Tìm "chất" riêng cho trí tuệ nhân tạo

Để đạt mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo (AI) phù hợp với điều kiện hiện tại, theo các chuyên gia, Việt Nam gặp thách thức không hề nhỏ nhưng cũng có cơ hội lớn để phát triển.

Ensa là trợ lý ảo chứng khoán đầu tiên trên thị trường do một công ty chứng khoán Việt Nam xây dựng dưới hình thức chatbot.
Ensa là trợ lý ảo chứng khoán đầu tiên trên thị trường do một công ty chứng khoán Việt Nam xây dựng dưới hình thức chatbot.

Nhân lực còn yếu và thiếu

Cuộc đua AI và AI tạo sinh (GenAI) đang diễn ra giữa các tập đoàn công nghệ và các quốc gia trên thế giới. Không nằm ngoài xu hướng của thế giới, tại Việt Nam, ngày 26/1/2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 127 về Chiến lược quốc gia về nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo đến năm 2030, với mục tiêu đưa AI trở thành lĩnh vực công nghệ quan trọng của đất nước. Đến năm 2030, Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, phát triển các giải pháp và ứng dụng AI trong khu vực ASEAN; phát triển và ứng dụng AI lấy con người và doanh nghiệp làm trung tâm, tránh lạm dụng công nghệ và xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân. Chiến lược này kết hợp cùng Luật Công nghệ cao 2008 đã trở thành khung pháp lý giúp Việt Nam thúc đẩy phát triển trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, để khai thác tiềm năng của trí tuệ nhân tạo thì chúng ta đang đối mặt với nhiều thách thức, nhất là vấn đề nguồn nhân lực và việc phát triển trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm.

Theo GS.TS Vũ Hà Văn - Giám đốc Khoa học VinBigdata, việc phát triển và ứng dụng GenAI tại Việt Nam hiện đang gặp phải một số trở ngại. Đó là việc tạo ra một số nội dung có độ thuyết phục cao, nhưng lại thiếu khách quan, hoặc sai lệch với thực tế. Hay biểu hiện của tính ảo giác, tính thiên kiến và tính kiểm soát của GenAI. Bên cạnh đó là nguy cơ bảo mật, chi phí triển khai lớn, phải đầu tư hạ tầng công nghệ, đòi hỏi nhân lực có trình độ cao…

Về nhân lực, hiện nay nhiều cơ sở giáo dục, trường đại học đã có những bước đi tiên phong nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong tương lai cho lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. PGS.TS Nguyễn Xuân Hoài - Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo (Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, nguồn nhân lực làm việc trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo còn rất thiếu. Mỗi năm chỉ có khoảng 30% trong số sinh viên công nghệ thông tin ra trường có thể làm được việc ngay, số làm được việc liên quan tới trí tuệ nhân tạo lại càng ít hơn.

Bên cạnh đó, Việt Nam còn phải đối mặt với những thách thức khác như thiếu cơ hội tiếp cận với các chuyên gia và cố vấn hàng đầu về trí tuệ nhân tạo để đánh giá và thẩm định sản phẩm phù hợp với nhu cầu của thị trường; thiếu cơ hội tiếp cận các cơ sở hạ tầng, nền tảng và công cụ sẵn sàng cho doanh nghiệp.

Tạo công nghệ riêng cho người Việt

PGS.TS Nguyễn Xuân Hoài cho biết, để đạt mục tiêu phát triển AI, cần chú trọng 3 yếu tố là nhân lực, dữ liệu và hạ tầng. Bên cạnh đó, cơ chế, chính sách và hành lang pháp lý phải đảm bảo.

Hiện nay, Nhà nước đã có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển ngành công nghiệp AI. Lần đầu tiên ở Việt Nam có hướng dẫn một số nguyên tắc về nghiên cứu, phát triển các hệ thống AI có trách nhiệm, nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, phát triển và sử dụng các hệ thống/ứng dụng AI một cách an toàn, đồng thời hạn chế tối đa các ảnh hưởng tiêu cực cho con người và cộng đồng. Tại hội thảo khoa học quốc tế chủ đề “Phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm: Lý luận và thực tiễn”, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Thế Duy cho rằng, đạo đức và trách nhiệm trong AI nằm ở tất cả các khâu, từ xây dựng thuật toán, thu thập dữ liệu, đến công cụ huấn luyện và ứng dụng. Vì vậy, vấn đề này phải được quan tâm ngay từ khâu xây dựng hệ thống, liên quan đến nhiều bộ, ngành. Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã ban hành quyết định hướng dẫn một số nguyên tắc về nghiên cứu, phát triển các hệ thống AI có trách nhiệm. Quyết định được ban hành bao gồm 9 nguyên tắc: Tinh thần hợp tác, thúc đẩy đổi mới sáng tạo; tính minh bạch; khả năng kiểm soát; an toàn; bảo mật; quyền riêng tư; tôn trọng quyền và phẩm giá con người; hỗ trợ người dùng; trách nhiệm giải trình.

Để có hướng đi khác biệt cho trí tuệ nhân tạo Việt Nam, ông Phùng Việt Thắng - Giám đốc quốc gia Việt Nam khối Kinh doanh, marketing và truyền thông (Tập đoàn Intel) cho rằng, Việt Nam cần một phương pháp tiếp cận AI linh hoạt dựa trên các nguyên tắc đạo đức cơ bản như minh bạch, có trách nhiệm và công bằng. Bên cạnh đó, cần chú trọng đào tạo nhân lực chất lượng cao, bồi dưỡng nhân tài về AI… tăng lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua. Bên cạnh đó, cần nâng cao sự hiểu biết của cộng đồng về AI; đảm bảo AI được triển khai an toàn, hiệu quả, các quy định và chính sách phải rõ ràng, đồng thời xây dựng hạ tầng công nghệ mở và đa dạng. Điều này sẽ giúp Việt Nam có cơ hội bắt kịp trí tuệ nhân tạo toàn cầu và tạo ra nền công nghiệp AI mới.

Còn theo GS.TS Vũ Hà Văn, để phát triển AI và GenAI, Việt Nam cần phát triển GenAI phù hợp với thị trường và phải có bài toán cụ thể của từng doanh nghiệp. Trong đó, cần khuyến khích, đầu tư vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển; khai thác và xây dựng nguồn cơ sở dữ liệu, chủ động kiểm soát nội dung, đảm bảo an toàn dữ liệu quốc gia. Cần xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, làm tiền đề phát triển các giải pháp tích hợp GenAI dựa trên dữ liệu của người Việt, do người Việt làm chủ.

“Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá về công nghệ, chúng ta tự tạo công nghệ cho chúng ta, công nghệ Việt cho người Việt” - GS.TS Vũ Hà Văn nói.

Theo Quyền Cục trưởng Cục Chuyển đổi số quốc gia (Bộ Thông tin và Truyền thông) Hồ Đức Thắng, để phát triển AI ở Việt Nam, cần chú ý đến vấn đề dữ liệu, bởi không có dữ liệu thì không thể làm được AI. Chúng ta hiện chưa có thể chế rõ ràng để quản lý rủi ro cũng như cơ chế định giá các sản phẩm, dự án về AI và đang thiếu nguồn nhân lực dành cho AI từ cả 2 phía người sử dụng và chủ đầu tư. Do đó cần đào tạo nhân lực, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức về AI đến doanh nghiệp và người sử dụng. Cần có cơ chế thí điểm an toàn dành cho AI, thí điểm thành công nhân rộng; đặc biệt, người Việt cần tham gia làm AI ứng dụng và phát triển AI diện hẹp phục vụ cho mục đích cá nhân và tổ chức với nguồn lực đầu tư không quá lớn.

Theo daidoanket.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Thêm “đôi mắt” giữ rừng Hoàng Liên

Thêm “đôi mắt” giữ rừng Hoàng Liên

Địa hình rộng, chia cắt, nhiều khu vực khó tiếp cận đặt ra không ít thách thức đối với công tác quản lý, bảo vệ rừng tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên. Trước yêu cầu thực tiễn, lực lượng kiểm lâm đang từng bước ứng dụng thiết bị bay không người lái (flycam), góp phần đổi mới phương thức tuần tra, giám sát và nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên rừng.

Phát huy vai trò đảng viên trong thực hiện Nghị quyết 57

Phát huy vai trò đảng viên trong thực hiện Nghị quyết 57

Đi đầu trong thực hiện, hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số thiết yếu, hỗ trợ bà con thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến… đội ngũ đảng viên tại cơ sở đang phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực hiện Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Qua đó, đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, nâng cao hiệu quả phục vụ tại cơ sở.

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

145 triệu dữ liệu hộ tịch: Bước tiến trong xây dựng Chính phủ số

Hơn 145 triệu dữ liệu hộ tịch điện tử đã được ghi nhận, trong đó 78,8 triệu dữ liệu được đối soát, đồng bộ thành công với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả này góp phần hình thành nền tảng dữ liệu thống nhất, từng bước đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Bảo vệ thành quả cách mạng trên không gian mạng

Bảo vệ thành quả cách mạng trên không gian mạng

Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới tạo ra cơ sở lý luận và thực tiễn rất quan trọng để tiếp cận nhiệm vụ bảo vệ thành quả cách mạng trong môi trường số theo tư duy mới: Chuyển từ nặng về quản lý thông tin sang chủ động dẫn dắt nhận thức xã hội.

Từ văn phòng số đến HĐND điện tử

Từ văn phòng số đến HĐND điện tử

Với vai trò là cơ quan tham mưu, giúp việc cho Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh đang từng bước đổi mới phương thức làm việc, chuyển dịch từ mô hình truyền thống sang môi trường số. Đây là nền tảng quan trọng nhằm nâng cao chất lượng tham mưu, phục vụ hoạt động của cơ quan dân cử, hướng tới xây dựng HĐND điện tử.

Nối “sóng” với non ngàn

Nối “sóng” với non ngàn

Giữa núi rừng trùng điệp, nơi những con đường quanh co men theo sườn núi, có những người thợ viễn thông ngày ngày vượt đèo, băng dốc để giữ cho mạch thông tin không gián đoạn. Họ lặng lẽ mang sóng đến những bản làng xa xôi, nối nhịp sống vùng cao với thế giới số bằng tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy với công việc.

Hội thảo chuyên đề phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số của Lào Cai

Hội thảo chuyên đề phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số của Lào Cai

Chiều 23/10, tại Trường Chính trị tỉnh Lào Cai, Học viện Chính trị khu vực I phối hợp với Tỉnh ủy Lào Cai tổ chức hội thảo chuyên đề ngoại khóa về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với chuyển đổi số của tỉnh, vai trò của chính quyền địa phương hai cấp dành cho lớp Cao cấp lý luận chính trị hệ không tập trung K72.B04 Tỉnh ủy Lào Cai, khóa học 2025 - 2027.

Nâng cao năng lực số cộng đồng

Nâng cao năng lực số cộng đồng

Từ truyền đạt thông tin, triển khai nhiệm vụ đến nắm tình hình dân cư, phương thức làm việc ở thôn, tổ dân phố đang từng bước đổi mới nhờ ứng dụng công nghệ số. Sự chuyển biến bắt đầu từ tinh thần chủ động học hỏi của mỗi cán bộ, góp phần nâng cao hiệu quả công việc, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong điều kiện tổ chức bộ máy được sắp xếp tinh gọn.

Đầu tư đúng chỗ, tránh trùng lặp, lãng phí

Đầu tư đúng chỗ, tránh trùng lặp, lãng phí

Trong quá trình đẩy mạnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Lào Cai đang chuyển mạnh từ tư duy “có dự án” sang yêu cầu “có sản phẩm, có hiệu quả”. Việc rà soát, đối chiếu các nhiệm vụ với nền tảng số dùng chung quốc gia đang giúp tỉnh nhận diện những nội dung trùng lặp, kịp thời điều chỉnh hướng đầu tư để từ đó sử dụng nguồn lực tập trung, tránh dàn trải, chồng chéo và lãng phí.

Tà Xi Láng nỗ lực đưa công nghệ số về bản

Tà Xi Láng nỗ lực đưa công nghệ số về bản

Từ việc đến từng hộ dân hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt ứng dụng đến phát huy vai trò của các tổ công nghệ số cộng đồng, xã Tà Xi Láng đang từng bước phổ cập kỹ năng số, giúp người dân vùng cao tiếp cận các tiện ích công nghệ, phục vụ thiết thực đời sống và sản xuất.

fb yt zl tw