Truyện hay dưới mái trường

Nếu “Những tấm lòng cao cả”, “Người thầy đầu tiên”, “Totto-chan bên cửa sổ” là những cuốn truyện “kinh điển” thế giới về thầy cô, bè bạn, mái trường đã trở nên quá quen thuộc, thì những cuốn sách của tác giả Việt Nam về đề tài này lại mang đến những cảm xúc mới lạ, ấm áp, lay động, dù với lứa tuổi học sinh hay người đọc trưởng thành.

Một điểm đặc biệt trong các cuốn sách viết về thầy cô và mái trường là phần lớn các tác giả hay chọn điểm nhìn lùi về quá khứ. Phải chăng chỉ khi đã xa tuổi thơ, có độ lắng của thời gian và nhiều chiêm nghiệm của tuổi đời, người ta mới nhận ra rằng những câu chuyện dưới mái trường dù vui dù buồn cũng đều mang lại nhiều ý nghĩa.

638354886873488183-12_anh-v.jpg

Bởi thế, nhiều cuốn sách nhắc nhớ về thầy cô, mái trường được viết dưới dạng hồi ký, hồi ức, truyện kể. Có thể những nhân vật, tình tiết trong truyện được hư cấu, tưởng tượng, nhưng cũng có thể là những câu chuyện thật như nhà văn Duy Khán từng “nói với các con tôi về cuốn sách này” trong tác phẩm “Tuổi thơ im lặng”: “Những chuyện này bố nhớ và mang theo trong trí, nó từng đốt cháy tấm lòng suốt chặng đường bốn mươi mốt tuổi và hai mươi bảy năm cầm súng, làm Người đến suốt mai sau...”.

“Tuổi thơ im lặng” như được nhà văn Duy Khán rút ruột gan mà viết. Ông viết về người thân trong gia đình, viết về làng, về con mèo, con vện trong nhà, hay cả về những nấm mộ bên đường đi... và trong đó, viết về “Thầy Dung đi xa rồi” đầy xót xa: “Tôi về thăm trường không thấy thầy đâu. Tôi tập viết bằng được lối viết chữ như chữ của thầy. Chữ tôi từ đấy trở đi hoàn toàn giống hệt chữ thầy Dung. Giọng thầy giảng như vẫn văng vẳng đâu đây mà thầy đã đi xa rồi. Nghe nói thầy đi lặng lẽ và đi xa lắm!”.

Cũng ở dạng truyện kể nhưng nhà văn Lê Văn Nghĩa lại chọn lối viết hư cấu kết hợp với nhiều sự kiện, nhân vật có thật nên các tác phẩm như “Mùa hè năm Petrus”, “Tụi lớp Nhứt trường Bình Tây, cây viết máy và con chó nhỏ”, “Mùa tiểu học cuối cùng” đều rất lôi cuốn không chỉ nhờ cốt truyện mà còn nhờ những chi tiết từ đời thực được tái tạo trong văn hư cấu.

Kể về những người bạn của ngôi trường mang tên Petrus Ký, nhà văn Lê Văn Nghĩa từng tâm sự: “Tôi viết quyển truyện này để nhớ những người bạn, nhớ ngôi trường thân yêu, nhớ thầy, nhớ cô, nhớ những kỷ niệm đẹp kể cả những điều không vui. Cứ coi như quyển truyện này là một cách để tôi đi tìm sự an lạc nhằm chống chọi với bệnh tật bằng những kỷ niệm của riêng tôi”.

Viết về những tháng năm đi học thì “Mái trường thân yêu” của tác giả Lê Khắc Hoan là cuốn sách không thể không nhắc đến. Xuất bản lần đầu tiên vào năm 1964, cuốn sách đặc biệt về tình thầy trò trong thời chiến tranh bom đạn khó khăn đã trở thành một hiện tượng trong lịch sử xuất bản Việt Nam lúc bấy giờ. Làm nên sức hút của “Mái trường thân yêu” là câu chuyện có thật được kể với giọng văn giản dị, tự nhiên khiến lớp lớp độc giả những năm ấy và nhiều năm sau này luôn cảm thấy đó là câu chuyện của chính mình, của lớp mình, của trường mình, sinh động, chân thực và đầy cảm động.

Cùng với “Mái trường thân yêu” của Lê Khắc Hoan, “Mái trường xưa” của nhà văn Viết Linh cũng là một trong những tác phẩm được nhiều thế hệ độc giả yêu thích. Những tuổi thơ trong “Mái trường xưa” phải sớm trưởng thành trong những ngày tháng tản cư tránh giặc giã, súng đạn, nhưng niềm lạc quan và tình yêu thương cuộc sống, con người vẫn luôn tha thiết nơi trái tim của các nhân vật thiếu niên.

Cũng hoài nhớ về những năm tháng ấu thơ đi học nơi sơ tán, “Bỏ trốn” của tác giả Bình Ca lại đầy lôi cuốn với những tình tiết vừa hài hước, vừa phiêu lưu, nhưng cũng thật cảm động của “một ngôi trường mà sau bảy mươi năm, chỉ còn lưu giữ trong ký ức của một số ít người. Đó là Trại Nhi đồng Khe Khao, nhà trẻ nội trú đầu tiên của ngành giáo dục mầm non nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”. Đọc “Bỏ trốn”, độc giả không khỏi bật cười trước những “thủ thuật đối phó” với thầy cô của đám “nhất quỷ, nhì ma, thứ ba học trò” đầy nghịch ngợm, ma lanh.

Không lùi về quá khứ để viết về tuổi thơ dưới mái trường, cuốn sách thiếu nhi đầu tiên viết về chuyện học online thời Covid - “Cơ Bản là Cơ Bản” - thật hài hước và sống động về chuyện học trực tuyến của học trò thời nay. Song, “Cơ Bản là Cơ Bản” không chỉ đơn giản viết về những tình tiết vui nhộn mà còn là câu chuyện xúc động của tình bạn, tình người và mở ra thế giới văn hóa giữa dân gian và hiện đại, giữa miền ngược và miền xuôi cho độc giả khám phá.

Trong những cuốn sách đề tài về mái trường còn có bộ ba tập “Nhật ký cô giáo” của tác giả Hồ Yên Thục với “Học kỳ xuân”, “Học kỳ hè”, “Học kỳ thu” đã mở ra những góc nhìn thú vị về môi trường đại học mà ở đó cũng có biết bao câu chuyện đầy cung bậc cảm xúc hỉ nộ ái ố. Điểm đặc biệt là bộ sách được viết bởi giọng văn dí dỏm, lôi cuốn về thầy và trò trong thời công nghệ 4.0: “Tôi thực sự yêu mến sinh viên của mình. Hằng ngày được ngắm những tâm hồn trong sáng và những trái tim thơ ngây là hạnh phúc ngập tràn. Tôi thương các em vô cùng vì cuộc đời xô đẩy cho em va vấp quá sớm. Vì em đã cho tôi cảm nhận gần hết những đắng chát và chua cay trong bài luận em viết. Mong rằng ngày mai trời đẹp và những con người mong manh ấy không vỡ vụn ra khi thấy bảng điểm tôi chăm chút từng con số”.

Bộ sách “Nhật ký cô giáo” cũng như nhiều cuốn sách viết về mái trường khác đều cho thấy giáo dục học sinh, sinh viên không chỉ là dạy kiến thức và hoàn thành công việc được giao mà còn rèn nhân cách, hướng đến xây dựng con người biết chia sẻ, biết tri ân, sống có trách nhiệm và có ích trong đời.

Theo Báo Hà nội mới

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Nơi ký ức thắp sáng những vần thơ

Giữa dòng chảy của đời sống đương đại, thơ ca vẫn là nơi con người tìm về để chữa lành tâm hồn, neo giữ ký ức thời gian. Thơ ca cũng trở thành nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, gìn giữ những giá trị văn hóa, tình cảm gia đình và tình yêu nguồn cội. Để rồi, qua từng vần thơ mộc mạc mà sâu lắng, mỗi người như tìm thấy một miền ký ức của riêng mình, nơi những điều bình dị vẫn âm thầm nuôi dưỡng tâm hồn và làm nên sức sống của thi ca.

Khi tình yêu quê hương cất lời qua âm nhạc

Khi tình yêu quê hương cất lời qua âm nhạc

Lào Cai - dải đất biên cương địa đầu Tổ quốc, nơi có dòng sông Hồng đỏ nặng phù sa cùng đại ngàn kỳ vĩ và bản sắc văn hóa đa dạng đã trở thành mạch nguồn nuôi dưỡng bao tâm hồn nghệ sĩ. Giữa vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ của thiên nhiên, nhịp sống đang từng ngày đổi mới đã khơi dậy niềm tự hào, để tình yêu quê hương xứ sở được cất lời qua các giai điệu tươi mới, thiết tha...

Dâng Đảng niềm tin son sắt

Dâng Đảng niềm tin son sắt

Từ mạch nguồn cách mạng và tình yêu quê hương, các nghệ sĩ Chi hội Âm nhạc - Hội Liên hiệp Văn học nghệ thuật tỉnh đã đưa hình tượng Đảng, đất nước và con người quê hương vào từng sáng tác bằng những giai điệu giàu cảm xúc, thấm đẫm hơi thở thời đại.

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Từ miền biên viễn “Gửi một vòng tay”

Có những câu thơ được viết ra từ một khoảnh khắc, rồi ở lại với người viết qua nhiều năm tháng. Với nhà thơ Phạm Hồng Thạo, hơn 30 năm gắn bó với thơ ca cũng là hơn 30 năm ông đi qua những miền đất, gặp những con người và lưu giữ những cảm xúc của riêng mình. Những trải nghiệm ấy, theo thời gian, trở thành chất liệu cho thơ, để mỗi lần trở lại với trang viết, ông có thêm những điều để nhớ, để nghĩ và để viết.

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Nơi hồn thơ chạm nhịp xòe di sản

Mường Lò - Nghĩa Lộ từ lâu đã được ví như chiếc nôi văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Thái. Nơi ấy có cánh đồng Mường Lò bát ngát, dòng Ngòi Thia hiền hòa và những dãy núi mờ sương ôm trọn những nếp nhà sàn yên bình. Mỗi khi thu về hay xuân sang, Mường Lò lại xốn xang trong nhịp xòe mừng lúa mới, mừng mùa hội.

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Nơi nuôi dưỡng cảm xúc tuổi mộng mơ

Qua lăng kính hồn nhiên và tiếng nói chân thực của những cây bút tuổi học trò, văn học trẻ mang những gam màu tươi mới, tràn đầy hơi thở cuộc sống. Các chuyên trang “Trang học đường”, “Văn học trẻ” của Tạp chí Văn nghệ Lào Cai là sân chơi khơi nguồn cảm hứng, nuôi dưỡng tình yêu văn chương, đồng thời góp phần tạo nguồn tác giả trẻ kế cận cho Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh.

Lào Cai sẽ tổ chức tọa đàm về vai trò của văn nghệ sĩ trong bảo tồn văn hóa vào tháng 11/2026

Lào Cai sẽ tổ chức tọa đàm về vai trò của văn nghệ sĩ trong bảo tồn văn hóa vào tháng 11/2026

Triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và chào mừng “Ngày Văn hóa Việt Nam” 24/11, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy sẽ tổ chức Tọa đàm khoa học “Văn nghệ sĩ và những đóng góp trong bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, con người Lào Cai” vào tháng 11/2026.

Sắc màu Trung thu trên phố

Sắc màu Trung thu trên phố

Cận Tết Trung thu, phố phường rực rỡ hơn bởi đèn lồng, đèn ông sao và những mô hình trang trí bắt mắt. Từ khu chợ, cửa hàng đến quán cà phê, không khí mùa trăng hiện hữu trong từng góc phố, mang theo sự náo nức, ấm áp. Sắc màu Trung thu không chỉ nằm ở những món đồ trang trí, mà còn trong ánh mắt háo hức, nụ cười rạng rỡ và những ký ức tuổi thơ khi mùa trăng đang về.

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Những sáng tác văn học, nghệ thuật từ miền biên viễn

Với nhiều thế hệ văn nghệ sĩ Lào Cai, vùng đất biên cương luôn là nguồn cảm hứng đặc biệt, nơi cảnh sắc hùng vĩ, bản làng và nhịp sống của đồng bào hòa quyện tạo thành chất liệu sáng tác giàu sức sống. Từ những chuyến đi thực tế nơi rẻo cao, người nghệ sĩ đã ghi lại vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và vùng phên giậu Tổ quốc qua những tác phẩm chất lượng, góp phần lan tỏa hình ảnh Lào Cai vừa hùng vĩ, vừa đậm đà bản sắc.

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai: Mở rộng không gian sáng tạo

Đại hội lần thứ I Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai: Mở rộng không gian sáng tạo

Sáng 10/8, Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đánh dấu bước phát triển mới sau khi hợp nhất tổ chức Hội Văn học nghệ thuật của hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, mở ra không gian sáng tạo rộng hơn cho đội ngũ văn nghệ sĩ.

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

​Những tác phẩm văn học đi cùng năm tháng

Nếu những tư liệu lịch sử ghi lại dòng chảy thời gian bằng sự kiện, thì văn học chính là nơi lưu giữ linh hồn và cảm xúc của thời kỳ oanh liệt. Trong những ngày tháng 7 lịch sử - tháng của sự tri ân, tưởng nhớ và ghi ơn, những tác phẩm văn học về người lính lại vang lên khúc tráng ca bất tử. Từ lời kể chân thực của các cựu chiến binh, nhân vật lịch sử, các nhà văn đã khắc họa hình tượng Bộ đội Cụ Hồ bằng ngôn từ mộc mạc nhưng giàu cảm xúc.

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Gìn giữ âm nhạc dân gian trước làn sóng AI

Trong kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể “phóng tác” một bản nhạc mang âm hưởng đại ngàn chỉ sau vài giây. Sự bùng nổ này mang lại cơ hội lan tỏa nhanh chóng nhưng cũng đặt ra thách thức về sự rập khuôn, hời hợt và nguy cơ mai một âm nhạc dân gian. Đứng trước làn sóng công nghệ, câu chuyện giữ gìn và bảo tồn bản sắc âm nhạc dân gian đang là bài toán đầy trăn trở đối với các nhà quản lý, đào tạo và chính các nghệ sĩ địa phương.

fb yt zl tw