Ít ai có thể ngờ rằng, chỉ 8 tháng trước, nơi đây từng là vùng đất hoang tàn, ngổn ngang đất đá sau trận lũ dữ do hoàn lưu bão số 10 gây ra vào tháng 10/2025. Từ đống đổ nát ấy, bằng ý chí kiên cường và tinh thần đoàn kết, người dân Dương Quỳ đã viết nên câu chuyện hồi sinh trên những cánh đồng quê hương.
Tan hoang sau lũ dữ
Người dân Tông Pháy vẫn chưa thể quên đêm mưa lũ kinh hoàng ấy. Mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến nước từ thượng nguồn đổ về cuồn cuộn. Chỉ trong một đêm, những thửa ruộng lúa đang vào kỳ thu hoạch bị dòng nước hung dữ nuốt chửng. Đất đá từ trên núi theo lũ tràn xuống, phủ kín cánh đồng.
Ông Lê Văn Thủy đã có hàng chục năm gắn bó với nghề nông, vẫn nhớ khoảnh khắc nhìn cánh đồng bị xóa sổ. “Lúc đó nhìn ra cánh đồng chỉ thấy đất đá và bùn cát phủ trắng xóa. Bao nhiêu công sức chăm sóc suốt cả vụ coi như mất hết. Nhiều người trong thôn đứng lặng người, không nói được câu nào”, ông chia sẻ.
Không riêng gia đình ông Thủy, hàng chục hộ dân khác ở Tông Pháy cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Những thửa ruộng vốn là nguồn sống chính của người dân bị vùi lấp hoàn toàn. Nhiều diện tích đất canh tác biến dạng, không còn nhận ra hình hài ban đầu.
Sau lũ, khung cảnh nơi đây phủ một màu xám xịt. Những bãi đất đá nham nhở trải dài. Không ít người đã nghĩ phải mất nhiều năm mới có thể khôi phục sản xuất. Nỗi lo về sinh kế, về cái ăn, cái mặc trong mùa giáp hạt đè nặng lên vai người dân.
Không để đất "ngủ quên"
Nhưng người dân Dương Quỳ không chấp nhận đầu hàng thiên tai. Ngay sau cơn lũ dữ, chính quyền địa phương đã phối hợp với các lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả. Các cuộc họp thôn được tổ chức liên tục để bàn phương án cải tạo đồng ruộng, khôi phục sản xuất. Từng đoàn người mang theo cuốc, xẻng, máy móc ra đồng dọn đất đá. Những ngày ấy, trên cánh đồng Tông Pháy, từ sáng sớm đến chiều muộn luôn tấp nập nhân lực, máy móc, trong không khí lao động khẩn trương. Người góp công, góp sức. Nhà có máy xúc hỗ trợ nhà không có. Những bàn tay chai sạn lại tiếp tục đào bới, san gạt từng mét vuông đất.
Ông La Đức Hiệp - Trưởng thôn Tông Pháy cho biết, sau lũ, điều đáng quý nhất chính là tinh thần đoàn kết của người dân. “Có những hôm bà con làm việc từ sáng đến tận tối mới về. Ai cũng xác định phải cứu lấy cánh đồng, bởi đó là nguồn sống của cả thôn. Chính sự đồng lòng ấy đã giúp chúng tôi vượt qua giai đoạn khó khăn nhất”, ông Hiệp chia sẻ.
Những diện tích có thể phục hồi được người dân tập trung cải tạo để gieo cấy trở lại. Với những khu vực bị đất đá vùi lấp quá sâu, chính quyền xã hướng dẫn bà con chuyển đổi sang các loại cây trồng phù hợp hơn. Quá trình hồi sinh không diễn ra trong ngày một ngày hai. Đó là hằng tháng trời cần mẫn cải tạo đất, dẫn nước, gieo giống và chăm sóc. Mỗi mầm lúa xanh nhú lên từ vùng đất từng bị lũ tàn phá đều mang theo hy vọng của người dân.
Mùa vàng của niềm tin
Những khó khăn, nhọc nhằn rồi cũng ở lại phía sau, để hôm nay, khi đứng giữa cánh đồng Tông Pháy, khó ai còn nhận ra dấu tích của thiên tai năm nào. Những thửa ruộng lúa chín nối tiếp nhau như tấm thảm vàng phủ kín thung lũng. Gió nhẹ thổi qua làm những bông lúa trĩu hạt đung đưa thành từng đợt sóng vàng óng ánh dưới nắng. Không khí thu hoạch diễn ra khẩn trương và đầy phấn khởi. Tiếng máy gặt hòa cùng tiếng cười nói rộn rã tạo nên bản hòa âm vui tươi của mùa bội thu.
Trên thửa ruộng của gia đình, ông Lê Văn Thủy không giấu được niềm vui khi những bao thóc đầu tiên được chất lên bờ. Nâng niu trên tay những bông lúa vàng, ông chia sẻ: “Năm nay lúa sinh trưởng tốt. Nhìn cánh đồng xanh rồi chuyển sang vàng như thế này, tôi vui lắm!"
Ánh mắt của người dân ánh lên niềm hạnh phúc. Đó không chỉ là niềm vui vì có một vụ mùa bội thu, mà còn là niềm vui của sự chiến thắng trước nghịch cảnh. Từ những thửa ruộng từng bị vùi lấp hoàn toàn, giờ đây những bông lúa trĩu hạt đã trở thành minh chứng sống động cho ý chí không chịu khuất phục của con người.
Đối với hơn 80 hộ dân ở Tông Pháy, mùa gặt năm nay mang ý nghĩa đặc biệt hơn bất kỳ mùa vụ nào trước đó. Bởi mỗi hạt thóc thu hoạch được đều thấm đẫm mồ hôi, công sức và cả những tháng ngày kiên trì vượt khó.
Dù những cánh đồng đã hồi sinh, nhưng bài toán về sinh kế lâu dài trong điều kiện thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp vẫn được chính quyền địa phương đặc biệt quan tâm.
Theo ông Phạm Đức Huấn - Chủ tịch UBND xã Dương Quỳ, địa phương xác định việc khôi phục sản xuất phải gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp để nâng cao khả năng thích ứng.
Chiều muộn, khi ánh nắng cuối ngày phủ vàng khắp triền núi, những chuyến xe chở đầy thóc nối nhau rời cánh đồng. Khắp các nếp nhà sàn trong thôn Tông Pháy, tiếng cười nói rộn rã vang lên. Những bao thóc mới thu hoạch được đưa về sân phơi, báo hiệu một mùa no ấm đang đến. Bà con bảo nhau rằng, sau lũ mới càng thấm thía giá trị của lao động và sự sẻ chia. Thiên tai có thể cuốn trôi tài sản, phá hủy ruộng đồng, nhưng không thể làm mất đi ý chí vươn lên của người dân nơi đây.
