Năm 2024, Hợp tác xã Nông Lâm nghiệp Thành Lâm đầu tư trồng 10 ha cây đàn hương tại thôn Làng Lạnh. Đây là loại cây có giá trị kinh tế cao, song chưa phổ biến tại địa phương. Vì vậy, thời điểm bắt đầu triển khai, không ít người dân còn băn khoăn, lo ngại về khả năng thích nghi cũng như hiệu quả lâu dài.
Mô hình trồng cây đàn hương của Hợp tác xã Nông Lâm nghiệp Thành Lâm tại thôn Làng Lạnh, xã Cảm Nhân.
Ông Dương Văn Đạt - Phó Giám đốc Hợp tác xã Nông Lâm nghiệp Thành Lâm chia sẻ: “Khi đưa cây đàn hương về trồng, chúng tôi cũng phải nghiên cứu kỹ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng. Qua thực tế, cây phát triển khá tốt, đồng đều. Độ ẩm, đất đai ở đây phù hợp. Nếu chăm sóc đúng quy trình, khoảng 10 - 12 năm, giá trị kinh tế có thể cao hơn rất nhiều so với cây trồng truyền thống”.
Thực tế sau gần 2 năm triển khai đã chứng minh hướng đi này là đúng. Cây đàn hương sinh trưởng ổn định, bắt đầu ra hoa, cho thu hoạch búp và quả. Điều đáng nói, mô hình không phải chờ đợi quá lâu mới có thu nhập mà đã có thể “lấy ngắn nuôi dài”. “Chỉ sau khoảng 9 tháng trồng, người dân có thể thu hái búp để chế biến trà. Sau 3 năm, cây cho quả và nhân hạt - nguyên liệu phục vụ ngành dược liệu. Về lâu dài, phần giá trị lớn nhất của cây là gỗ để lấy tinh dầu phục vụ ngành mỹ phẩm, có thể khai thác sau nhiều năm, mang lại nguồn thu đáng kể” - ông Đạt phấn khởi chia sẻ thêm.
Mô hình đã có sự tham gia tích cực của người dân địa phương. Từ chỗ e dè với cây trồng mới, nhiều hộ đã chủ động học hỏi kỹ thuật, tham gia sản xuất cùng hợp tác xã. Trao đổi với chúng tôi, ông Vi Văn Nguyên, thành viên hợp tác xã cho biết: “Ban đầu tôi cũng lo lắng, vì đây là cây trồng mới. Nhưng được hợp tác xã hướng dẫn kỹ thuật, cây phát triển tốt và có đầu ra ổn định khi hợp tác xã ký kết bao tiêu sản phẩm nên cũng yên tâm. So với trồng ngô, sắn trước đây thì cây này có triển vọng hơn”.
Theo ông Nguyên, chăm sóc cây đàn hương không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự kiên trì và tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật. Không chỉ riêng ông Nguyên, nhiều lao động tại thôn Làng Lạnh đã có việc làm ổn định nhờ mô hình này. Hiện hợp tác xã tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 10 lao động địa phương với thu nhập ổn định, góp phần cải thiện đời sống người dân.
Đáng chú ý trong mô hình trồng đàn hương tại Cảm Nhân là định hướng sản xuất theo hướng hữu cơ, thân thiện với môi trường. Hợp tác xã đã áp dụng phương thức trồng xen với các cây ký chủ như đậu chiều, rêu, gù hương nhằm hỗ trợ sinh trưởng cho cây đàn hương - vốn là loại cây bán ký sinh. Cách làm này không chỉ giúp cây phát triển tốt mà còn tận dụng hiệu quả diện tích đất, tăng thêm nguồn thu từ các loại cây trồng xen canh. Đồng thời, việc không sử dụng hóa chất cũng góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, đáp ứng nhu cầu thị trường về nông sản sạch.
Bên cạnh đó, hợp tác xã cũng chủ động xây dựng liên kết với các đơn vị thu mua, chế biến để đảm bảo đầu ra cho sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng giúp người dân yên tâm đầu tư sản xuất.
Từ mô hình thử nghiệm, cây đàn hương đang dần mở ra triển vọng trở thành cây trồng có giá trị tại địa phương. Với lợi thế về điều kiện tự nhiên vùng ven hồ Thác Bà, cùng sự vào cuộc của chính quyền và hợp tác xã, hướng đi này kỳ vọng sẽ góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng hiệu quả, bền vững. Tuy nhiên, để mô hình phát triển lâu dài, vẫn cần thêm thời gian để đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế, cũng như tiếp tục hoàn thiện quy trình kỹ thuật, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Với giá trị kinh tế cao và đầu ra ổn định, cây đàn hương được kỳ vọng sẽ trở thành cây trồng chủ lực, góp phần nâng cao thu nhập và thay đổi diện mạo kinh tế nông thôn cho Cảm Nhân - xã vùng ven hồ Thác Bà.
