Đây là những nhóm nhu cầu tiêu thụ điện mới, dự báo sẽ tăng trưởng nhanh trong thời gian tới để kịp thời cập nhật vào Quy hoạch điện VIII điều chỉnh. Đồng thời, các địa phương cũng cần cập nhật thông tin về nhu cầu điện, vị trí, thời điểm vận hành cùng phương án cấp điện của các trung tâm dữ liệu trên địa bàn.
Trong số các nhóm nhu cầu mới, hạ tầng sạc xe điện nhận được sự quan tâm lớn nhất do gắn liền với lộ trình điện hóa giao thông và chuyển đổi xanh. Cả nước hiện có khoảng 6,7 triệu ôtô (với 3% là ôtô điện) và 70 triệu xe máy (với 4,3% là xe điện). Phần lớn các phương tiện này tập trung tại các đô thị lớn, dẫn đến nhu cầu cấp thiết về chỗ đỗ xe và hạ tầng sạc.
Thực hiện lộ trình giảm phát thải về 0 vào năm 2050, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 50% phương tiện đô thị cùng toàn bộ xe buýt, taxi chạy bằng điện; 20 năm sau đó sẽ chuyển đổi toàn bộ phương tiện sang chạy bằng điện hoặc năng lượng xanh. Để thiết lập mạng lưới trạm sạc xe điện này, Ngân hàng Thế giới (World Bank) ước tính Việt Nam cần chi khoảng 2,2 tỷ USD vào năm 2030, tăng lên gần 14 tỷ USD vào năm 2040 và đạt 32,6 tỷ USD đến năm 2050.
Bên cạnh việc cập nhật nhu cầu tiêu thụ, Bộ Công Thương đề nghị các địa phương rà soát để bổ sung vào quy hoạch những dự án nguồn và lưới điện có sẵn hạ tầng truyền tải, thuận lợi giải phóng mặt bằng, chi phí bồi thường thấp và có khả năng triển khai nhanh. Ưu tiên được dành cho các dự án tại địa bàn đặc biệt khó khăn hoặc có thể sớm đưa vào vận hành tại miền Bắc.
Đối với đề xuất thêm nhà máy điện than, các tỉnh phải nêu rõ khả năng bố trí mặt bằng, nguồn cung nhiên liệu, công nghệ dự kiến, phương án thu hồi, xử lý khí thải và quy mô lưu trữ CO2. Riêng khu vực từ Quảng Trị trở ra phía Bắc, Bộ yêu cầu rà soát dự án nguồn điện nền và lưới truyền tải có thể triển khai theo cơ chế công trình điện khẩn cấp nhằm lựa chọn các dự án có lợi thế hạ tầng để kịp vận hành trong giai đoạn 2027-2028.
Động thái rà soát, điều chỉnh lần này của cơ quan quản lý năng lượng được đưa ra trong bối cảnh nhiều dự án nguồn và lưới điện không kịp vận hành đến năm 2030 theo quy hoạch ban đầu, gây ảnh hưởng lớn đến khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia.
Bộ Công Thương đặt mục tiêu lập danh mục các dự án cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là nguồn điện nền tại các vùng tiêu thụ lớn. Bộ cũng yêu cầu cập nhật các dự án nguồn điện đã có trong quy hoạch tới năm 2030 nhưng chưa có nhà đầu tư, đồng thời rà soát danh mục xây mới, nâng cấp các trạm biến áp và đường dây truyền tải 500 kV, 220 kV.
Theo thống kê, tổng công suất nguồn điện toàn hệ thống đến cuối năm 2025 đạt khoảng 87.600 MW, tăng khoảng 6.400 MW so với năm 2024. Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, tổng công suất dự kiến sẽ đạt từ 183.000 đến 236.000 MW vào năm 2030, đi kèm với kế hoạch phát triển hàng chục nghìn km đường dây truyền tải nhằm tăng cường khả năng kết nối giữa các vùng.
