Với 66,6% quỹ đất là nông nghiệp và hơn 10.000 ha rừng sản xuất, Bảo Ái hội đủ điều kiện bứt phá nông - lâm nghiệp hàng hóa. Tuy nhiên, điều đáng ghi nhận không chỉ nằm ở tiềm năng mà chính là sự chuyển biến trong tư duy sản xuất của người dân. Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nhiều hộ đã chuyển hướng đầu tư kinh tế rừng theo hướng hàng hóa, coi đây là nguồn thu ổn định, lâu dài.
Tại thôn Ngòi Bang, gia đình bà Nguyễn Thị Hà là một trong những hộ tiên phong trồng rừng gỗ lớn ở xã Bảo Ái. Gắn bó với nghề rừng từ nhiều năm, gia đình bà hiện có hơn 20 ha rừng trồng, chủ yếu là keo và bồ đề. Tất cả đều được trồng theo chu kỳ dài, từ 10 năm trở lên. Nhờ hướng đi này mỗi năm mang lại cho gia đình nguồn thu trên 500 triệu đồng.
Bà Hà chia sẻ: So với làm nông nghiệp truyền thống, trồng rừng cho hiệu quả kinh tế cao hơn rất nhiều. Chỉ sau 8 - 10 năm, cây keo cho thu hoạch, mỗi ha lãi từ 70 - 80 triệu đồng. Nhờ đó, cuộc sống gia đình tôi ổn định hơn, có điều kiện đầu tư sản xuất lâu dài.
Từ những mô hình hiệu quả tiêu biểu, có thể thấy kinh tế rừng không còn là hướng đi thử nghiệm mà đã thực sự trở thành trụ cột quan trọng trong phát triển kinh tế hộ gia đình.
Không dừng lại ở khai thác rừng nguyên liệu, Bảo Ái đang từng bước chuyển sang phát triển rừng gỗ lớn, trồng rừng theo tiêu chuẩn FSC nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường.
Việc hơn 2.000 ha rừng được cấp chứng chỉ FSC là một tín hiệu tích cực, cho thấy hướng đi gắn sản xuất với tiêu chuẩn bền vững đang dần hình thành rõ nét. Đây cũng là tiền đề để kinh tế lâm nghiệp không chỉ mang lại thu nhập trước mắt mà còn đảm bảo lợi ích lâu dài, hài hòa giữa kinh tế và môi trường.
Song song với lâm nghiệp, nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò nền tảng trong cơ cấu kinh tế của địa phương. Điều đáng nói là sản xuất nông nghiệp không còn dừng lại ở mục tiêu “đủ ăn” mà đang chuyển mạnh sang sản xuất hàng hóa, gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng. Các sản phẩm như gạo nếp Lếch, mật ong và sản phẩm chăn nuôi gia súc, gia cầm đã từng bước khẳng định vị thế trên thị trường, mở ra hướng đi mới cho người dân.
Hiện nay, toàn xã duy trì diện tích gieo cấy lúa trên 630 ha, với năng suất ổn định đạt khoảng 53 - 54 tạ/ha. Đây chính là nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa.
Cùng với đó, lĩnh vực chăn nuôi phát triển theo hướng tập trung, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học, với tổng đàn gia súc trên 20.000 con và gia cầm trên 75.000 con, từng bước hình thành các mô hình quy mô lớn.
Đáng chú ý là sự hình thành và phát triển của các hợp tác xã, tổ hợp tác đã góp phần quan trọng trong việc thay đổi phương thức sản xuất. Từ tình trạng “mạnh ai nấy làm”, người dân từng bước liên kết, hợp tác trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, qua đó giảm thiểu rủi ro và nâng cao giá trị hàng hóa. Đây chính là yếu tố then chốt để nông nghiệp Bảo Ái tiến tới phát triển bền vững, tránh tình trạng "được mùa mất giá".
Nếu đất và rừng là nền tảng, thì mặt nước hồ Thác Bà lại mở ra một không gian phát triển mới đầy tiềm năng cho địa phương. Với hơn 4.400 ha mặt nước, việc chuyển từ khai thác tự nhiên sang nuôi trồng thủy sản, đặc biệt là nuôi cá lồng, đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Không ít hộ dân từ chỗ thu nhập bấp bênh nay đã có cuộc sống ổn định hơn nhờ mạnh dạn đầu tư và phát triển vào lĩnh vực này.
Gia đình ông Nguyễn Văn Chương ở thôn Tân Minh là một điển hình. Từng sống chủ yếu bằng nghề đánh bắt tự nhiên, thu nhập phụ thuộc vào may rủi, ông đã chuyển sang nuôi cá lồng với các loại cá đặc sản.
“Tuy chi phí ban đầu cao, nhưng nuôi cá lồng mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Lồng được kiên cố bằng ống kẽm bền, do vậy cá sinh trưởng tốt, ít bệnh, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình” - ông Chương chia sẻ.
Từ thực tế này có thể thấy, khi được định hướng đúng và được hỗ trợ kịp thời, người dân hoàn toàn có thể khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên để nâng cao thu nhập.
Hiện nay, toàn xã đã phát triển hàng trăm lồng cá, sản lượng thủy sản đạt trên 880 tấn mỗi năm, tăng đáng kể so với giai đoạn trước. Không chỉ dừng lại ở sản xuất, tiềm năng kết hợp phát triển du lịch sinh thái, dịch vụ trải nghiệm trên hồ cũng đang dần được mở ra, hứa hẹn tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân địa phương.
Nhìn tổng thể, việc phát triển đồng thời "ba trụ cột" đã giúp Bảo Ái hình thành một cơ cấu kinh tế tương đối cân bằng, khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có. Tuy nhiên, để những lợi thế này thực sự phát huy hiệu quả bền vững, vai trò định hướng và hỗ trợ của chính quyền địa phương là yếu tố không thể thiếu.
Xã đang tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng, phát triển bền vững; mở rộng diện tích quế, phát triển rừng gỗ lớn, nhân rộng mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời tăng cường liên kết “4 nhà” để hình thành chuỗi giá trị nông sản.
Định hướng này cho thấy sự chuyển dịch không chỉ về quy mô mà còn về chất lượng, từ sản xuất đơn thuần sang kinh tế nông nghiệp hiện đại.
Dẫu vậy, cần thẳng thắn nhìn nhận rằng, quá trình phát triển vẫn còn những hạn chế nhất định như quy mô sản xuất còn nhỏ, liên kết chuỗi chưa thực sự chặt chẽ, thị trường tiêu thụ có thời điểm chưa ổn định. Đây là những “nút thắt” nếu không được tháo gỡ kịp thời sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả phát triển lâu dài.
Chính vì vậy, cùng với việc phát huy nội lực, Bảo Ái cần tiếp tục thu hút doanh nghiệp, đầu tư hạ tầng, đẩy mạnh chuyển giao khoa học - kỹ thuật để nâng cao giá trị sản xuất.
Từ những kết quả bước đầu có thể khẳng định, hướng đi dựa trên “ba trụ cột” không chỉ phù hợp với điều kiện thực tiễn mà còn tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế nông thôn bền vững. Quan trọng hơn, sự chuyển biến trong tư duy của người dân, từ sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa, từ khai thác tự nhiên sang phát triển có định hướng.
Khi “ý Đảng hợp lòng dân”, những tiềm năng sẵn có sẽ được đánh thức, tạo động lực để Bảo Ái vươn lên, từng bước khẳng định vị thế trong khu vực.
