Sáng 21/9, Bộ Tư pháp công bố hồ sơ dự thảo Nghị định quy định về việc sử dụng Quốc ca nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Theo dự thảo, Quốc ca là tài sản công, biểu tượng quốc gia thiêng liêng; thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý.
Việc sử dụng Quốc ca phải bảo đảm tính nguyên vẹn, đúng nhạc, đúng lời, trang nghiêm; không bị thương mại hóa dưới bất kỳ hình thức nào.
Các trường hợp tổ chức hát Quốc ca
Tại dự thảo, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (cơ quan soạn thảo) đề xuất 6 trường hợp tổ chức hát Quốc ca:
Thứ nhất, lễ kỷ niệm cấp quốc gia, các ngày lễ lớn, sự kiện lịch sử quan trọng của đất nước.
Thứ hai, lễ kỷ niệm ngày thành lập, ngày truyền thống của bộ, ngành, địa phương theo quy định của pháp luật.
Thứ ba, đại hội, hội nghị, sự kiện chính trị theo quy định của pháp luật.
Thứ tư, lễ khai giảng, bế giảng và hoạt động của cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật về giáo dục.
Thứ năm, sự kiện thể dục, thể thao theo quy định của pháp luật, điều lệ giải hoặc thông lệ quốc tế.
Thứ sáu, lễ chào cờ và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, dự thảo quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân được sử dụng Quốc ca trong hoạt động, sự kiện không thuộc các trường hợp trên; trong tác phẩm văn học, nghệ thuật, tác phẩm điện ảnh, xuất bản phẩm, sản phẩm giáo dục, báo chí, truyền thông theo quy định của pháp luật có liên quan.
Tuy nhiên, việc sử dụng Quốc ca phải bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc sử dụng Quốc ca và các quy định khác có liên quan nêu tại nghị định này.
“Khuyến khích sử dụng Quốc ca trong hoạt động giáo dục truyền thống, tuyên truyền lòng yêu nước, tôn vinh lịch sử, văn hóa, con người và thành tựu của đất nước”, dự thảo nêu.
Quốc ca của Việt Nam là bài hát Tiến quân ca do nhạc sĩ Văn Cao sáng tác vào năm 1944.
Ngày 2/9/1945, Tiến quân ca vang lên trong ngày Tuyên ngôn Độc lập. Từ kỳ họp đầu tiên của Quốc hội năm 1946 đến nay, ca khúc chính thức trở thành Quốc ca Việt Nam.
Quốc ca được tổ chức hát bằng một trong các hình thức sau: Hát trực tiếp, việc hát có thể thực hiện độc lập hoặc đồng thời với việc cử Quốc thiều; hát theo bản ghi âm của Quốc ca.
Trong trường hợp phải tổ chức hát Quốc ca theo quy định, cơ quan, tổ chức chủ trì lựa chọn một trong các hình thức hát phù hợp theo quy định.
Điều 7 dự thảo nêu rõ yêu cầu khi tổ chức hát Quốc ca: Người tham dự đứng nghiêm, giữ thái độ trang trọng và hướng về Quốc kỳ. Người điều hành hô khẩu lệnh “Nghiêm, chào cờ!” để bắt đầu hát Quốc ca.
“Không đội mũ, khăn, vật che đầu, trừ trường hợp thực hiện theo điều lệnh, điều lệ, nghi lễ hoặc do yêu cầu về tôn giáo, sức khỏe, trang phục dân tộc truyền thống. Không nói chuyện, sử dụng điện thoại trong thời gian hát Quốc ca, trừ người đang thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, nghiệp vụ.
Không sử dụng lời dẫn, động tác múa phụ họa, hiệu ứng âm thanh, hiệu ứng sân khấu hoặc hình thức khác làm gián đoạn, che lấp, làm sai lệch hoặc ảnh hưởng đến sự trang nghiêm của Quốc ca”, dự thảo nhấn mạnh.
Lực lượng vũ trang nhân dân thực hiện theo điều lệnh, điều lệ, nghi lễ chuyên ngành. Người khuyết tật, người vì lý do sức khỏe hoặc độ tuổi không thể thực hiện đầy đủ yêu cầu trên thì thực hiện phù hợp với khả năng, bảo đảm thái độ trang nghiêm.
![21-9-quocca.jpg](https://cdn.baolaocai.vn/images/F8hYGIWyUZVw0z8IuUeBUbohU0HBVWuptKdr8JwXERTUcYVK3ZuqmaUphbNoDwd1/21-9-quocca.jpg.webp "50.000 khán giả cùng hát Quốc ca tại chương trình nghệ thuật chính luận "Tổ quốc trong tim" tháng 8/2025 tại Sân vận động Mỹ Đình, Hà Nội (Ảnh: Ban tổ chức).")
Đề xuất những điều nghiêm cấm
Dự thảo nghiêm cấm sử dụng Quốc ca nhằm chống Đảng, Nhà nước; xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Nghiêm cấm hát sai lời, xuyên tạc giai điệu, sửa lời, sửa nhạc Quốc ca; cắt ghép, kết hợp Quốc ca với âm thanh, hình ảnh, lời nói hoặc nội dung khác làm sai lệch, xuyên tạc, xúc phạm, ảnh hưởng đến Quốc ca.
Việc sử dụng, cung cấp bản hòa âm, phối khí, bản ghi âm của Quốc ca, Quốc thiều không do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố cũng bị nghiêm cấm.
Cũng theo dự thảo, nghiêm cấm hành vi lợi dụng việc quản lý, sử dụng Quốc ca để trục lợi, thu tiền bản quyền, thu phí dịch vụ đối với việc tiếp cận, sử dụng Quốc ca.
Không sử dụng Quốc ca làm nhạc nền tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ vui chơi, giải trí, hoặc trong lễ tang, trừ trường hợp cử Quốc thiều trong lễ tang theo quy định.
Thông tin, dữ liệu về Quốc ca sẽ được kết nối, chia sẻ và tích hợp với các hệ thống thông tin, dữ liệu có liên quan theo quy định của pháp luật. Cơ quan, tổ chức, cá nhân được tiếp cận, khai thác và sử dụng miễn phí các nội dung thông tin, dữ liệu về Quốc ca theo quy định.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ giúp Chính phủ thực hiện thống nhất quản lý nhà nước về sử dụng Quốc ca, cử Quốc thiều; xây dựng, quản lý, đăng tải, cập nhật thông tin, dữ liệu về Quốc ca trên cổng thông tin điện tử của Bộ.
Quốc thiều là phần nhạc không lời của Quốc ca. Quốc thiều được thể hiện bằng bản ghi âm hoặc do quân nhạc, dàn nhạc, ban nhạc biểu diễn theo bản hòa âm, phối khí do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công bố.
Quốc thiều được cử trong hoạt động đối ngoại theo các quy định về nghi lễ đối ngoại có liên quan; nghi lễ Quân đội; nghi lễ Công an nhân dân; Lễ Quốc tang, Lễ tang cấp Nhà nước; sự kiện thể dục, thể thao quốc tế và trường hợp khác theo quy định của pháp luật hoặc thông lệ quốc tế…
Cần nguồn thông tin, dữ liệu chính thức và thống nhất
Theo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, pháp luật hiện hành đã có một số quy định về sử dụng, bảo vệ Quốc ca, Quốc thiều nhưng được hình thành ở nhiều thời kỳ, phân tán trong các văn bản điều chỉnh từng lĩnh vực hoặc từng loại nghi lễ.
Thực tiễn cho thấy cần có nguồn thông tin, dữ liệu chính thức, thống nhất và thuận tiện trong tiếp cận để phục vụ việc sử dụng Quốc ca, cử Quốc thiều trong các nghi lễ, hoạt động đối ngoại, sự kiện thể dục, thể thao, giáo dục, báo chí, truyền thông và các hoạt động khác.
Dự thảo nghị định được xây dựng để thay thế Điều lệ số 975-TTg ngày 21/7/1956 của Thủ tướng Chính phủ về việc dùng Quốc ca nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cơ quan này đề xuất ban hành nghị định vào tháng 10 tới.
