Cơ hội dạy và học mới nhờ trí tuệ nhân tạo

Nghị quyết số 57-NQ/TW (ngày 22/12/2024) của Bộ Chính trị nhấn mạnh: Đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số là ba đột phá chiến lược phát triển đất nước, trong đó giáo dục là nền tảng, trí tuệ nhân tạo (AI) là công cụ then chốt.

Chuyên đề “Ứng dụng AI trong dạy và học tiếng Anh cho học sinh lớp 5” tại Trường tiểu học Trương Định, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
Chuyên đề “Ứng dụng AI trong dạy và học tiếng Anh cho học sinh lớp 5” tại Trường tiểu học Trương Định, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc ứng dụng AI trong giáo dục mở ra cơ hội mới cho dạy và học, đồng thời đặt ra thách thức trong đổi mới phương pháp, nội dung và quản lý.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục, nhất là giáo dục phổ thông đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải đổi mới cách tiếp cận tri thức. Không chỉ đổi mới nội dung, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức tiếp cận theo hướng cá nhân hóa, linh hoạt và tích hợp công nghệ.

Tiến sĩ Lê Công Lương, Trưởng Ban Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam) nhận định: Giáo dục phổ thông hiện nay vẫn thiên về truyền đạt một chiều, chưa phát huy được tư duy phản biện và sáng tạo ở học sinh. Các môn khoa học xã hội như Lịch sử, Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục công dân tuy giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và đạo đức, nhưng thường được giảng dạy khô cứng, thiếu sức hút. Tiến sĩ Công Lương nhấn mạnh, AI không chỉ là công cụ mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới toàn diện ngành giáo dục. Ứng dụng AI sẽ giảm tải công việc hành chính cho giáo viên, tạo điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy; giúp học sinh học theo năng lực, rèn kỹ năng tự học, tự nghiên cứu; đồng thời nâng cao hiệu quả đào tạo trong nhà trường và xã hội, chuẩn bị nguồn nhân lực thích ứng với nền kinh tế tri thức.

Từ thực tiễn giảng dạy, giảng viên Vũ Hải Nam (Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định: Đổi mới giáo dục phổ thông, nhất là với môn Địa lý, không thể tách rời chuyển đổi số và ứng dụng AI. Việc sử dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo giúp bài giảng sinh động, cá nhân hóa, đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn thay vì chỉ học thuộc lý thuyết. Thầy Nam cho rằng AI còn góp phần hình thành năng lực số, tư duy phản biện và khả năng nghiên cứu thực tiễn - những năng lực cốt lõi mà Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đề ra. Trong thời đại giáo dục mở, mỗi giáo viên và nhà trường cần trở thành trung tâm đổi mới, chủ động thích ứng và kiến tạo tương lai giáo dục số.

Chia sẻ mô hình ứng dụng cụ thể, cô giáo Bế Thị Trúc Linh, giáo viên Lịch sử tại Trường THCS Thực nghiệm Victory cho biết: Việc kết hợp công nghệ với các yếu tố nghệ thuật như thơ ca và âm nhạc giúp học sinh tiếp cận kiến thức lịch sử một cách hứng thú, dễ nhớ hơn. Cô đã sử dụng ChatGPT để sáng tác thơ và phần mềm AISongGenerator để phổ nhạc, tạo thành bài hát tóm lược nội dung bài học về cuộc kháng chiến chống quân Tống thời nhà Lý, phục vụ giảng dạy cho học sinh lớp 7.

Việc ứng dụng AI trong giáo dục mở ra cơ hội mới cho dạy và học, đồng thời đặt ra thách thức trong đổi mới phương pháp, nội dung và quản lý.
Việc ứng dụng AI trong giáo dục mở ra cơ hội mới cho dạy và học, đồng thời đặt ra thách thức trong đổi mới phương pháp, nội dung và quản lý.

Theo các chuyên gia, việc đổi mới phương thức giáo dục phổ thông và ứng dụng AI trong giảng dạy các môn khoa học xã hội mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm không ít thách thức. Hạn chế về hạ tầng công nghệ, năng lực số của giáo viên và học sinh còn yếu, thiếu tài liệu hướng dẫn và khung pháp lý rõ ràng khiến việc triển khai dễ rơi vào tình trạng lệ thuộc công nghệ, khó kiểm soát chất lượng học tập và đánh giá trung thực. AI có thể cá nhân hóa việc học, hỗ trợ giáo viên trong giảng dạy và quản lý, nhưng không thể thay thế vai trò người thầy trong việc truyền cảm hứng, nuôi dưỡng tư duy sáng tạo và bồi dưỡng nhân cách học sinh. Trong thời đại số, chỉ với một thiết bị thông minh, người học đã có thể tiếp cận kho tri thức khổng lồ, mở ra cơ hội học tập suốt đời. Tuy vậy, nếu thiếu định hướng đúng đắn, học sinh dễ lạm dụng AI để làm bài tập nhanh mà không hiểu rõ bản chất vấn đề.

Để AI thật sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong giáo dục, nhất là giáo dục phổ thông, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm ban hành khung hướng dẫn ứng dụng AI trong chương trình giáo dục phổ thông. Cùng với đó, cần tăng cường hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và chuyên gia nhằm phát triển các nền tảng học tập phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng hệ sinh thái giáo dục số an toàn, bảo đảm quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân là yêu cầu cấp thiết. Cần nâng cấp hạ tầng công nghệ, thiết bị giảng dạy; tổ chức các chương trình bồi dưỡng năng lực số, kỹ năng sử dụng AI và giáo dục đạo đức số cho giáo viên, học sinh; đồng thời xây dựng hệ thống hướng dẫn ứng dụng AI trong giảng dạy các môn khoa học xã hội và hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan. Ngoài ra, cần đầu tư phát triển các nền tảng AI chuyên biệt cho lĩnh vực khoa học xã hội, có khả năng mô phỏng tình huống, phân tích xã hội, trực quan hóa kiến thức lịch sử; đồng thời xây dựng cơ chế đánh giá minh bạch, công bằng, tích hợp công cụ phát hiện đạo văn, hạn chế lạm dụng AI trong học tập. Việc khuyến khích mô hình thí điểm sáng tạo, kết nối giữa giáo viên-chuyên gia-nhà nghiên cứu sẽ góp phần lan tỏa các cách làm hiệu quả trong đổi mới giáo dục.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kỳ vọng đổi mới dịch vụ công

Kỳ vọng đổi mới dịch vụ công

Những ngày cuối tháng 9, tại trung tâm phục vụ hành chính công (PVHCC) ở một số địa phương trên địa bàn tỉnh, không khí làm việc vẫn diễn ra nhộn nhịp như thường lệ. Tuy nhiên, bên cạnh những quầy tiếp nhận hồ sơ quen thuộc, một “trợ lý” mới đang hỗ trợ người dân và cán bộ trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính (TTHC). Đó là hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) được đưa vào thử nghiệm với kỳ vọng tạo ra bước chuyển mới trong cải cách hành chính và xây dựng chính quyền số.

Mặt trận xã Châu Quế gần dân hơn từ chuyển đổi số

Mặt trận xã Châu Quế gần dân hơn từ chuyển đổi số

Thời gian qua, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQ) xã Châu Quế đã đưa chuyển đổi số vào hoạt động bằng những cách làm thiết thực, gần gũi, mở thêm kênh lắng nghe, kết nối với Nhân dân. Nổi bật là "Tổ công nghệ số" và mô hình "Quét mã QR - Lắng nghe ý kiến Nhân dân", giúp người dân dễ tiếp cận, dễ sử dụng và chủ động hơn trong việc phản ánh tâm tư, nguyện vọng.

“Một đoàn viên - mười công dân số”

“Một đoàn viên - mười công dân số”

Tại Bắc Hà, Đoàn Thanh niên xã triển khai mô hình “1+10” Một đoàn viên - mười công dân số, phát huy lợi thế về công nghệ của tuổi trẻ để hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng hiệu quả các dịch vụ số ngay từ cơ sở.

Thôn số - tạo chuyển biến ở Văn Chấn

Thôn số - tạo chuyển biến ở Văn Chấn

Từ những thao tác trên chiếc điện thoại thông minh, chuyển đổi số (CĐS) đang từng bước hiện diện trong đời sống người dân xã Văn Chấn. Với mô hình “Thôn số”, địa phương đưa kỹ năng số đến từng hộ dân, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ công, kết nối thị trường, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm.

Thể lệ cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về chuyển đổi số quốc gia" tỉnh Lào Cai năm 2026

Thể lệ cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về chuyển đổi số quốc gia" tỉnh Lào Cai năm 2026

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lào Cai vừa có thông báo về thể lệ và hướng dẫn tham gia cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu về Chuyển đổi số quốc gia: Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia” tỉnh Lào Cai năm 2026.

Tạo lực đẩy mới cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở Lào Cai

Tạo lực đẩy mới cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ở Lào Cai

Từ nghiên cứu từng bước tạo ra sản phẩm, quy trình và giá trị mới trong thực tiễn, Lào Cai đang tiếp tục hoàn thiện cơ chế tài chính cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nghị quyết 27/2026/NQ-HĐND được HĐND tỉnh ban hành tháng 8/2026 tạo thêm cơ sở để phân bổ nguồn lực sát hơn với từng khâu của quá trình nghiên cứu, ứng dụng và đưa kết quả vào sản xuất, kinh doanh.

Xây dựng hệ sinh thái số phục vụ người dân

Xây dựng hệ sinh thái số phục vụ người dân

Phường Yên Bái đang từng bước hình thành hệ sinh thái số gắn với nhu cầu thực tế của người dân, trong đó dữ liệu được số hóa, kết nối và khai thác để nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính (TTHC), công tác quản lý Nhà nước và phục vụ Nhân dân.

Đưa chuyển đổi số về từng thôn, bản

Đưa chuyển đổi số về từng thôn, bản

Từ chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể thực hiện thủ tục hành chính, thanh toán tiền điện, tiền nước, tiếp cận thông tin của thôn, xã hay tìm kiếm thị trường cho sản phẩm địa phương. Những tiện ích tưởng như thuộc về không gian đô thị đang từng bước hiện diện ở các cộng đồng dân cư nông thôn của Lào Cai.

Thêm tiện ích số, nâng trải nghiệm du lịch Sa Pa

Thêm tiện ích số, nâng trải nghiệm du lịch Sa Pa

Cùng với nâng chất lượng sản phẩm, dịch vụ, Sa Pa đang từng bước bổ sung các tiện ích số tại những khu vực đông người dân, du khách. Kiosk số, wifi công cộng được đưa vào hoạt động đã mở thêm kênh cung cấp thông tin, kết nối, góp phần nâng trải nghiệm tại điểm đến.

fb yt zl tw