nứa hoặc vầu, tre. Phải dùng chày nhỏ nén thật chặt chè trong ống, đến khi đầy miệng thì dùng lá dong bịt kín ốngvà tiến hành lam trên than hồng. Quá trình lam, chè trong ống sẽ mềm ra, ngót đi, người dân tiếp tục nén thêm chè vào ống để lam tiếp. Đến khi phần ống bên ngoài cháy đều thì gọt lớp vỏ bên ngoài, sau đó tạo nắp ống và dùng lạt tre, nứa hoặc vầu buộc chặt nắp ống lại để tiếp tục sấy trên gác bếp.

Mỗi lần làm trà lam người Dao Nậm Miện sẽ làm 20 đến 30 ống.jpg
Mỗi mẻ chè ống lam người Dao ở Nậm Miện sẽ làm từ 20 - 30 ống.

Để tạo ra mỗi ống chè lam, đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và kiên nhẫn. Người Dao ở Nậm Miện mỗi lần làm từ 20 đến 30 ống, dùng cho cả năm. Điều đặc biệt là dù để lâu nhưng chè không bị mốc hoặc hôi. Khi pha uống, chè có mùi thơm mát ví như sương sớm nắng mai, có vị ngọt thanh chứ không chát.

Nậm Miện là thôn đặc biệt khó khăn với 97 hộ người Dao đỏ sinh sống. Tại đây hiện còn gần 2.000 gốc chè cổ thụ. Ngoài làm chè ống lam để uống, chè khô của Nậm Miện cũng là sản phẩm hàng hóa được nhiều người biết đến, tuy nhiên số lượng còn ít. Xã Thẳm Dương đã có định hướng để quy hoạch, phát triển sản phẩm chè thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Đổi thay ở xã biên giới Pha Long

Đổi thay ở xã biên giới Pha Long

Từ một xã vùng cao biên giới còn nhiều khó khăn, Pha Long đang từng bước đổi thay nhờ chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với phát triển nông nghiệp hàng hóa. Những con đường bê tông nối dài đến các thôn, những mô hình cây ăn quả, cây dược liệu cho thu nhập cao đang mở ra hướng đi mới cho người dân.

Mùa dưa trên vùng hồ Thác Bà

Mùa dưa trên vùng hồ Thác Bà

Mỗi năm, từ tháng Giêng đến tháng Sáu, khi mực nước hồ Thác Bà hạ xuống, những dải đất bãi ven hồ dần lộ ra, tơi xốp, giàu mùn, ẩm đủ độ, là loại đất mà cây dưa hấu, dưa lê, dưa bở ưa thích hơn bất kỳ thứ đất nào khác.

Xót xa vùng cây ăn quả ôn đới Bắc Hà sau mưa đá

Xót xa vùng cây ăn quả ôn đới Bắc Hà sau mưa đá

Thiên tai mưa đá đợt tháng 4/2026 khiến vùng cây ăn quả ôn đới Bắc Hà thiệt hại nặng nề. 70% diện tích bị ảnh hưởng, ước tính thiệt hại 70% giá trị, nhiều hộ dân xã Bắc Hà rơi nước mắt khi diện tích canh tác của gia đình sắp đến kỳ thu hoạch thì gặp thiên tai.

Gian nan cung đường ở xã Ngũ Chỉ Sơn

Gian nan cung đường ở xã Ngũ Chỉ Sơn

Dưới chân dãy Hoàng Liên hùng vĩ, gần 500 hộ dân tại các thôn Lủ Khấu, Sín Chải, Yên Sơn, Kim Ngan, Xả Chải, Can Hồ Chải thuộc xã Ngũ Chỉ Sơn, tỉnh Lào Cai đang hằng ngày đối mặt với hiểm nguy trên tuyến đường liên xã Bản Khoang - Phìn Ngan (cũ). Từng là con đường bê tông sạch đẹp, nhưng nay xuống cấp nghiêm trọng đã biến nơi đây thành nỗi ám ảnh đối với người dân địa phương.

Cần sớm tiếp tục thi công đường qua thôn Xuân Khánh, xã Khánh Yên

Cần sớm tiếp tục thi công đường qua thôn Xuân Khánh, xã Khánh Yên

Dù người dân đã chủ động phá dỡ tường rào, cổng nhà, cây trồng… để bàn giao mặt bằng từ lâu, nhưng đoạn cuối dài 1,4km, thuộc Dự án Nâng cấp đường thị trấn Khánh Yên đi các xã Khánh Yên Thượng, Khánh Yên Trung, Khánh Yên Hạ, Liêm Phú, huyện Văn Bàn cũ, nay thuộc xã Khánh Yên, tỉnh Lào Cai, vẫn chưa thể hoàn thiện. Sự chậm trễ không chỉ gây lãng phí nguồn lực, mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Văn Bàn linh hoạt dẫn nước bảo đảm sản xuất nông nghiệp

Văn Bàn linh hoạt dẫn nước bảo đảm sản xuất nông nghiệp

Tình trạng hạn hán do nắng nóng kéo dài, lượng mưa thấp trong thời gian qua đang khiến hơn 300 ha lúa tại xã Văn Bàn (Lào Cai) và một số địa bàn lân cận đối mặt với nguy cơ thiệt hại. Nhiều diện tích ruộng xuất hiện tình trạng nứt nẻ, cây lúa sinh trưởng kém, một số khu vực có biểu hiện úa vàng do thiếu nước.

Cần tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở chế biến lâm sản ở Yên Bình

Cần tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở chế biến lâm sản ở Yên Bình

Từ đầu năm 2026 đến nay, tại xã Yên Bình, các cơ sở chế biến lâm sản đang gặp khó khăn trong thu mua gỗ nguyên liệu. Một nghịch lý đang diễn ra: người dân có rừng nhưng khó bán gỗ, trong khi doanh nghiệp có nhà máy lại thiếu nguyên liệu hợp pháp. “Điểm nghẽn” chủ yếu ở khâu xác định nguồn gốc gỗ rừng trồng.

Sẵn sàng bán xăng E10 trên toàn quốc

Sẵn sàng bán xăng E10 trên toàn quốc

Nhiều doanh nghiệp khẳng định đã hoàn tất chuẩn bị về hạ tầng, nguồn cung và hệ thống phân phối, sẵn sàng triển khai xăng sinh học E10 trên phạm vi cả nước, thậm chí có thể sớm hơn lộ trình bắt buộc từ ngày 1/6.

Đảm bảo an toàn hồ đập trước mùa mưa bão

Đảm bảo an toàn hồ đập trước mùa mưa bão

Với đặc thù là tỉnh miền núi, Lào Cai thường xuyên phải đối mặt với nhiều hình thái thiên tai cực đoan, trong đó mưa lớn kéo dài vào mùa mưa bão gây áp lực lớn lên hệ thống hồ chứa, đập thủy lợi. Trước nguy cơ mất an toàn công trình, các cấp chính quyền, ngành chức năng và người dân trên địa bàn đang chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo an toàn hồ đập, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.

fb yt zl tw