Chè cổ thụ của người Dao Nậm Miện

Trong tiết trời se lạnh, người Dao Nậm Miện lại quây quần cùng nhâm nhi chén chè ống lam cổ thụ ấm nóng, chúc nhau những điều may mắn cho năm mới sung túc, đủ đầy hơn.

Trà lam đã trở thành thức uống truyền thống.jpg
Chè ống lam là thức uống truyền thống của người Dao ở Nậm Miện.

Đường vào thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (Văn Bàn) những ngày này tràn ngập sắc thắm của hoa đào, hoa mận. Người Dao đỏ Nậm Miện vẫn lưu giữ nhiều phong tục, nghề truyền thống mang đậm bản sắc dân tộc, trong đó có việc làm chè ống lam. Đây không chỉ là thức uống, mà còn thể hiện tinh thần nhớ về nguồn cội của người Dao.

Chè ống lam hiểu đơn giản là sản phẩm chè được bảo quản trong ống nứa, vầu hoặc tre tươi, giúp chè không bị hỏng, hương vị đậm đà hơn khi có chất nhựa từ cây nứa tươi tiết ra qua các công đoạn chế biến. Theo quan niệm của người Dao đỏ, tết Thanh minh là ngày đẹp nhất để lên núi hái chè, bởi đây là thời điểm đất trời hòa hợp, không khí trong lành. Chè bật búp xanh mơn mởn ngậm sương mai, được hái từ 6 giờ và kết thúc trước 8 giờ sáng, vì theo kinh nghiệm của người dân, nếu hái vào sau giờ này sẽ làm mất vị thanh, chè sẽ nhạt và không ngon. Khi hái cũng cần có kỹ thuật, lựa những búp không quá già, không quá non, thường mỗi búp 2 lá là đạt tiêu chuẩn.

Xã Thẳm Dương có gần 2.000 cây chè cổ thụ (1).jpg
Cây chè cổ thụ ở thôn Nậm Miện, xã Thẳm Dương (huyện Văn Bàn).

Người Dao ở Nậm Miện đặc biệt chú trọng các công đoạn tạo ra chè lam. Từ khâu chọn ống nứa, ống vầu đến nguyên liệu chè, đặc biệt là quy trình sấy chè qua lửa vừa cầu kỳ vừa đậm chất riêng. Chè được hái về rửa sạch, chần qua nước sôi rồi được rải ra sàng để sấy khô trên gác bếp. Lửa phải cháy liên tục. Quá trình sấy sẽ kết thúc sau 2 đến 3 ngày khi chè tỏa hương thơm. Sau đó là công đoạn lam chè. Chè đã sấy được cho vào ống nứa hoặc vầu, tre. Phải dùng chày nhỏ nén thật chặt chè trong ống, đến khi đầy miệng thì dùng lá dong bịt kín ốngvà tiến hành lam trên than hồng. Quá trình lam, chè trong ống sẽ mềm ra, ngót đi, người dân tiếp tục nén thêm chè vào ống để lam tiếp. Đến khi phần ống bên ngoài cháy đều thì gọt lớp vỏ bên ngoài, sau đó tạo nắp ống và dùng lạt tre, nứa hoặc vầu buộc chặt nắp ống lại để tiếp tục sấy trên gác bếp.

Mỗi lần làm trà lam người Dao Nậm Miện sẽ làm 20 đến 30 ống.jpg
Mỗi mẻ chè ống lam người Dao ở Nậm Miện sẽ làm từ 20 - 30 ống.

Để tạo ra mỗi ống chè lam, đòi hỏi sự tỉ mỉ, công phu và kiên nhẫn. Người Dao ở Nậm Miện mỗi lần làm từ 20 đến 30 ống, dùng cho cả năm. Điều đặc biệt là dù để lâu nhưng chè không bị mốc hoặc hôi. Khi pha uống, chè có mùi thơm mát ví như sương sớm nắng mai, có vị ngọt thanh chứ không chát.

Nậm Miện là thôn đặc biệt khó khăn với 97 hộ người Dao đỏ sinh sống. Tại đây hiện còn gần 2.000 gốc chè cổ thụ. Ngoài làm chè ống lam để uống, chè khô của Nậm Miện cũng là sản phẩm hàng hóa được nhiều người biết đến, tuy nhiên số lượng còn ít. Xã Thẳm Dương đã có định hướng để quy hoạch, phát triển sản phẩm chè thành hàng hóa, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Quyết liệt đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt

Quyết liệt đẩy nhanh tiến độ các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt

Chiều 31/1/2026, đồng chí Phạm Minh Chính - Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đã chủ trì Phiên họp thứ sáu của Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến các điểm cầu địa phương có dự án đi qua.

[Ảnh] Nhộn nhịp "sàn giao dịch" cành đào Sa Pa

[Ảnh] Nhộn nhịp "sàn giao dịch" cành đào Sa Pa

Còn hơn nửa tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, thời điểm này, dọc Quốc lộ 4D và tuyến đường tránh Sa Pa thuộc địa phận phường Sa Pa và xã Tả Phìn, người dân từ khắp nơi mang bán đào cành rất nhiều, tạo nên “sàn giao dịch” độc đáo và nhộn nhịp.

Nông dân Làng Quang nỗ lực vượt khó sau mưa lũ

Nông dân Làng Quang nỗ lực vượt khó sau mưa lũ

Sau đợt mưa lũ lịch sử gây thiệt hại nặng nề cuối năm 2025, những cánh đồng ở thôn Làng Quang, xã Bát Xát (tỉnh Lào Cai) từng chìm trong biển nước, nay đang dần hồi sinh. Trên những thửa ruộng, nông dân chủ động khôi phục sản xuất, chuyển đổi cây trồng và áp dụng cơ giới hóa để ổn định sinh kế.

Khởi nghiệp trên núi đá Pha Long

Khởi nghiệp trên núi đá Pha Long

Sinh ra và lớn lên ở thôn Máo Chóa Sủ, xã Pha Long - nơi núi non trùng điệp, những mỏm đá tai mèo dựng đứng và điều kiện sinh kế còn nhiều khó khăn, anh Thào Seo Lìn sớm thấu hiểu những nhọc nhằn của cuộc sống vùng cao. Không cam chịu đói nghèo, anh từng bước vượt qua những rào cản, mạnh dạn khởi nghiệp, kiên trì tìm hướng đi mới để vươn lên làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Sinh kế bền vững cho phụ nữ vùng cao

Sinh kế bền vững cho phụ nữ vùng cao

Hiện nay, cây chè vẫn khẳng định vai trò là cây trồng chủ lực, góp phần phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững ở Lào Cai. Đặc biệt, đối với phụ nữ vùng cao, cây chè đóng vai trò là sinh kế tiếp sức cho họ làm chủ kinh tế, tự tin vươn lên trong cuộc sống.

Đoàn công tác Cục Nông nghiệp Nông thôn và Khoa học Kỹ thuật huyện Hà Khẩu làm việc tại Lào Cai

Đoàn công tác Cục Nông nghiệp Nông thôn và Khoa học Kỹ thuật huyện Hà Khẩu làm việc tại Lào Cai

Ngày 30/1, Đoàn công tác của Cục Nông nghiệp Nông thôn và Khoa học Kỹ thuật huyện Hà Khẩu, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) do ông Dương Trung Hưng - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Nhân dân huyện làm Trưởng đoàn đã đến khảo sát, làm việc tại tỉnh Lào Cai. Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai cùng đại diện các sở, ngành, địa phương liên quan tiếp và làm việc với đoàn.

Đòn bẩy thoát nghèo bền vững

Đòn bẩy thoát nghèo bền vững

Dù là xã đặc biệt khó khăn nhưng năm 2025 đánh dấu bước chuyển biến tích cực của Nậm Có, tỉnh Lào Cai về công tác giảm nghèo. Với phương châm "trao cần câu", "an cư lạc nghiệp" và tận dụng thế mạnh tài nguyên rừng, Nậm Có đang từng bước tạo ra đòn bẩy hiệu quả giúp người dân thoát nghèo bền vững.

Sức hút từ cam kết "24 giờ"

Sức hút từ cam kết "24 giờ"

Tại Lào Cai, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được trao tay chỉ sau một ngày doanh nghiệp hoàn thành nghĩa vụ tài chính. Tốc độ xử lý hồ sơ “thần tốc” này chính là lợi thế cạnh tranh để địa phương tiếp tục thu hút vốn đầu tư lớn.

fb yt zl tw