Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng ngày càng gia tăng, việc đầu tư và hoàn thiện hệ thống hạ tầng năng lượng, đặc biệt là các công trình truyền tải điện đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết. Lào Cai có tiềm năng thủy điện lớn và có vị trí quan trọng trong kết nối năng lượng khu vực Tây Bắc, vì vậy, việc tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm không chỉ mang ý nghĩa phát triển của tỉnh mà còn góp phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 70-NQ/TW của Bộ Chính trị.
“Điểm nghẽn” trong triển khai các dự án năng lượng
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang triển khai nhiều dự án truyền tải điện quy mô lớn, đóng vai trò then chốt trong giải tỏa công suất nguồn điện và tăng cường liên kết hệ thống. Nổi bật là các dự án: Đường dây 220kV Than Uyên - Trạm 500kV Lào Cai; Trạm biến áp 220kV Bát Xát; đường dây 220kV Bát Xát - Bảo Thắng/TBA 500kV Lào Cai...
Đáng chú ý là Dự án đường dây 220kV Than Uyên - Lào Cai có tổng chiều dài khoảng 73,5 km, qua nhiều địa hình phức tạp, trong đó riêng đoạn qua Lào Cai dài gần 68 km. Đây là một trong những công trình truyền tải điện trọng điểm quốc gia, được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu hoàn thành để đáp ứng nhu cầu điện cao điểm, đặc biệt vào mùa khô.
Các công trình được đầu tư nhằm giải quyết bài toán “nút thắt” truyền tải điện tại khu vực Tây Bắc - nơi tập trung nhiều nhà máy thủy điện nhưng khả năng truyền tải còn hạn chế. Khi hoàn thành, hệ thống sẽ góp phần giải tỏa công suất các nhà máy thủy điện tại Lào Cai, Lai Châu, đồng thời nâng cao độ an toàn, ổn định của hệ thống điện quốc gia.
Mặc dù có ý nghĩa quan trọng, tiến độ triển khai các dự án vẫn gặp không ít khó khăn, vướng mắc, trong đó nổi bật là vấn đề giải phóng mặt bằng.
Tại Dự án Trạm biến áp 220kV Bát Xát, phần lớn diện tích mặt bằng đã được bàn giao tuy nhiên vẫn còn một số hộ dân chưa hoàn tất phương án bồi thường do vướng mắc trong xác định diện tích thu hồi thực tế.
Đặc biệt, phần đường vào trạm biến áp 500kV vẫn còn tồn tại các hộ chưa đồng thuận, khiến việc vận chuyển vật liệu bị đình trệ trong một thời gian.
Tương tự, Dự án đường dây 220kV Bát Xát - Bảo Thắng/TBA 500kV Lào Cai cũng gặp vướng mắc do một số vị trí cột chưa phù hợp với quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch đô thị. Thậm chí, một số đoạn tuyến còn chồng lấn với khu vực quy hoạch khoáng sản, buộc phải rà soát, điều chỉnh, làm kéo dài thời gian triển khai.
Bên cạnh đó, đặc thù địa hình miền núi, thời tiết khắc nghiệt cũng là rào cản không nhỏ. Nhiều vị trí cột nằm trên núi cao, đường đi khó khăn, phương tiện cơ giới không thể tiếp cận, buộc công nhân phải vận chuyển vật tư thủ công, ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thi công.
Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc
Trước thực trạng trên, Lào Cai xác định rõ quan điểm tháo gỡ khó khăn cho các dự án năng lượng là nhiệm vụ trọng tâm, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Một trong những giải pháp được ưu tiên hàng đầu là tập trung xử lý dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng.
Theo đó, chính quyền địa phương đã tăng cường đối thoại, vận động, tuyên truyền để người dân hiểu rõ ý nghĩa của dự án, từ đó tạo sự đồng thuận. Đồng thời tích cực phối hợp với chủ đầu tư rà soát, cập nhật quy hoạch, xử lý các điểm chồng lấn.
Đây cũng là nhiệm vụ đã được UBND tỉnh xác định rõ trong kế hoạch triển khai Nghị quyết 70-NQ/TW, nhằm bảo đảm sự đồng bộ giữa quy hoạch năng lượng với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Qua đó, tại nhiều khu vực, người dân đã tự nguyện bàn giao đất, tạo điều kiện thuận lợi cho thi công.
Ông Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch UBND xã Bát Xát cho biết: Nhận thức rất rõ tầm quan trọng của các dự án hạ tầng năng lượng trên địa bàn, xã đã huy động cả hệ thống chính trị đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng để đảm bảo tiến độ dự án vì mục tiêu đảm bảo điện và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và khu vực.
Theo Tổng Công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT), các dự án truyền tải điện do EVNNPT làm chủ đầu tư đang triển khai tại Lào Cai nhằm đảm bảo an ninh năng lượng của đất nước nói chung cũng như đảm bảo cung cấp điện cho tỉnh, giải tỏa nguồn điện trong khu vực, qua đó, tăng nguồn thu ngân sách cho tỉnh.
Vì thế, EVNNPT và các đơn vị liên quan đã huy động tối đa nguồn lực, tổ chức thi công nhiều mũi, nhiều ca, tận dụng thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ. Đồng thời, các đơn vị cũng chủ động bám sát công trường, phối hợp chặt chẽ với địa phương để kịp thời xử lý các phát sinh.
Việc tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án năng lượng trọng điểm trên địa bàn tỉnh không chỉ đáp ứng yêu cầu trước mắt về cung cấp điện, mà còn góp phần cụ thể hóa các mục tiêu của Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Với sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền các cấp, sự phối hợp của các đơn vị liên quan và sự đồng thuận của người dân, tiến độ các dự án đang từng bước được cải thiện. Đây là cơ sở quan trọng để Lào Cai tiếp tục thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, góp phần vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh và của cả nước trong thời gian tới.
