Sau mưa lũ, ông Lý Văn Tiến, một người dân sống lâu năm tại Bản Trang vẫn chưa dám chuyển đồ đạc về nhà vì nghe dự báo thời tiết mưa vẫn chưa dứt.
Ông Tiến cho biết: Trận mưa đầu tháng 8 nước ngập lên tận mặt bàn, đến trận mưa tháng 9 vừa qua thì ngập tận mái tôn. Nhiều nhà không kịp sơ tán, khi nước dâng cao phải đi từ mái tôn xuống thuyền. Trước đây, phải những trận mưa lũ lịch sử thì mới có cảnh ngập lụt, nay thì hầu như mưa lớn là ngập. Từ đợt mưa lũ cuối năm ngoái đến nay, mỗi năm phải chạy lũ 2 - 3 lần, ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống của bà con.
Bản Trang nằm ở phía bờ hữu sông Chảy, cách Quốc lộ 70 gần 10 cây số. Đây là khu vực trũng thấp nơi cửa suối Điện đổ ra sông Chảy.
Theo người dân địa phương, nguyên nhân chính khiến Bản Trang thường xuyên chìm trong nước lũ là do công tác tính toán, giải phóng mặt bằng khu vực lòng hồ thủy điện Vĩnh Hà trước đây chưa được thực hiện đầy đủ. Chủ đầu tư dự án đã không xác định rõ ranh giới mực nước dâng trong mùa mưa lũ, dẫn đến nhiều hộ dân nằm trong khu vực bị ảnh hưởng khi nước dâng nhưng không trong diện giải phóng mặt bằng.
Mỗi khi mưa lớn, nước từ thượng nguồn đổ về gặp đập thủy điện Vĩnh Hà chặn dòng làm mực nước sông Chảy dâng cao. Dòng nước lũ không thoát kịp chảy ngược vào suối Điện, gây ngập úng trên diện rộng.
Người dân Bản Trang phải sống cảnh chạy lũ mỗi năm 2 - 3 lần với nỗi lo mất mát, hư hỏng tài sản và cuộc sống bị xáo trộn.
Tình trạng ngập lụt không chỉ gây thiệt hại nặng nề về tài sản mà còn khiến đời sống người dân càng thêm khốn khó. Nhà cửa ngập trong nước, đất canh tác bị sụt lún, sạt lở, trẻ em không thể đến trường.
Ông Đặng Văn Yên than thở: Lần nào mưa lũ về cũng ngập mét rưỡi đến hai mét, bà con phải chạy lên đồi ở tạm. Nhà cửa ngập hết, lên đồi không nấu nướng được rất khổ.
Hệ quả của tình trạng ngập lụt còn ảnh hưởng lớn đến kinh tế địa phương khi các công trình hạ tầng, đường sá bị hư hỏng. Người dân phải liên tục khắc phục thiệt hại nhưng vẫn không thể thoát khỏi vòng luẩn quẩn cứ mưa là chạy lũ.
Bức xúc trước tình trạng này, người dân Bản Trang đã kiến nghị lên chính quyền địa phương, mong muốn được quy hoạch khu dân cư hoặc di dời đến vị trí cao hơn để đảm bảo an toàn. Thế nhưng, đến nay, những kiến nghị này chưa được giải quyết triệt để.
Ông Lý Văn Tá - Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự xã Thượng Hà cho biết: Mỗi đợt mưa lũ, chúng tôi lại huy động lực lượng hỗ trợ người dân di chuyển tài sản đến nơi an toàn, tuy nhiên, cứ chạy lũ mãi thế này thì không ổn. Về lâu dài, bà con rất mong được quy hoạch vị trí đất ở cao hơn để yên tâm sinh sống.
Sau mỗi đợt mưa lũ, người dân lại tất bật vệ sinh nhà ở, khắc phục thiệt hại. Sống chung với lũ nên chẳng ai muốn sắm đồ đạc mới trong nhà. Những thanh niên trong thôn đi làm công nhân tại các khu công nghiệp để có thêm thu nhập luôn thường trực nỗi lo quê nhà ngập lụt nên vào mùa lũ cũng chẳng dám đi làm xa.
Bà con nơi đây đều hy vọng một ngày nào đó sẽ được chuyển đến nơi an toàn, để không còn phải sống trong cảnh thấp thỏm mỗi khi mưa về. Sự chung tay của chủ đầu tư thủy điện và chính quyền địa phương trong quy hoạch vị trí đất an toàn hơn cho bà con nơi đây sẽ là giải pháp lâu dài để bà con yên tâm lao động, sản xuất và xây dựng cuộc sống ổn định.
