Từ bao đời nay, đời sống của người Mông gắn liền với nương lúa, thửa ruộng bậc thang và nhịp mùa trên các triền núi cao. Khi lúa chín, những hạt gạo đầu mùa được nấu thành cơm mới, trước khi cả gia đình cùng thưởng thức, người Mông làm lễ dâng cơm lên tổ tiên để bày tỏ lòng biết ơn đất trời, nguồn nước và cầu mong gia đình mạnh khỏe, bản làng bình an, mùa màng bội thu.
Lễ mừng cơm mới không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, lòng hiếu kính với ông bà, tổ tiên và sự trân trọng công sức lao động của các thế hệ.
Qua nghi lễ, tình đoàn kết trong gia đình, dòng họ và cộng đồng cũng được củng cố.
Giá trị văn hóa, tín ngưỡng sâu sắc của Lễ mừng cơm mới của người Mông huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái cũ được đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2021.
Việc tổ chức lễ tại Púng Luông góp phần tạo không gian để cộng đồng thực hành, gìn giữ, trao truyền di sản cho thế hệ trẻ, đồng thời quảng bá nét văn hóa đặc trưng gắn với mùa vàng vùng cao đến du khách.
Cùng với cảnh sắc ruộng bậc thang mùa lúa chín, những hoạt động văn hóa truyền thống giúp du khách có thêm cơ hội tìm hiểu đời sống, phong tục của đồng bào Mông, góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch trải nghiệm tại địa phương.
Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động như thi giã bánh dày, chọi gà, biểu diễn văn nghệ…, thu hút đông đảo người dân và du khách đến với Púng Luông trong dịp cuối tuần.
