Từ rừng thẳm  đến bàn tiệc


LCĐT- Có một nguyên liệu đời thường, dung dị nhưng đang tạo lập những giá trị riêng trong danh sách tinh hoa ẩm thực giàu bản sắc văn hóa truyền thống của quê hương Lào Cai, đó là hoa chuối rừng. 

Từ rừng thẳm  đến bàn tiệc ảnh 1
Hoa chuối rừng vốn là nguyên liệu chế biến món ăn dân dã.

Đường lên thôn Sải Duần, xã Phìn Ngan (huyện Bát Xát) nay dễ dàng hơn mấy năm trước bởi đã được đổ bê tông tới từng hộ dân. Thôn Sải Duần nằm mãi trên cao tít, quanh năm ẩm ướt vì mây núi giăng mắc, gặp khi nắng trong trông xuống những nóc nhà vùng thấp bên cánh đồng lúa xã Phìn Ngan chỉ thấy lấm tấm như đám hạt vừng. Sáng sớm thứ 7, nữ Trưởng thôn Tẩn Sử Mẩy, sinh năm 1993, dân tộc Dao và mẹ là chị Tẩn San Mẩy, sinh năm 1974 lục tục những ủng, áo mưa, bao tải, gùi và vật dụng không thể thiếu là dao quăng để lên rừng lấy hoa chuối kịp cho sáng hôm sau bán ở chợ phiên trung tâm huyện. “Có thuốc chống vắt thì bôi vào chân, tay, bôi vào ủng, vắt nhiều lắm đấy”, chị San Mẩy nhắc khi tôi còn đang loay hoay buộc túi máy móc mang theo sao cho gọn.

Gọi là đi rừng nhưng ở Sải Duần, bước ra khỏi nhà là vào rừng, rừng bao bọc, che thành vòm các ngôi nhà. Ngược dốc sau lưng nhà, vượt qua một rừng vầu ken dày, thêm rừng cây lớn, nhìn xuống một khe sâu, thấp thoáng những tàu lá chuối vươn cao giữa màn sương kỳ ảo, chị San Mẩy nhoẻn miệng cười rồi chỉ tay nửa đùa vui, nửa cảnh báo tôi: Hoa chuối ở dưới kia, đi xuống còn khó hơn đi lên, trượt chân là khó tìm thấy người đấy!


Chị San Mẩy đi trước, tôi đi sau cùng. Người đi rừng chọn hướng, chọn thế cây, dáng núi mà tiến vì đường đi chính là con dao quăng, dao vung ra đến đâu hàng người cứ thế lần theo. Sau mấy lần chấp chới, đứng tim bám chặt tay vào cây rừng bên vách đá, cuối cùng tôi tới được rừng chuối ở đáy thung lũng. Rừng chuối ở Sải Duần không ken dày cũng không mênh mông như ở thôn Tả Ngảo, xã Bản Qua (Bát Xát) hay thôn Ú Sì Sung, Phìn Hồ Thầu, xã Tả Phời (thành phố Lào Cai) nhưng vì mọc ở khe, thung sâu nên thân cây vươn cao ngang với mái nhà 2, 3 tầng. Việc của hai mẹ con chị Mẩy lúc này là lựa chọn những thân chuối đang ra hoa để đốn hạ, sau vài nhát dao, thân chuối cao vút đổ gục, âm thanh va chạm giữa các cây rừng ào ào như tiếng bão.


Người có kinh nghiệm là phải chặt sao cho chuối đổ theo hướng mình mong muốn, chuối đổ xuống vực, thế đất dốc đứng thì coi như công cốc. Chuối rừng không có mùa, trưởng thành thì trổ hoa, trong hàng chục thân cây xung quanh chúng tôi lúc này mới có 1 cây có hoa. Không phải loại đỏ tươi vốn được dùng để trang trí, hoa chuối làm thực phẩm màu tím thẫm. Hoa chuối rừng mới trổ thân dài đuỗn như dao quăng, sau ra buồng càng lâu hoa càng ngắn lại, hoa ra lâu ngày chuyển màu tím đen, thân tròn trục. Ngót buổi sáng quần thảo khắp thung sâu, hai mẹ con chị San Mẩy đã thấm mệt với thành quả là hai lưng gùi hoa chuối, trên đường về nhà Trưởng thôn Sử Mẩy lẩm nhẩm tính giúp mẹ, với 6 nghìn một hoa, cả hai gùi cũng bán được khoảng 150 nghìn đồng.


Trở về nhà với bộ quần áo thẫm sương và dính đầy hoa cỏ, bên bếp lửa bập bùng, Trưởng thôn Sử Mẩy say sưa kể cho tôi nghe về hương ước bảo vệ rừng, về việc sống dựa vào rừng của đồng bào Dao ở Sải Duần ra sao, về Bí thư Chi bộ thôn Chảo Láo Lủ có mối quen là các nhà hàng, khách sạn nên cách một ngày lại lặc lè chở 2, 3 bao tải chuối ra thành phố bán hết veo trong nửa buổi chiều. Chuối rừng ở Sải Duần nhiều vô thiên lủng nhưng vì vất vả nên ngày càng ít người trong thôn đi lấy hoa chuối, một số chuyển sang đi rừng khai thác lá thuốc và thuốc tắm. Sải Duần mới đây có dự án hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng, tuy mới manh nha nhưng triển vọng xán lạn. Trưởng thôn Sử Mẩy hồ hởi báo tin, trong khoảng 2 tuần tới Sải Duần sẽ có một đoàn khách rất đông từ Sinh-ga-po tới tham quan, du lịch leo rừng khám phá, trải nghiệm.

Mới trổ hoa chuối dài cả nửa sải tay, theo thời gian hoa dần ngắn, tròn, chắc nịch.
Mới trổ hoa chuối dài cả nửa sải tay, theo thời gian hoa dần ngắn, tròn, chắc nịch.

Rời Sải Duần và phải chờ đến gần sáng hôm sau tôi mới có điều kiện tiếp cận đầu mối tiêu thụ hoa chuối rừng thuộc hàng lớn nhất Lào Cai, đó là ki ốt của vợ chồng anh Nguyễn Bá Mạnh tại chợ đêm Châu Úy, phường Bắc Cường, thành phố Lào Cai. Nhiều năm qua, đêm nào vợ chồng anh Mạnh cũng làm công việc quen thuộc là bổ đôi bông chuối rừng, khoét bỏ lõi, nụ trước khi thái hoa thành những lát mỏng tang. Người bán hoa chuối rừng cho anh Mạnh chủ yếu tại xã Tả Phời, thành phố Lào Cai và đến từ huyện Bát Xát, Văn Bàn. Mỗi phiên chợ đêm, anh Mạnh bán buôn 150 đến 200 kg hoa chuối rừng đã sơ chế cho các nhà hàng, khách sạn tại thị xã Sa Pa, thành phố Lào Cai với giá 30 nghìn đồng/kg.

Trò chuyện với ông chủ có chuỗi 4 nhà hàng sang trọng tại thị xã Sa Pa và thành phố Lào Cai, ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội du lịch tỉnh, tôi được biết hoa chuối rừng giờ đây đang là “nguyên liệu mốt” cho các món ăn từ truyền thống đến hiện đại. Trước đây hoa chuối thường được dùng cho món lẩu, làm rau sống, nộm hoa chuối, hoa chuối xào, hoa chuối rừng kho cá - thịt, hoa chuối rừng nấu canh… giờ đây còn có sa-lát hoa chuối rừng, tinh hoa ẩm thực khiến không ít du khách nước ngoài khen nức nở.

Hoa chuối bán tại chợ đêm Châu Úy, thành phố Lào Cai.
Hoa chuối bán tại chợ đêm Châu Úy, thành phố Lào Cai.

Tôi đem đắn đo, trăn trở về hình ảnh những thân chuối gục ngã dưới lưỡi dao của người đi rừng kể với Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Vũ Hồng Điệp và nhận được nụ cười vang, rồi ông giải thích: Chuối rừng có vòng đời ngắn, chỉ hơn 1 năm, bà con không đốn hạ thì nó cũng tự chết. Mà chuối rừng sức tái sinh tốt lắm, càng chặt chuối càng lên dày, chặt một cây thì 4 đến 5 mầm sau đó đã mọc thay thế.
Rồi Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh cho chúng tôi biết thêm về sự phân bố vùng của cây chuối rừng, tác dụng phòng hộ, tạo vành đai ngăn cháy rừng, công năng thức ăn chăn nuôi, nguyên liệu thuốc chữa bệnh. Ông Điệp còn khẳng định chủ trương của cơ quan quản lý là tạo điều kiện tốt nhất để đồng bào có thêm sinh kế bền vững mà không gây hại tới rừng, để từ đó người dân quay trở lại bảo vệ, gắn bó với rừng. Ngoài hoa chuối, còn có nhiều lâm sản ngoài gỗ người dân được phép hưởng lợi như rau, quả, nấm các loại, thảo mộc làm nguyên liệu thuốc tắm, thuốc chữa bệnh, củi đun…

Từ rừng thẳm đến bàn tiệc, hoa chuối là một câu chuyện dài.
Từ rừng thẳm đến bàn tiệc, hoa chuối là một câu chuyện dài.

Hoa chuối rừng là kết tinh của núi rừng, nhờ bàn tay, khối óc con người mà trở thành nguyên liệu đặc sắc cho tinh hoa ẩm thực trên các mâm tiệc. Hoa chuối rừng có thể chế biến nhiều món ăn, đó sẽ là một câu chuyện dài hơn những gì có thể viết ra đây. 

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Bừng sáng tương lai sau lũ dữ

Ngày đầu năm, trong ánh nắng dịu nhẹ, chúng tôi trở lại những khu tái định cư - nơi từng oằn mình chịu đau thương sau những trận lũ dữ. Những ngôi nhà mới khang trang, những tuyến đường bê tông phẳng lì và những nương quế xanh mướt trải dài đã làm nên bức tranh hồi sinh đầy hy vọng. Đó không chỉ là thành quả từ sự hỗ trợ của Đảng, Nhà nước và các nhà hảo tâm, mà còn là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết và ý chí vươn lên của cộng đồng.

Bình yên An San

Bình yên An San

65 năm qua, An San không chỉ là nơi lưu giữ ký ức của những ngày đầu gian khó mà còn là biểu tượng của sự gắn bó, đoàn kết và phát triển.

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân bừng sáng xuân này

Suối Xuân là thôn đặc biệt khó khăn của xã Phình Hồ. Nơi thôn 100% người Mông sinh sống này, bao năm qua vẫn quen với bóng tối khi đêm xuống. Thế nhưng mùa xuân này đã khác, điện lưới quốc gia đã về tới Suối Xuân. Tết ở  thôn người Mông này vì thế cũng bừng sáng, rộn ràng hơn bao giờ hết!

Ngày mới ở Tân Tiến

Ngày mới ở Tân Tiến

Những ngày này, thôn Tân Tiến, xã Gia Phú như một đại công trường. Các dự án trọng điểm như đường Trần Hưng Đạo kéo dài, Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hay Dự án hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Thống Nhất đều đang được đẩy nhanh tiến độ. Cả vùng quê Tân Tiến đang chuyển mình, mang theo hy vọng về diện mạo mới, hiện đại và phát triển.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Nắng ấm Bản Giàng

Nắng ấm Bản Giàng

Nằm cheo leo trên sườn núi cao và xa nhất xã Pa Cheo cũ (nay là xã Bản Xèo), thôn Bản Giàng là nơi sinh sống của hơn 50 hộ đồng bào Mông. Xuân mới Bính Ngọ 2026, Bản Giàng có thêm ngôi trường mới khang trang, đồng bào vùng cao tích cực phát triển kinh tế, mở ra trang mới đầy tươi sáng.

Xuân mới Nhìu Cù San

Xuân mới Nhìu Cù San

Trong các thôn, bản của xã Sàng Ma Sáo cũ (nay là xã Dền Sáng), Nhìu Cù San từng là nơi xa xôi, cách trở nhất. Chỉ ba năm trước, việc đi lại còn đầy gian nan. Trở lại hôm nay, chúng tôi cảm nhận rõ niềm vui hiện hữu trên gương mặt đồng bào Mông khi tuyến đường vào thôn đang được mở rộng, trải nhựa. Đặc biệt, mùa xuân 2026, hàng chục hộ dân nơi đây sẽ đón Tết trong ngôi nhà mới kiên cố, an toàn dưới chân núi “sừng trâu”.

Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai: Quyết tâm đưa dự án về đích đúng hẹn

Dự án nâng cấp cao tốc Nội Bài - Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai từ 2 lên 4 làn xe dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Trên toàn tuyến, những ngày đầu năm, không khí thi công diễn ra khẩn trương, sôi động. Các nhà thầu đang huy động tối đa nhân lực, máy móc, tổ chức thi công đồng loạt nhiều mũi, quyết tâm đưa dự án về đích đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng.

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Đổi thay vùng đất ven sông Chảy

Vùng đất ven sông Chảy thuộc thôn Hàm Rồng, xã Phúc Khánh, là nơi gắn bó của những hộ dân đã rời quê hương, nhường đất để xây dựng công trình thủy điện Thác Bà 60 năm trước. Từ những ngày đầu gian khó, đến nay vùng đất này đã khoác lên mình một diện mạo mới, minh chứng cho sự nỗ lực vượt khó và tinh thần đoàn kết của người dân nơi đây.

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thực trạng hoạt động các trạm dừng nghỉ trên cao tốc Nội Bài – Lào Cai (đoạn qua tỉnh Lào Cai)

Thời gian qua, hoạt động kinh doanh, cung cấp dịch vụ tại một số trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Nội Bài – Lào Cai, đoạn qua tỉnh Lào Cai, phát sinh nhiều tồn tại về chất lượng dịch vụ, vệ sinh môi trường, ảnh hưởng đến quyền lợi người tham gia giao thông, gây dư luận không tốt. Trước thực trạng này, Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) đã chính thức đề nghị các cơ quan chức năng tỉnh Lào Cai phối hợp kiểm tra, xử lý dứt điểm.

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Niềm vui mới trên núi Láo Vàng

Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, những ngày này, ở vùng lũ Phìn Ngan, xã Bát Xát, nhiều hộ đồng bào Dao đỏ đang khẩn trương di chuyển nhà đến nơi ở mới - khu tái định cư Láo Vàng. 

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Xây dựng vùng cây ăn quả ôn đới gắn với sản phẩm OCOP

Nằm ở vùng đất thượng nguồn sông Chảy, xã Si Ma Cai và Sín Chéng nổi tiếng có phong cảnh đẹp, đặc biệt là vựa hoa quả ôn đới của tỉnh. Ngày đầu năm mới 2026, khi những cành hoa lê, hoa mận đang chúm chím nụ chào đón xuân về, chúng tôi có dịp đến với vùng đất lưu dấu ngựa thần để “mục sở thị” câu chuyện phát triển vùng cây ăn quả ôn đới trên núi đá tai mèo.

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Bài ca nơi thượng nguồn sông Hồng

Đứng trên đỉnh đèo, phóng tầm mắt về phía thượng nguồn, tôi lặng nhìn dòng sông Hồng uốn lượn từ Trung Quốc chảy vào đất Việt. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu vì sao người ta vẫn gọi thôn Lũng Pô, xã A Mú Sung, là “nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt”.

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Phụ nữ Cao Sơn viết tiếp câu chuyện đổi thay

Chúng tôi đến Cao Sơn trong một buổi sớm vùng cao còn bảng lảng sương mây và dễ dàng cảm nhận được những đổi thay đang hiện hữu trong từng nếp nhà, từng con đường nhỏ dẫn vào thôn bản; những ngôi nhà khang trang, những nương chè, nương ngô xanh mướt và hơn cả là sự đổi thay trong nếp nghĩ, cách làm của phụ nữ vùng cao.

Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Phụ nữ Mường Khương: Bước từng bước nhỏ để đi đến hành trình lớn

Từ những người phụ nữ vùng cao quen với nương rẫy, bếp núc, ít nói, ít ra khỏi bản làng, phụ nữ Mường Khương hôm nay đang từng bước thay đổi. Không ồn ào, không vội vã, sự chuyển mình ấy diễn ra lặng lẽ nhưng bền bỉ - qua những mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ, những buổi sinh hoạt hội hay từng cú “chạm” đầu tiên với công nghệ, thị trường và tri thức mới. Những bước đi nhỏ ấy đang góp lại thành một hành trình lớn.

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Khẩn trương khắc phục tình trạng thiếu nước ở vùng trồng rau Tuy Lộc

Vùng đất bãi Tuy Lộc ven sông Hồng trải rộng trên 6 tổ dân phố của phường Nam Cường (trước đây là xã Tuy Lộc, thành phố Yên Bái cũ) là vùng trồng rau lớn cung cấp cho các phường đô thị trung tâm của tỉnh Lào Cai hiện nay. Tuy nhiên, thời điểm này, bước vào thời điểm mùa hanh khô, hàng chục ha rau màu đang đối mặt với tình trạng thiếu nước tưới; nếu không có giải pháp khắc phục sớm, nguy cơ mất mùa là khó tránh khỏi.

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà

Những thông tin xuất hiện mỏ đá quý ở thôn 1, xã Thượng Hà đang ẩn chứa nhiều điều bất thường. Theo những người có kiến thức về khoáng sản, đá quý thì vùng đất này khó có khả năng có đá quý. Hơn nữa, từ khi rộ lên tình trạng người dân đổ về đào bới, tìm kiếm nhưng chưa ai tận mắt nhìn thấy đá quý hoặc có xác nhận chính xác, mà tất cả thông tin đào được đá chỉ là lời đồn thổi.

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà - Bài cuối: Có hay không chiêu trò lừa đảo?

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà - Bài cuối: Có hay không chiêu trò lừa đảo?

Những thông tin xuất hiện mỏ đá quý ở thôn 1, xã Thượng Hà đang ẩn chứa nhiều điều bất thường. Theo những người có kiến thức về khoáng sản, đá quý thì vùng đất này khó có khả năng có đá quý. Hơn nữa, từ khi rộ lên tình trạng người dân đổ về đào bới, tìm kiếm nhưng chưa ai tận mắt nhìn thấy đá quý hoặc có xác nhận chính xác, mà tất cả thông tin đào được đá chỉ là lời đồn thổi. Nhưng nhiều người vì hám lợi hoặc quá tin vào lời đồn mà sẵn sàng bỏ công việc nhà lên núi đi tìm vận may.

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà - Bài 1: Đổ xô lên núi tìm vận may

Tin đồn phát lộ điểm mỏ đá quý ở Thượng Hà - Bài 1: Đổ xô lên núi tìm vận may

Những ngày qua, ở thôn 1 (thuộc khu vực xã Điện Quan, huyện Bảo Yên cũ) nay là xã Thượng Hà trở thành tâm điểm chú ý khi xuất hiện tin đồn phát lộ một điểm mỏ đá quý. Từ những lời đồn đại, nhiều người dân địa phương và vùng lân cận kéo đến đào bới với hy vọng “gặp vận” đổi đời. Nhưng đằng sau sự ồn ào ấy là những dấu hiệu bất thường về mỏ đá quý “ảo” cùng những chiêu lừa mua bán để trục lợi.

Y Tý miền đất mến thương

Y Tý miền đất mến thương

Giữa miền biên viễn Lào Cai, nơi mây trời “quấn quýt” những ngọn núi cao vời vợi, Y Tý hiện lên như bức tranh sơn thủy hữu tình đầy lãng mạn, đậm chất hoang sơ. Mảnh đất vùng cao từ lâu đã trở thành điểm đến đặc biệt trong lòng du khách bởi vẻ hùng vĩ của thiên nhiên, bản sắc văn hoá độc đáo của đồng bào dân tộc Hà Nhì và sự chân chất, hiền hòa của con người nơi đây.

fb yt zl tw