Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát huy nội lực địa phương và gia tăng giá trị, nâng cao thu nhập của cư dân nông thôn, góp phần xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, thời gian qua việc tiêu thụ các sản phẩm OCOP cũng còn những khó khăn nhất định như: sản phẩm chế biến còn ít, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, đặc biệt việc tiêu thụ sản phẩm gặp nhiều khó khăn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của các địa phương. Chính vì vậy, việc thúc đẩy đầu ra cho sản phẩm OCOP nhất là việc đẩy mạnh đưa sản phẩm vào các hệ thống siêu thị đang là vấn đề được tỉnh Yên Bái quan tâm.
Sau hơn 5 năm triển khai, tính đến hết năm 2024, toàn tỉnh đã chứng nhận được 297 sản phẩm OCOP, trong đó có 25 sản phẩm đạt 4 sao, 272 sản phẩm đạt 3 sao. Trong đó, một số sản phẩm chủ lực, thế mạnh của tỉnh như: trà quế, quế điếu thuốc, chè Shan tuyết Suối Giàng, măng tre Bát độ, miến Giới Phiên, xúc xích cá lăng, giò cá lăng... được đưa vào hệ thống siêu thị, cửa hàng tại các tỉnh, thành phố trong nước và xuất khẩu ra thị trường các nước EU, Anh Quốc, Trung Quốc, Đài Loan...
Hợp tác xã (HTX) Sản xuất, kinh doanh miến đao Giới Phiên, thành phố Yên Bái là đơn vị nhiều năm nay duy trì được sản phẩm miến đao bán tại Siêu thị Big C Hà Nội. Thông qua việc giới thiệu, bán sản phẩm tại hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi, các sản phẩm của HTX đã đến gần hơn với người tiêu dùng.
Anh Nguyễn Văn Toàn - Giám đốc HTX cho biết: "Những năm qua, việc đưa sản phẩm miến đao vào hệ thống Siêu thị Big C Hà Nội đã hình thành chuỗi giá trị kinh tế cao, giúp HTX tăng giá trị sản phẩm, khối lượng sản phẩm bán ở trong nước tăng lên từ 4 - 5% so với trước; từ đó, nâng giá trị lợi nhuận cho HTX. Thông qua việc giới thiệu, bán sản phẩm tại siêu thị, các sản phẩm của HTX đã đến gần hơn với người tiêu dùng. Đó cũng là cơ sở, nền tảng để sản phẩm có thêm cơ hội được quảng bá đến với nhiều siêu thị, hệ thống siêu thị hiện đại hơn trong cả nước”.
Sau nhiều nỗ lực của các cấp, ngành, đến nay tỉnh Yên Bái mới có hơn 10 sản phẩm OCOP đang được bày bán tại Siêu thị Big C Hà Nội. Các sản phẩm này chủ yếu là sản phẩm khô, nhưng số lượng không nhiều, còn các sản phẩm tươi chưa có. Nguyên nhân chính là các sản phẩm còn mang tính mùa vụ, quy mô sản xuất không lớn, sản lượng không đều, khi các đối tác muốn nhập với số lượng lớn không đáp ứng được yêu cầu. Chất lượng sản phẩm không đồng đều do phụ thuộc vào yếu tố vùng sản xuất.
Ngoài ra, nhiều chủ thể sản phẩm OCOP thiếu các thủ tục pháp lý khi thực hiện các hợp đồng giao dịch kinh tế, phiếu kiểm nghiệm về chỉ tiêu hóa lý, vi sinh và thuốc bảo vệ thực vật… chưa đáp ứng được tiêu chí đề ra. Mẫu mã sản phẩm, bao bì, nhãn mác chưa đa dạng, bắt mắt và chính sách đổi, trả các sản phẩm không theo được nhu cầu của các siêu thị. Điều này, khiến sản phẩm OCOP chưa tiếp cận được hệ thống siêu thị.
Ông Nguyễn Minh Tuấn - Giám đốc Siêu thị Big C Thăng Long cho biết: "Thời gian qua, Tập đoàn Central Retail đã tích cực đồng hành cùng doanh nghiệp và các HTX trong việc đẩy mạnh tiêu thụ và quảng bá thương hiệu cho các sản phẩm hàng hóa thế mạnh của Yên Bái. Nhiều sản phẩm đã có mặt tại Siêu thị Big C Thăng Long như: măng, miến, thịt sấy, chả cá, ruốc cá….”.
Đại diện Tập đoàn Central Reltail Việt Nam cũng cam kết năm 2025, khi Siêu thị GO! Yên Bái đi vào hoạt động sẽ có những gian hàng ưu tiên để trưng bày và bán các sản phẩm OCOP của địa phương. Đây cũng là cơ hội để các sản phẩm OCOP Yên Bái đi vào hệ thống siêu thị một cách bài bản, đúng quy trình không những tại Siêu thị GO! Yên Bái mà tại các siêu thị của Tập đoàn Central Reltail Việt Nam trên toàn quốc.
Để các sản phẩm OCOP có sức cạnh tranh trên thị trường và có chỗ đứng trong các siêu thị lớn, thời gian tới, Yên Bái cần đẩy mạnh và tạo điều kiện cho các chủ thể tham gia các chương trình quảng bá, giới thiệu sản phẩm, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước. Đồng thời, tiếp tục làm việc với hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại tại các tỉnh, thành phố lớn để có cơ chế ưu đãi thu hút các chủ thể sản phẩm OCOP của tỉnh tham gia trưng bày, giới thiệu và bán sản phẩm.
Bên cạnh đó, các chủ thể có sản phẩm đạt OCOP cũng phải hoàn thiện các yêu cầu cần thiết như: tem truy xuất nguồn gốc, phiếu đánh giá chất lượng sản phẩm; hóa đơn và mẫu mã, bao bì sản phẩm để khi đưa vào hệ thống siêu thị thu hút người tiêu dùng.
"Ngành công thương sẽ tiếp tục phối hợp đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến cũng như công tác tuyên truyền để các chủ thể nắm rõ hơn các quy định, chính sách có liên quan của Nhà nước, các điều kiện, quy trình để đưa một sản phẩm vào tiêu thụ tại siêu thị, góp phần giải quyết đầu ra cho sản phẩm” - ông Nguyễn Đình Chiến - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Yên Bái nhấn mạnh.
Hồng Duyên
