Ở bản Muổi (xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai) giữa núi non trùng điệp, có một người phụ nữ dân tộc Tày đang lặng lẽ biến một đầm sen tự nhiên thành nơi tham quan, trải nghiệm cho du khách, mở ra cơ hội mới cho những người phụ nữ cao tuổi như mình. Đó là bà Hoàng Thị Úc, sinh năm 1967.
Cuộc đời bà Úc không bằng phẳng, bà có một mái ấm ngắn ngủi trước khi chồng qua đời khi bà mới 32 tuổi. Từ đó, một mình bà nuôi hai con trai khôn lớn. Dù khó nhọc, bà chưa từng cho phép mình gục ngã. Hai con trai nay đã trưởng thành. Thế nhưng, ở tuổi xế chiều, bà vẫn trăn trở: "Nếu chỉ trông chờ vào trợ cấp hay chút ít từ con cái thì không ổn. Tôi muốn tự mình tạo thêm việc làm, không chỉ cho bản thân mà cho nhiều người già trong bản".
Từ đầm sen bỏ hoang đến ý tưởng làm du lịch
Đầm sen nơi bà Úc đang khai thác vốn là một vùng nước trong xanh, từ bao đời nay vẫn hiện hữu cùng người dân bản Muổi. Ngày trẻ, bà từng cùng bạn bè lội xuống đầm, hái hoa sen chơi đùa. Nhưng rồi theo năm tháng, đầm sen dần hoang hóa, cỏ mọc um tùm, ít người ngó ngàng.
Có thời gian, nhiều người đến hỏi thầu lại đầm để nuôi cá, trồng sen nhưng chưa thành công. Bà Úc nghĩ: "Nếu mình nhận được, cải tạo lại thì du khách có chỗ về chơi, chụp ảnh. Vừa giữ được cảnh quan, vừa tạo thêm sinh kế". Ý tưởng ấy ban đầu khiến nhiều người ngạc nhiên, bởi chưa ai nghĩ một người phụ nữ gần 60 tuổi lại bắt tay khởi nghiệp từ một đầm sen.
Vậy là bà cùng hai phụ nữ trung niên khác trong bản chung tiền thuê lại đầm, với mức 10 triệu đồng mỗi năm. Ba người bắt đầu cải tạo, dọn cỏ, trồng lại sen, dựng thêm vài chòi tre để khách có nơi nghỉ chân.
"Những ngày đầu vất vả lắm. Mùa hè nắng gắt, chúng tôi lội bùn cả ngày, chân tay rộp hết. Nhưng nghĩ đến ngày đầm nở đầy hoa, khách kéo về, tự nhiên có động lực", bà kể.
Niềm vui trong mùa sen
Những nỗ lực không phụ lòng người. Mùa sen nở, đầm lại rực hồng trong sương sớm, thu hút từng đoàn khách từ huyện lân cận tìm về. Người thì đến để chụp ảnh, người muốn khoác thử chiếc áo yếm, áo dài hay trang phục dân tộc để ghi lại khoảnh khắc giữa sen.
Từ chỗ chỉ có một đầm sen, giờ đây bà Úc đã dựng được chòi lá, tổ chức cho thuê trang phục, bán vé tham quan với giá 20.000 đồng/người. Ai thích chụp ảnh có thể thuê áo dài, áo yếm, áo Tày… với mức giá 20.000 – 40.000 đồng/bộ. Thu nhập tuy chưa nhiều, song ổn định và quan trọng là tạo công việc cho những phụ nữ cao tuổi trong bản.
"Số tiền thu về không lớn, nhưng chúng tôi có niềm vui, thấy mình không còn 'thừa' nữa mà dù đã cao tuổi vẫn có thể làm ra tiền, vẫn góp phần làm đẹp bản làng", bà Úc chia sẻ.
Không chỉ vậy, đầm sen còn trở thành chốn gắn kết tình làng nghĩa xóm. Vào mùa sen, bà con tụ họp đông vui, cùng nhau chăm sóc, cùng đón khách. Người già đỡ cô đơn, còn khách đến thì được trải nghiệm sự mộc mạc, chân tình của con người bản Muổi.
Dự định cho một đầm sen trọn vẹn hơn
Dù bước đầu thành công, bà Úc vẫn ấp ủ nhiều dự định. "Tới đây, chúng tôi muốn cải thiện thêm cơ sở vật chất như dựng thêm vài chòi nghỉ, mở dịch vụ ăn uống để khách có trải nghiệm trọn vẹn hơn. Biết đâu, một ngày nào đó, đầm sen này sẽ là điểm nhấn du lịch của cả xã", bà hào hứng.
Mô hình đầm sen của bà Úc đang dần trở thành chỗ làm thêm cho những phụ nữ lớn tuổi, vốn ít cơ hội lao động. "Tôi mong có thêm nguồn hỗ trợ từ chính quyền, Hội Phụ nữ, để mở rộng dịch vụ. Khi ấy, nhiều chị em trong bản có thể kiếm thêm đồng ra đồng vào, không còn phụ thuộc con cháu", bà chia sẻ.
Câu chuyện của bà Hoàng Thị Úc như một bức tranh thu nhỏ về sự vươn lên của phụ nữ dân tộc thiểu số. Một người phụ nữ tưởng chừng yếu đuối, sau biến cố cuộc sống, vẫn mạnh mẽ đứng lên, nuôi con khôn lớn và nay lại khởi tạo sinh kế, làm du lịch cộng đồng từ một đầm sen ngay tại quê hương.
