Thúc đẩy chuyển đổi số, thương mại điện tử xuyên biên giới

Những năm gần đây, Lào Cai đã khẳng định vai trò là điểm kết nối quan trọng trong chuỗi giao thương giữa Việt Nam, ASEAN với khu vực Tây Nam Trung Quốc. Hợp tác kinh tế - thương mại với tỉnh Vân Nam ngày càng đi vào thực chất, với nhiều chương trình xúc tiến, kết nối doanh nghiệp được triển khai thường xuyên, góp phần thúc đẩy lưu thông hàng hóa.

Theo ông Nguyễn Huy Tưởng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh, trong các thỏa thuận hợp tác cấp cao giữa hai nước, nội dung liên quan đến kết nối hạ tầng, thương mại biên giới và logistics luôn được đặc biệt quan tâm. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để Lào Cai phát huy vai trò cửa ngõ, từng bước mở rộng không gian phát triển.

Một loạt dự án hạ tầng trọng điểm đang được triển khai đồng bộ. Trong đó, tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, khởi công từ cuối năm 2025, điểm đầu kết nối với đường sắt Trung Quốc tại Lào Cai và điểm cuối tại ga cảng Lạch Huyện (Hải Phòng), kết nối trực tiếp với cảng biển nước sâu Lạch Huyện, qua đó hình thành trục vận tải quan trọng phục vụ hoạt động xuất - nhập khẩu. Khi đi vào vận hành, tuyến giao thông đặc biệt quan trọng này sẽ góp phần giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, cầu đường bộ Bát Xát - Bá Sái qua sông Hồng dự kiến hoàn thành tháng 12/2026 sẽ tăng cường năng lực thông quan tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai - Hà Khẩu, giảm áp lực cho hệ thống đường bộ.

Đặc biệt, Đề án xây dựng cửa khẩu thông minh tại Kim Thành và Bản Vược đang được triển khai đã mở ra hướng quản lý mới. Việc ứng dụng công nghệ số trong kiểm tra, giám sát và xử lý thủ tục giúp rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí và nâng cao tính minh bạch.

Việc xây dựng cửa khẩu thông minh sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong quản lý, góp phần nâng cao hiệu suất thông quan và thúc đẩy phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.

Ông Nguyễn Huy Tưởng - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Lào Cai

Song song với hạ tầng giao thông, Lào Cai cũng chú trọng phát triển hạ tầng số, tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia các sàn thương mại điện tử, ứng dụng truy xuất nguồn gốc và thanh toán điện tử. Đây là yếu tố then chốt giúp hàng hóa địa phương tiếp cận trực tiếp thị trường Trung Quốc.

Tuy nhiên, theo ông Tưởng, hoạt động xuất - nhập khẩu vẫn còn một số hạn chế như cơ cấu hàng hóa chưa đa dạng, chủ yếu là nông sản truyền thống; giá trị gia tăng chưa cao; cùng với đó là tình trạng mất cân đối trong vận tải và thời gian kiểm dịch kéo dài đối với một số mặt hàng.

Dựa trên hệ thống cửa khẩu đa dạng, Lào Cai đang tập trung triển khai các giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong đó, việc tăng cường hợp tác với tỉnh Vân Nam được xác định là yếu tố quan trọng để mở rộng thị trường và nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng.

Đại diện phía tỉnh Vân Nam, bà Lâu Hiểu Quyên - Trưởng phòng Thương mại ASEAN, Sở Thương mại tỉnh Vân Nam cho biết: “Lào Cai là cửa ngõ quan trọng kết nối Trung Quốc với ASEAN. Chúng tôi mong muốn tiếp tục thúc đẩy hợp tác sâu rộng, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và logistics xuyên biên giới”.

Theo bà Quyên, kim ngạch thương mại giữa Vân Nam và Việt Nam duy trì tăng trưởng tích cực, cho thấy dư địa hợp tác còn rất lớn. Việc tăng cường kết nối doanh nghiệp sẽ giúp hai bên khai thác tốt hơn tiềm năng trong các lĩnh vực nông sản, chế biến, thiết bị và dịch vụ logistics.

Ở góc độ doanh nghiệp logistics, ông Nguyễn Xuân Quế - Giám đốc Công ty Cổ phần Logistics Việt Trung, nhấn mạnh rằng trong thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Theo ông, để thương mại điện tử phát triển hiệu quả, cần hình thành hệ thống logistics đồng bộ, từ kho bãi, vận tải đa phương thức đến các nền tảng quản lý dữ liệu. Khi chi phí logistics được tối ưu và thời gian giao hàng được rút ngắn, doanh nghiệp sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.

Đồng thời, cần tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp logistics và các sàn thương mại điện tử nhằm hình thành chuỗi cung ứng minh bạch, thông suốt và hiệu quả hơn.

Trong lĩnh vực nông sản, ông Trần Văn Kiên - Chủ tịch Hội quế, hồi tỉnh Lào Cai, cho biết địa phương hiện có hơn 150 ha quế với trên 100 doanh nghiệp tham gia sản xuất, xuất khẩu; tổng giá trị đạt khoảng 300 triệu USD mỗi năm. Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, lượng hàng xuất khẩu qua Cửa khẩu Kim Thành có xu hướng giảm, đặc biệt đối với sản phẩm tinh dầu quế.

Theo ông Kiên, nguyên nhân chủ yếu là do thời gian kiểm tra, kiểm dịch còn kéo dài, làm phát sinh chi phí và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Doanh nghiệp mong muốn hai bên tiếp tục tạo thuận lợi về thủ tục, rút ngắn thời gian thông quan, đồng thời hỗ trợ kết nối thị trường nhằm tiêu thụ sản phẩm ổn định hơn.

Việc đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ mở ra hướng tiêu thụ mới cho các sản phẩm quế và tinh dầu quế, giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp khách hàng, qua đó giảm phụ thuộc vào các kênh phân phối truyền thống.

Ở lĩnh vực chè, bà Nguyễn Thị Thanh Tâm - Tổng Giám đốc Tổng Công ty Cổ phần Linh Dương - doanh nghiệp chuyên sản xuất, kinh doanh trà cho biết, việc hợp tác với các đối tác tại Vân Nam đang mở ra cơ hội phát triển vùng nguyên liệu, đẩy mạnh chế biến và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Bà Tâm cho rằng, thương mại điện tử sẽ giúp sản phẩm trà của Lào Cai tiếp cận thị trường Trung Quốc nhanh hơn, đồng thời góp phần quảng bá giá trị văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm.

Trong thời gian tới, Lào Cai sẽ tiếp tục đẩy mạnh liên kết vùng, phát triển thương mại điện tử gắn với hệ thống logistics hiện đại, đồng thời thúc đẩy xây dựng khu hợp tác kinh tế qua biên giới. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo động lực tăng trưởng mới, góp phần đưa Lào Cai trở thành trung tâm logistics và thương mại quan trọng của khu vực.

Với sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành và cộng đồng doanh nghiệp, cùng định hướng phát triển rõ ràng, Lào Cai đang từng bước nâng cao vị thế trong hợp tác kinh tế Việt Nam - Trung Quốc, hướng tới phát triển ổn định, hiệu quả và bền vững trong giai đoạn tới.