Cơ hội dạy và học mới nhờ trí tuệ nhân tạo

Nghị quyết số 57-NQ/TW (ngày 22/12/2024) của Bộ Chính trị nhấn mạnh: Đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ và chuyển đổi số là ba đột phá chiến lược phát triển đất nước, trong đó giáo dục là nền tảng, trí tuệ nhân tạo (AI) là công cụ then chốt.

Chuyên đề “Ứng dụng AI trong dạy và học tiếng Anh cho học sinh lớp 5” tại Trường tiểu học Trương Định, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
Chuyên đề “Ứng dụng AI trong dạy và học tiếng Anh cho học sinh lớp 5” tại Trường tiểu học Trương Định, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.

Việc ứng dụng AI trong giáo dục mở ra cơ hội mới cho dạy và học, đồng thời đặt ra thách thức trong đổi mới phương pháp, nội dung và quản lý.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục, nhất là giáo dục phổ thông đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải đổi mới cách tiếp cận tri thức. Không chỉ đổi mới nội dung, mà quan trọng hơn là đổi mới phương thức tiếp cận theo hướng cá nhân hóa, linh hoạt và tích hợp công nghệ.

Tiến sĩ Lê Công Lương, Trưởng Ban Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam) nhận định: Giáo dục phổ thông hiện nay vẫn thiên về truyền đạt một chiều, chưa phát huy được tư duy phản biện và sáng tạo ở học sinh. Các môn khoa học xã hội như Lịch sử, Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục công dân tuy giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và đạo đức, nhưng thường được giảng dạy khô cứng, thiếu sức hút. Tiến sĩ Công Lương nhấn mạnh, AI không chỉ là công cụ mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới toàn diện ngành giáo dục. Ứng dụng AI sẽ giảm tải công việc hành chính cho giáo viên, tạo điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy; giúp học sinh học theo năng lực, rèn kỹ năng tự học, tự nghiên cứu; đồng thời nâng cao hiệu quả đào tạo trong nhà trường và xã hội, chuẩn bị nguồn nhân lực thích ứng với nền kinh tế tri thức.

Từ thực tiễn giảng dạy, giảng viên Vũ Hải Nam (Khoa Địa lý, Trường đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội) khẳng định: Đổi mới giáo dục phổ thông, nhất là với môn Địa lý, không thể tách rời chuyển đổi số và ứng dụng AI. Việc sử dụng hiệu quả trí tuệ nhân tạo giúp bài giảng sinh động, cá nhân hóa, đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực, giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn thay vì chỉ học thuộc lý thuyết. Thầy Nam cho rằng AI còn góp phần hình thành năng lực số, tư duy phản biện và khả năng nghiên cứu thực tiễn - những năng lực cốt lõi mà Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đề ra. Trong thời đại giáo dục mở, mỗi giáo viên và nhà trường cần trở thành trung tâm đổi mới, chủ động thích ứng và kiến tạo tương lai giáo dục số.

Chia sẻ mô hình ứng dụng cụ thể, cô giáo Bế Thị Trúc Linh, giáo viên Lịch sử tại Trường THCS Thực nghiệm Victory cho biết: Việc kết hợp công nghệ với các yếu tố nghệ thuật như thơ ca và âm nhạc giúp học sinh tiếp cận kiến thức lịch sử một cách hứng thú, dễ nhớ hơn. Cô đã sử dụng ChatGPT để sáng tác thơ và phần mềm AISongGenerator để phổ nhạc, tạo thành bài hát tóm lược nội dung bài học về cuộc kháng chiến chống quân Tống thời nhà Lý, phục vụ giảng dạy cho học sinh lớp 7.

Việc ứng dụng AI trong giáo dục mở ra cơ hội mới cho dạy và học, đồng thời đặt ra thách thức trong đổi mới phương pháp, nội dung và quản lý.
Việc ứng dụng AI trong giáo dục mở ra cơ hội mới cho dạy và học, đồng thời đặt ra thách thức trong đổi mới phương pháp, nội dung và quản lý.

Theo các chuyên gia, việc đổi mới phương thức giáo dục phổ thông và ứng dụng AI trong giảng dạy các môn khoa học xã hội mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm không ít thách thức. Hạn chế về hạ tầng công nghệ, năng lực số của giáo viên và học sinh còn yếu, thiếu tài liệu hướng dẫn và khung pháp lý rõ ràng khiến việc triển khai dễ rơi vào tình trạng lệ thuộc công nghệ, khó kiểm soát chất lượng học tập và đánh giá trung thực. AI có thể cá nhân hóa việc học, hỗ trợ giáo viên trong giảng dạy và quản lý, nhưng không thể thay thế vai trò người thầy trong việc truyền cảm hứng, nuôi dưỡng tư duy sáng tạo và bồi dưỡng nhân cách học sinh. Trong thời đại số, chỉ với một thiết bị thông minh, người học đã có thể tiếp cận kho tri thức khổng lồ, mở ra cơ hội học tập suốt đời. Tuy vậy, nếu thiếu định hướng đúng đắn, học sinh dễ lạm dụng AI để làm bài tập nhanh mà không hiểu rõ bản chất vấn đề.

Để AI thật sự trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong giáo dục, nhất là giáo dục phổ thông, nhiều ý kiến cho rằng cần sớm ban hành khung hướng dẫn ứng dụng AI trong chương trình giáo dục phổ thông. Cùng với đó, cần tăng cường hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và chuyên gia nhằm phát triển các nền tảng học tập phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng hệ sinh thái giáo dục số an toàn, bảo đảm quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân là yêu cầu cấp thiết. Cần nâng cấp hạ tầng công nghệ, thiết bị giảng dạy; tổ chức các chương trình bồi dưỡng năng lực số, kỹ năng sử dụng AI và giáo dục đạo đức số cho giáo viên, học sinh; đồng thời xây dựng hệ thống hướng dẫn ứng dụng AI trong giảng dạy các môn khoa học xã hội và hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan. Ngoài ra, cần đầu tư phát triển các nền tảng AI chuyên biệt cho lĩnh vực khoa học xã hội, có khả năng mô phỏng tình huống, phân tích xã hội, trực quan hóa kiến thức lịch sử; đồng thời xây dựng cơ chế đánh giá minh bạch, công bằng, tích hợp công cụ phát hiện đạo văn, hạn chế lạm dụng AI trong học tập. Việc khuyến khích mô hình thí điểm sáng tạo, kết nối giữa giáo viên-chuyên gia-nhà nghiên cứu sẽ góp phần lan tỏa các cách làm hiệu quả trong đổi mới giáo dục.

Theo nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Những "hạt nhân" tiên phong trong kỷ nguyên số và sáng tạo khoa học

Những "hạt nhân" tiên phong trong kỷ nguyên số và sáng tạo khoa học

Với sức trẻ, trí tuệ và sự nhạy bén, thế hệ thanh niên Lào Cai đang khẳng định vai trò nòng cốt trong công cuộc chuyển đổi số quốc gia. Không dừng lại ở khẩu hiệu, họ đã hiện thực hóa khát vọng cống hiến bằng những sáng kiến khoa học - kỹ thuật thiết thực, góp phần thay đổi diện mạo quê hương.

Xã Xuân Quang học tập kinh nghiệm chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại xã Thiệu Hóa

Xã Xuân Quang học tập kinh nghiệm chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp công nghệ cao tại xã Thiệu Hóa

Nhằm trao đổi, học tập những mô hình hay, cách làm hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội và triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia, vừa qua, đoàn công tác xã Xuân Quang (tỉnh Lào Cai) đã tổ chức chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm tại xã Thiệu Hóa (tỉnh Thanh Hóa).

Từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên số

Từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, khẳng định vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên số

Sáng 18/5, tại Hà Nội, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 18/5 và Hội nghị triển khai công nghệ chiến lược với chủ đề: “Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số - Động lực chính của mô hình tăng trưởng mới”.

Lào Cai: Đột phá hỗ trợ khoa học công nghệ cho doanh nghiệp chủ lực

Lào Cai: Đột phá hỗ trợ khoa học công nghệ cho doanh nghiệp chủ lực

Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trở thành yêu cầu cấp thiết, tỉnh Lào Cai đang đổi mới cách hỗ trợ doanh nghiệp theo hướng có trọng tâm, trọng điểm. Thay vì dàn trải, tỉnh ưu tiên đồng hành cùng các doanh nghiệp có tiềm năng, sản phẩm chủ lực để tháo gỡ khó khăn về công nghệ, quản trị và chuyển đổi số. Các nhiệm vụ được xây dựng sát nhu cầu thực tế, hướng tới nâng cao giá trị sản phẩm và sức cạnh tranh trên thị trường.

Số hóa hồ sơ – nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân

Số hóa hồ sơ – nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính cho người dân

Thời gian qua, công tác cải cách hành chính tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh Lào Cai có nhiều chuyển biến tích cực, nhất là trong đẩy mạnh chuyển đổi số, số hóa hồ sơ và triển khai dịch vụ công trực tuyến tại vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Qua đó, quy trình giải quyết thủ tục hành chính ngày càng công khai, minh bạch, hiện đại, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh kiểm tra, nắm bắt tiến độ xây dựng mô hình "Thôn số", "Xã số"

Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh kiểm tra, nắm bắt tiến độ xây dựng mô hình "Thôn số", "Xã số"

Chiều 15/5, tại xã Yên Bình, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh làm việc với UBND các xã Yên Bình, Bát Xát để đánh giá kết quả bước đầu triển khai mô hình “Thôn số”, “Xã số”; đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đôn đốc tiến độ thực hiện các tiêu chí theo kế hoạch đề ra.

Lào Cai: Nhiều bài toán chiến lược được đề xuất tại phiên họp thứ nhất Hội đồng Tư vấn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Lào Cai: Nhiều bài toán chiến lược được đề xuất tại phiên họp thứ nhất Hội đồng Tư vấn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số

Sáng 14/5, tại trụ sở UBND tỉnh, Hội đồng Tư vấn khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh Lào Cai tổ chức phiên họp lần thứ nhất, năm 2026, nhằm trao đổi, thảo luận bài toán lớn, các chương trình khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giai đoạn 2026 - 2030 gắn với Nghị quyết 57.

Người "truyền lửa" chuyển đổi số

Người "truyền lửa" chuyển đổi số

Từ niềm đam mê công nghệ và tinh thần không ngừng đổi mới, thầy giáo Bùi Mạnh Giang, Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học số 2 Phong Hải, đã trở thành người tiên phong đưa chuyển đổi số vào quản lý, giảng dạy, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong ngôi trường vùng cao.

Người bản số - cầu nối chuyển đổi số ở cơ sở

Người bản số - cầu nối chuyển đổi số ở cơ sở

Là một trong những địa phương vùng cao tiên phong trong công tác chuyển đổi số, tỉnh Lào Cai đã triển khai thí điểm mô hình “Người bản số” nhằm đưa công nghệ đến gần hơn với người dân. Với lực lượng nòng cốt ngay tại thôn, bản, mô hình đang từng bước phát huy vai trò cầu nối, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở một cách thiết thực, hiệu quả.

Cốc San phát động Cuộc thi Chính luận và tập huấn ứng dụng AI trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Cốc San phát động Cuộc thi Chính luận và tập huấn ứng dụng AI trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Sáng 09/5, Ban Công tác 35 Đảng ủy xã Cốc San tổ chức Hội nghị triển khai Cuộc thi Chính luận về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lần thứ VI năm 2026 và tập huấn kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Kể chuyện quê hương trên không gian số

Kể chuyện quê hương trên không gian số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mạng xã hội đang trở thành kênh thông tin phổ biến để nhiều bạn trẻ, đặc biệt là thanh niên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chia sẻ những câu chuyện về quê hương. Những hình ảnh, video được đăng tải góp phần quảng bá văn hóa, lan tỏa giá trị truyền thống, giới thiệu hình ảnh địa phương đến với cộng đồng.

Lào Cai và VNPT ký kết hợp tác phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030

Lào Cai và VNPT ký kết hợp tác phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030

Chiều 08/5, tại Tòa nhà VNPT, thành phố Hà Nội, UBND tỉnh Lào Cai và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) tổ chức Hội nghị đánh giá kết quả hợp tác chiến lược về chuyển đổi số giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030.

Hiểu đúng và làm ngay, làm đến cùng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư

Thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị: Hiểu đúng và làm ngay, làm đến cùng theo tinh thần chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư

Đó là phát biểu của đồng chí Hoàng Giang - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh tại buổi làm việc chuyên đề với các cơ quan đảng tỉnh về tiến độ, kết quả một số nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia diễn ra sáng 08/5.

fb yt zl tw