Khăn Piêu trong đời sống đương đại

0:00 / 0:00
0:00

Biết thêu thùa, dệt vải từng là tiêu chí quan trọng đánh giá sự giỏi giang, nết na của người con gái Thái. Nhưng hiện nay, nghề dệt thổ cẩm truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, cách thức tạo ra sản phẩm cũng dần thay đổi theo sự phát triển của công nghệ. Tuy nhiên, chiếc khăn Piêu vẫn giữ trọn vị trí thiêng liêng, là vật dụng không thể thiếu trong đời sống tinh thần của đồng bào Thái Mường Lò.

baolaocai-tr_thieu-nu-thai-duyen-dang-cung-khan-pieu-3603.jpg
Những phụ nữ Thái Mường Lò duyên dáng trong trang phục truyền thống cùng chiếc khăn Piêu, khăn xòe.

Giữa không gian thanh bình của thung lũng Mường Lò, hình ảnh những người phụ nữ Thái khoác trên mình bộ váy áo cỏm ôm sát thân hình, đầu đội chiếc khăn Piêu rực rỡ từ lâu đã trở thành một nét đẹp văn hóa đặc trưng. Từ bao đời nay, biết thêu thùa, dệt thổ cẩm không chỉ là chuẩn mực mà còn là thước đo đánh giá sự giỏi giang, khéo léo và chăm chỉ của người con gái Thái trước khi về nhà chồng.

Chiếc khăn Piêu không đơn thuần là món đồ trang sức hay vật dụng che mưa, che nắng hằng ngày, mà ẩn chứa trong từng đường kim mũi chỉ là cả một triết lý nhân sinh sâu sắc. Mỗi hoa văn trên khăn Piêu đều mang những câu chuyện, những gửi gắm của người thêu về tình yêu thiên nhiên và ước vọng cuộc sống.

baolaocai-c_hoa-tiet-them-9833.jpg
Chiếc khăn Piêu tự thêu tay với những hoa văn, họa tiết truyền thống.

Chia sẻ về ý nghĩa của vật dụng truyền thống này, chị Lò Thị Đoàn, tổ dân phố Sà Rèn (phường Trung Tâm) cho biết: "Chiếc khăn Piêu tượng trưng cho sự khéo léo của người phụ nữ. Khăn vừa để trang trí, vừa để bảo vệ sức khỏe. Các họa tiết hình quả trám hay các gam màu xanh, đỏ, tím, vàng đều gắn liền với nền văn hóa dân tộc Thái, trong đó, màu xanh thể hiện cho những cánh đồng lúa bát ngát và những rừng cây tươi tốt nơi núi rừng".

Không chỉ có khăn Piêu, trong các dịp lễ hội hay điệu xòe cổ, người phụ nữ Thái còn kết hợp với khăn xòe – loại khăn được kết thành dải dài mang hoa văn thổ cẩm tinh xảo. Nhịp xòe uyển chuyển hòa cùng sắc màu của khăn là lời cầu chúc cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và cuộc sống ấm no.

baolaocai-tr_1787378086607-1766308288443204543-5694511098469224762-fc9a14178b39a1f9e0e9ea89957ad604.jpg
Du khách nước ngoài cũng rất thích thú khi quàng chiếc khăn xòe để nhập vào vòng xòe.

Tuy nhiên, trước sự phát triển của nhịp sống hiện đại, nghề dệt thổ cẩm thủ công ở Mường Lò đang đứng trước nguy cơ mai một. Việc mất hàng tháng trời để dệt vải, nhuộm chàm, thêu thùa từng chiếc khăn Piêu không còn phù hợp với quỹ thời gian của nhiều phụ nữ trẻ. Thay vào đó, sự xuất hiện của máy móc hiện đại đã tạo ra bước ngoặt mới trong việc sản xuất các sản phẩm thổ cẩm.

Ghi nhận tại các khu chợ và quầy hàng thổ cẩm ở Mường Lò, các mặt hàng khăn Piêu sản xuất theo công nghệ mới được bày bán rất phong phú. Đường nét thêu bằng máy sắc sảo, màu sắc tươi sáng, độ bền cao nhưng vẫn giữ trọn vẹn kiểu dáng và hoa văn truyền thống. Đáng chú ý, mức giá thành thấp hơn giúp khăn Piêu tiếp cận dễ dàng hơn với đông đảo người tiêu dùng và du khách.

baolaocai-c_bay-ban-7126.jpg
baolaocai-c_khan-pieu-det-may-ban-o-cho-6588.jpg
Khăn Piêu, khăn xòe và nhiều mặt hàng thổ cẩm bày bán ở chợ Mường Lò.

Là người gắn bó hơn 20 năm với nghề kinh doanh thổ cẩm tại chợ Mường Lò, chị Đinh Thị On chia sẻ: “Khăn Piêu ngày trước chủ yếu do chị em tự tay làm thủ công nên lượng bán ra khá chậm. Bây giờ nhờ công nghệ hiện đại, máy móc trợ giúp nên sản phẩm làm ra vừa đẹp, vừa nhanh, giá thành hợp lý hơn nên bán rất chạy. Khăn Piêu hiện nay không chỉ phục vụ bà con diện đi lễ hội, hội diễn mà du khách thập phương đến Mường Lò cũng rất thích chọn mua về làm quà kỷ niệm”.

baolaocai-tl_chi-dinh-thi-on-ben-quay-hang-khan-pieu-4356.jpg
Chị Đinh Thị On (áo đỏ) sắp xếp các mặt hàng khăn Piêu tại gian hàng.

Dù phương thức tạo ra sản phẩm đã có sự thay đổi rõ rệt để phù hợp với nhịp sống mới, nhưng giá trị tinh thần và vị trí của chiếc khăn Piêu trong đời sống người Thái Mường Lò thì chưa bao giờ phai nhạt.

Chiếc khăn vẫn theo người phụ nữ lên nương, xuất hiện lộng lẫy trong các dịp cưới hỏi, dịp Tết, hội xòe hay các sự kiện văn hóa lớn của cộng đồng.

baolaocai-tr_tr-mua-chao-ket-9214.jpg
Một tiết mục múa trong Lễ hội Tết Xíp xí sử dụng khăn Piêu và khăn xòe làm đạo cụ.
baolaocai-tr_theu-khan-4433.jpg
Các cô gái Thái Mường Lò cùng nhau thêu thùa lúc rảnh rỗi.

Việc sử dụng khăn Piêu trong sinh hoạt hằng ngày chính là cách để người Thái Mường Lò gìn giữ hồn cốt dân tộc, đồng thời giáo dục thế hệ trẻ lòng tự hào về nguồn cội.

Chị Hà Thị Trinh - một người con của vùng đất Sà Rèn xúc động bày tỏ: "Mỗi khi đội chiếc khăn Piêu lên đầu, bản thân tôi cảm thấy vô cùng tự hào. Đây là nét đẹp, là kỷ vật thiêng liêng mà ông cha ta đã trao truyền qua nhiều thế hệ. Tôi luôn mong muốn thế hệ trẻ hôm nay và mai sau sẽ tiếp tục giữ gìn, trân trọng nét văn hóa truyền thống giá trị này".

baolaocai-c_anh-ghep-doi-khan-4841.jpg
Trao truyền cho nhau cách đội khăn Piêu.

Trải qua nhiều biến đổi theo thời gian, chiếc khăn Piêu Mường Lò vẫn luôn hiện hữu trong đời sống đã chứng minh sức sống bền bỉ của một di sản văn hóa. Việc chủ động thích ứng dùng công nghệ để giữ gìn nét truyền thống đã giúp chiếc khăn Piêu tiếp tục hiện diện sinh động trong đời sống hiện đại, trở thành nhịp cầu nối liền quá khứ với tương lai, làm giàu thêm bản sắc văn hóa của vùng đất Mường Lò huyền thoại.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Mặt trận kết nối cộng đồng, gìn giữ văn hóa vùng cao

Văn hóa là cội nguồn bản sắc, cũng là sợi dây gắn kết cộng đồng, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tại Lào Cai, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa từ mỗi thôn, bản, khu dân cư. Mặt trận Tổ quốc phát huy vai trò cầu nối, tập hợp Nhân dân, khơi dậy ý thức bảo tồn di sản, để văn hóa trở thành nền tảng gắn kết cộng đồng.

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Lục Yên, Bát Xát tổ chức các hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam

Ngày 13/11, xã Lục Yên tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc điểm tại thôn Át Thượng và ra mắt mô hình khu dân cư “Đoàn kết – an toàn – ấm no – hạnh phúc”. Cùng ngày, xã Bát Xát tổ chức hội diễn văn nghệ quần chúng với sự tham gia của 21 đội.

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò tổ chức Trưng bày đặc biệt về "câu chuyện tình yêu" nhân Ngày Văn hóa Việt Nam

Di tích Nhà tù Hỏa Lò giới thiệu đến công chúng một “góc” còn chưa nhiều người biết đến trong cuộc đời hoạt động của những chiến sĩ cách mạng. Đó là những câu chuyện tình yêu. Điều đặc biệt là, với các chiến sĩ cách mạng tình yêu cá nhân được hòa cùng tình yêu quê hương đất nước.

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Người Dao quần chẹt giữ gìn bản sắc văn hóa

Cộng đồng người Dao quần chẹt ở thôn Khe Rộng, xã Quy Mông đã và đang cùng nhau gìn giữ, lan tỏa, trao truyền những nét văn hóa truyền thống qua các lớp học dạy tiếng nói, chữ viết và thêu trang phục truyền thống dân tộc mở ngay tại thôn.

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Ứng dụng công nghệ số trong bảo tồn văn hóa Nùng An

Trước nguy cơ mai một của tiếng nói và các giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống hiện đại, một dự án thiết thực mang tên “Xây dựng hệ sinh thái số lưu giữ và truyền dạy tiếng Nùng An, gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ tại xã Lục Yên, tỉnh Lào Cai” đã được triển khai, bước đầu mang lại hiệu quả thiết thực. 

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Bắc Hà sẵn sàng đón du khách đến với Festival mùa đông 2026

Những ngày này, trên cao nguyên trắng Bắc Hà, không khí chuẩn bị cho mùa lễ hội đang diễn ra khẩn trương. Từ các cơ sở lưu trú, dịch vụ du lịch đến những người gắn bó với các hoạt động văn hóa truyền thống, tất cả đều chủ động chỉnh trang, làm mới sản phẩm, sẵn sàng đón du khách.

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Dẻo thơm bánh cốm Hợp Thành

Không đơn thuần là món bánh dâng lên tổ tiên trong lễ cơm mới để cầu mong mùa màng bội thu, gia đình no đủ, bánh cốm của đồng bào Tày xã Hợp Thành (tỉnh Lào Cai) ngày nay đã trở thành một đặc sản quen thuộc, chứa đựng trọn vẹn nét đẹp văn hóa ẩm thực được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Gieo tình yêu thiên nhiên từ những góc xanh học đường

Chú trọng xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, xanh, sạch, đẹp, thời gian qua, Trường TH&THCS Động Quan, xã Khánh Hòa đang tạo dựng không gian học tập gần gũi với thiên nhiên. Cùng thầy cô chăm sóc cây, giữ gìn cảnh quan, học sinh được bồi đắp tình yêu trường lớp và ý thức bảo vệ môi trường từ những việc làm hằng ngày.

fb yt zl tw