Với phương châm đặt tính mạng con người lên trên hết, cấp ủy và chính quyền địa phương đang huy động tối đa các nguồn lực, từng bước hiện thực hóa mục tiêu đưa người dân về nơi ở mới an toàn trước mùa mưa lũ năm 2026.
Những năm qua, tại xã Sơn Lương, những trận mưa lớn kéo dài thường xuyên làm suy yếu kết cấu đất đá, đe dọa trực tiếp đến tính mạng và tài sản của Nhân dân. Trên cơ sở dữ liệu cảnh báo và đánh giá địa chất chuyên sâu của ngành chức năng, chính quyền địa phương đã tiến hành rà soát thực địa tại toàn bộ các khu vực trọng yếu.
Kết quả đánh giá tại các thôn Sùng Đô, Ngã Ba và Nà Nọi xác định có 46 hộ dân đang sinh sống tại các vị trí có độ dốc lớn, kết cấu ta luy thiếu ổn định, nguy cơ sạt lở hiện hữu rất nghiêm trọng.
Sự nguy hiểm này khiến nhiều hộ dân sống trong cảnh thấp thỏm, lo sợ, nhất là khi mưa bão. Anh Vàng A Chu - người dân thôn Nà Nọi cho biết: Hiện tượng sụt lún tại sườn đồi phía sau nhà đã xuất hiện với mức độ cảnh báo cao. Vết nứt đất tại khu vực nhà tôi đã sụt sâu khoảng 1 mét, chiều dài gần 150 mét, nếu sạt lở thì cả khu vực này sẽ rất nguy hiểm...
Mỗi khi có mưa bão, gia đình 5 nhân khẩu của ông Chu không dám ở lại trong nhà, buộc phải sơ tán khẩn cấp đến các khu vực kiên cố hơn. Do điều kiện kinh tế, việc tự quy hoạch và di dời đến nơi ở mới nằm ngoài khả năng tài chính của gia đình, nếu không có sự can thiệp và hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
Nỗi lo âu này là tình trạng chung của nhiều hộ dân nằm trong diện rà soát. Đánh giá về tác động tiêu cực của thiên tai, ông Vàng A Di - Bí thư Chi bộ thôn Nà Nọi, khẳng định cơn bão số 10 năm 2024 đã để lại nhiều hệ lụy cho các hộ dân sống ven sườn dốc. Việc phải tổ chức sơ tán khẩn cấp trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, giao thông chia cắt luôn tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho cả lực lượng cứu hộ và người dân. Vì vậy, việc quy hoạch khu tái định cư tập trung là cấp thiết.
Để tạo mặt bằng thực hiện dự án, cấp ủy và các đoàn thể thôn đã tích cực vận động 22 hộ dân có đất tại khu vực quy hoạch đồng thuận hiến đất và nhượng đất để dự án sớm được triển khai. Công tác giải phóng mặt bằng cơ bản được hoàn thành từ trước Tết Nguyên đán Bính Ngọ.
Sự thay đổi về tư duy phòng chống thiên tai là điểm nhấn quan trọng trong chiến lược bảo vệ an toàn dân cư hiện nay. Đánh giá về cơ chế điều hành mới, ông Giàng A Lứ - Trưởng phòng Kinh tế xã Sơn Lương cho biết: Thay vì phải chạy theo khắc phục hậu quả như nhiều năm trước, chính quyền địa phương đã thống nhất chủ trương xây dựng khu tái định cư để di dời trước các hộ dân nằm trong vùng kém an toàn.
Sự thay đổi đã mang lại hiệu quả kép, vừa bảo đảm tính mạng người dân, vừa giảm chi phí khắc phục hậu quả bão lũ về lâu dài. Về cơ chế hỗ trợ, các hộ thuộc diện di dời được Nhà nước hỗ trợ trực tiếp kinh phí di chuyển san tạo nền nhà. Diện tích mỗi nền đất được quy hoạch bài bản, dao động từ 200 mét vuông đến 400 mét vuông, tùy thuộc vị trí. Đối với những gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, địa phương sẽ huy động lực lượng dân quân tự vệ, thanh niên xung kích hỗ trợ ngày công tháo dỡ, vận chuyển và dựng lại nhà cửa.
Để hiện thực hóa mục tiêu tiến độ, công tác thi công trên công trường đang được đẩy nhanh. Ông Nguyễn Văn Phúc - Chuyên viên Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng Nghĩa Lộ cho biết: Hiện, khối lượng san tạo mặt bằng đã hoàn thành khoảng 60%. Dưới sự giám sát kỹ thuật chặt chẽ, các hạng mục hạ tầng thiết yếu như hệ thống điện lưới và nước sinh hoạt đã được thi công xong, sẵn sàng đấu nối. Cùng với đó, nhánh đường nội bộ cũng đã hoàn thiện mặt nền, tạo thuận lợi để bà con vận chuyển vật tư xây dựng. Dự kiến trong quý II năm 2026, dự án sẽ hoàn tất để bàn giao nền đất.
Việc thiết lập các khu tái định cư an toàn, đồng bộ về hạ tầng là nền tảng cốt lõi để người dân vùng cao yên tâm sản xuất và vươn lên thoát nghèo. Hiệu quả của chủ trương này đã được minh chứng qua thực tiễn sinh động.
Thực tiễn công tác chủ động rà soát, quy hoạch và di dời dân cư ra khỏi vùng thiên tai nguy hiểm tại xã Sơn Lương thể hiện tính ưu việt trong chính sách an sinh xã hội, lấy người dân làm trung tâm. Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cơ quan chuyên môn cùng sự đồng thuận sâu rộng trong Nhân dân đã và đang phát huy hiệu quả thiết thực, tạo tiền đề để người dân vùng cao yên tâm an cư lạc nghiệp.
