Vấn đề này được nêu ra khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) tại Phiên họp 43, chiều 10/3.
Nội dung nhận được nhiều ý kiến thảo luận là về đối tượng chịu thuế. Đáng chú ý, dự thảo quy định đối tượng chịu thuế có xăng các loại; điều hoà nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống, trừ loại theo thiết kế của nhà sản xuất chỉ để lắp trên phương tiện vận tải bao gồm ô tô, toa xe lửa, tàu, thuyền, máy bay.
Trường hợp tổ chức, cá nhân sản xuất bán hoặc tổ chức, cá nhân nhập khẩu nhập tách riêng từng bộ phận là cục nóng hoặc cục lạnh thì hàng hóa bán ra hoặc nhập khẩu (cục nóng, cục lạnh) vẫn thuộc đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt như đối với sản phẩm hoàn chỉnh (máy điều hòa nhiệt độ hoàn chỉnh).
Bà Lê Thị Nga – Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp.
“Xăng là mặt hàng thiết yếu mà đánh thuế tiêu thụ đặc biệt là không phù hợp” – bà Lê Thị Nga – Phó Chủ nhiệm thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu quan điểm.
Bà Lê Thị Nga cũng cho rằng điều hòa công suất bình thường trước đây chục năm là mặt hàng xa xỉ, nhưng nay là mặt hàng thiết yếu rồi, do vậy cũng cân nhắc loại ra khỏi đối tượng chịu thuế trên.
Đồng quan điểm, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, từ đầu quan điểm của ông là không đưa xăng và điều hòa nhiệt độ vào đối tượng chịu thuế.
“Xăng là mặt hàng thiết yếu, không chỉ là hàng hóa đầu vào của nền kinh tế mà trong đời sống người dân. Ai cũng phải dùng xăng, chưa kể mặt hàng này còn chịu thuế bảo vệ môi trường. Điều hòa nhiệt độ cũng vậy, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại Kỳ họp thứ 8 cũng đề nghị xem xét lại. Từ đô thị đến nông thôn hiện nay phần lớn đều có điều hòa. Cho rằng đây là mặt hàng xa xỉ để đánh thuế tiêu thụ đặc biệt là không còn phù hợp”, ông Hoàng Thanh Tùng nói.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng.
Cũng theo ông Hoàng Thanh Tùng, không nên quy định trường hợp cần thiết phải sửa đổi, bổ sung đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ thì giao Chính phủ xem xét, quy định vì đây là vấn đề thuộc thẩm quyền Quốc hội.
Tương tự, ông đề nghị bỏ quy định trong dự thảo là “Trường hợp cần thiết phải sửa đổi, bổ sung đối tượng không chịu thuế tiêu thụ đặc biệt tại Điều này để phù hợp với bối cảnh kinh tế”.
Báo cáo giải trình về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho rằng, nhu cầu sử dụng điều hòa ngày càng tăng cao, mặc dù sử dụng công nghệ mới nhưng vẫn ảnh hưởng môi trường, tiết kiệm điện năng chưa nhiều. Một số nước đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với mặt hàng này; nhiều nước hạn chế sử dụng để tiết kiệm điện qua cấp phép lắp đặt, giới hạn mức nhiệt độ, kiểm tra khả năng vận hành tiết kiệm điện...
“Do vậy cần thu thuế tiêu thụ đặc biệt với loại điều hòa trên để định hướng tiêu dùng tiết kiệm điện, bảo vệ môi trường”, theo ông Cao Anh Tuấn.
Với mặt hàng xăng các loại, Thứ trưởng Bộ Tài Chính cho biết, hầu hết các nước đều thu thuế và có mức thu thấp với xăng sinh học. Tại Việt Nam, xăng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt từ năm 1995 và ổn định đến nay, trong đó xăng sinh học chịu thuế thấp hơn xăng thông thường.
Quan điểm của cơ quan soạn thảo là nhằm khuyến khích người dân sử dụng xăng sinh học thân thiện với môi trường, hơn nữa quy định đang ổn định nên không đặt vấn đề đưa xăng ra khỏi đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn báo cáo tại phiên họp
Đề cập thêm về vấn đề này, đại diện cơ quan thẩm tra, ông Phan Văn Mãi – Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, nếu tiếp cận theo hướng coi các mặt hàng trên là đầu vào thiết yếu của kinh tế, đời sống thì nên quy về đánh thuế môi trường.
“Các cơ quan sẽ ngồi phân tích kỹ, đánh giá và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nếu cần thì có 2 phương án xin ý kiến”, ông Phan Văn Mãi nói.
Kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh lưu ý, không chỉ liên quan đến đối tượng chịu thuế mà các nội dung có nhiều phương án phải đưa ra căn cứ rõ ràng cho từng phương án.
