Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Góp phần gìn giữ điệu Khắp cọi cho quê hương

Góp phần gìn giữ điệu Khắp cọi cho quê hương

Ở xã Mường Lai, tỉnh Lào Cai, Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn được biết đến là người nặng lòng với văn hóa của dân tộc Tày, đặc biệt là Khắp cọi. Không chỉ đóng góp trong việc truyền dạy, lưu giữ văn hóa dân tộc, ông còn xây dựng, củng cố và phát triển phong trào văn hóa - văn nghệ ở địa phương.

0:00 / 0:00
0:00

Khi lời hát “Ơi lả ơi” của làn điệu Khắp cọi vang lên bởi chất giọng trầm bổng, luyến láy, người dân trong bản ai cũng nhận ra giọng hát của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn. Cốt cách và niềm đam mê văn hóa dân tộc Tày của nghệ nhân chính là một phần “đặc sản” của mảnh đất Mường Lai anh hùng. Nghệ nhân Hoàng Quang Nhạn đã dành cả cuộc đời để sưu tầm, lưu giữ và bảo tồn văn hóa dân gian, trong đó có làn điệu Khắp cọi.

bia-3.jpg

Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn chia sẻ: “Khi mới lớn, tôi thường theo những người lớn tuổi trong làng nghe người cao niên hát Khắp, hát giao duyên. Tôi thấy rất hay, chỉ mong sao mình cũng biết hát như thế. Về nhà, tôi tự tập hát và nhờ các cụ trong làng chỉnh sửa, uốn nắn...”.

Cũng bởi sự sâu sắc trong lời ca mà Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn luôn cố gắng gìn giữ Khắp cọi. Ông dày công sưu tầm các bài hát, nghiên cứu từ cách hát, nghệ thuật hát, cách làm nhạc cụ và cách kết hợp với lời hát. Những tinh túy của Khắp cọi được ông lĩnh hội, rồi tỉ mỉ ghi chép vào những cuốn sổ.

Để rồi toàn bộ “kho báu” đặc sắc của văn hóa dân tộc Tày đã được lưu giữ giữa muôn vàn khó khăn của dòng chảy thời gian. Những cuốn sách có hơn 300 bài hát Khắp, hát Lượn, hát Bụt, hát Then, hát Quan làng được sưu tầm, chắp bút và viết lên bằng trái tim của nghệ nhân…

“Trong dân gian chỉ lưu truyền các bài hát bằng miệng thôi, không có sách, vở ghi chép lại. Tôi nghĩ, nếu không lưu giữ thì hát Khắp sẽ bị mai một nên đã cố gắng sưu tầm, ghi chép lại để truyền dạy cho con cháu”, Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn bày tỏ.

Với mong muốn lưu giữ những nét văn hóa đặc sắc của dân tộc mình, khi được chính quyền địa phương quan tâm, hỗ trợ, Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn đã thành lập Câu lạc bộ những người yêu tiếng hát Khắp cọi. Câu lạc bộ sinh hoạt vào chiều thứ 7 hằng tuần.

Nhờ sự nhiệt tình lan tỏa tình yêu văn hóa dân gian cho thế hệ trẻ của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn và sự “tiếp sức” từ chính quyền địa phương, các câu lạc bộ dạy hát Khắp cọi dần được mở rộng từ thôn bản đến trường học.

anh-ghep-2.png

Bà Chu Thị Sinh - người dân xã Mường Lai cho biết: “Khắp cọi được ví như hơi thở, như tâm hồn của bà con dân tộc Tày nơi đây. Chúng tôi rất mê hát, có thể hát khi đang lao động, sản xuất, trong các buổi sinh hoạt tại cộng đồng và biểu diễn trong những hội nghị được tổ chức tại địa phương”.

Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Quang Nhạn - người đã góp phần làm cho “dòng suối” dân ca nơi đây chảy mãi cùng năm tháng. Ai từng được nghe lời hát Khắp, hát Then, nhất là từ giọng hát trữ tình, sâu lắng của “nghệ nhân già” này sẽ giữ trong lòng ấn tượng khó quên về những làn điệu thiết tha, đằm thắm để những câu hát được chắp cánh bay cao, vang vọng nơi núi rừng xanh thẳm.

Cuối năm 2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận Nghệ thuật trình diễn dân gian “Khắp cọi” (tên gọi khác là lượn cọi, lượn khắp) của người Tày huyện Lục Yên và huyện Yên Bình (tỉnh Yên Bái cũ) là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lần đầu trong lịch sử Oscar có nữ quay phim chiến thắng

Lần đầu trong lịch sử Oscar có nữ quay phim chiến thắng

Nhà quay phim Autumn Durald Arkapaw đã làm nên lịch sử tại Oscar khi trở thành người phụ nữ đầu tiên giành giải Quay phim xuất sắc nhất với bộ phim "Sinners". Chiến thắng của cô đánh dấu bước tiến quan trọng của phụ nữ trong lĩnh vực quay phim vốn lâu nay do nam giới thống trị.

Chiêm ngưỡng hơn 200 tác phẩm hội họa kinh điển thế giới dưới định dạng số

Chiêm ngưỡng hơn 200 tác phẩm hội họa kinh điển thế giới dưới định dạng số

Triển lãm kỹ thuật số “Bóng hình em, vần thơ anh” (Her Soul, His Verse) đang diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật đương đại Vincom (VCCA), đưa khán giả chiêm ngưỡng hơn 200 tác phẩm hội họa tiêu biểu của trường phái Tiền Raphael dưới định dạng số, tạo nên không gian nghệ thuật giàu biểu tượng và cảm hứng thi ca.

Nhà sàn bê tông - Giá trị truyền thống trong diện mạo mới

Nhà sàn bê tông - Giá trị truyền thống trong diện mạo mới

Trước sự khan hiếm của vật liệu gỗ tự nhiên và sự thay đổi của đời sống hiện đại, nhiều gia đình vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã lựa chọn xây dựng nhà sàn bê tông. Không chỉ đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, những ngôi nhà này vẫn giữ được kiến trúc truyền thống, góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa của các dân tộc.

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Nghề sáng tạo phía sau sân khấu

Đằng sau mỗi tiết mục ca múa ấn tượng trên sân khấu, bên cạnh nỗ lực của diễn viên là tâm huyết của người biên đạo. Họ là người đứng phía sau, miệt mài ấp ủ và chăm chút từng động tác, sắp xếp đội hình, lựa chọn âm nhạc, ánh sáng, trang phục… để tất cả hòa quyện thành một tổng thể hài hòa, tạo nên những tác phẩm giàu cảm xúc, chạm tới người xem.

Cung điện thế kỷ 15 ở Venice trở thành không gian triển lãm nghệ thuật Việt Nam

Cung điện thế kỷ 15 ở Venice trở thành không gian triển lãm nghệ thuật Việt Nam

Sau hơn 1 năm cải tạo và trùng tu, cung điện lịch sử Ca' Giustinian Faccanon tại Venice (Italy) đã chính thức mở cửa trở lại. Điều đặc biệt là không gian này sẽ trở thành địa điểm tổ chức triển lãm nghệ thuật Việt Nam trong khuôn khổ Venice Art Biennale 2026 - một trong những sự kiện nghệ thuật danh giá.

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Tình yêu Tổ quốc trong các tác phẩm đoạt Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh

Đi qua những cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại, tình yêu Tổ quốc vẫn luôn là ngọn lửa rực cháy trong tâm khảm những người nghệ sĩ. Tại Giải thưởng Văn học - Nghệ thuật tỉnh năm 2025, một lần nữa, tình yêu Tổ quốc được khẳng định mạnh mẽ. Đó là sự kết nối giữa quá khứ hào hùng và hiện tại kiên trung, được các tác giả tái hiện bằng tất cả sự trân trọng, lòng biết ơn và ý thức gìn giữ giá trị thiêng liêng của dân tộc.

fb yt zl tw