Đến nay, Báo chí Cách mạng Việt Nam đã trải qua hành trình 100 năm đầy gian khó nhưng rất đỗi tự hào, không ngừng phát triển lớn mạnh. Góp phần quan trọng trong hành trình đó là vai trò dẫn dắt, định hướng và bảo vệ đội ngũ những người làm báo của Hội Nhà báo Việt Nam.
Người bạn đồng hành của nền báo chí cách mạng
Ngày 21/4/1950 - tại xóm Roòng Khoa, xã Điềm Mặc, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, lần đầu tiên dưới sự chỉ đạo của Đảng, Bác Hồ, những người làm báo đã đoàn kết, hội tụ dưới một tổ chức - Hội Những người viết báo Việt Nam (tiền thân của Hội Nhà báo Việt Nam). Sự ra đời của Hội đã minh chứng cho sự đoàn kết, thống nhất sử dụng sức mạnh của lý tưởng, sự dấn thân của đội ngũ người làm trong việc đồng hành chiến đấu dưới sự lãnh đạo của Đảng giành độc lập, tự do, thống nhất đất nước của dân tộc.
Cùng với sự lớn mạnh không ngừng của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam nói chung, Hội Nhà báo Việt Nam luôn trung thành với tôn chỉ mục đích của mình là đại diện quyền làm chủ, nguyện vọng, lợi ích hợp pháp của người làm báo Việt Nam, góp phần xây dựng báo chí Việt Nam thực sự là tiếng nói của Đảng, Nhà nước và diễn đàn của nhân dân.
Trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh thống nhất đất nước và sau khi đất nước được hoàn toàn giải phóng, Hội Nhà báo Việt Nam đã không ngừng lớn mạnh, góp phần quan trọng vào công tác bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao trình độ chuyên môn và nhất là bản lĩnh chính trị cho người làm báo toàn quốc.
Thời gian qua, các cấp Hội từ Trung ương đến địa phương tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, chủ động và sáng tạo, phát huy vai trò người đứng đầu trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của đơn vị, tạo bước chuyển tích cực trong hoạt động của tổ chức Hội; thường xuyên nắm bắt tình hình và kịp thời can thiệp bảo vệ quyền hành nghề hợp pháp, chính đáng của phóng viên, hội viên - nhà báo.
Tại các hội nghị giao ban báo chí, thông tin báo chí thường kỳ, Trung ương Hội, Hội Nhà báo tỉnh, thành phố chủ động đề nghị các cơ quan chức năng kịp thời cung cấp thông tin cho các phóng viên, thực hiện nghiêm túc Quy định về phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí. Với các trường hợp cản trở quyền hành nghề của nhà báo, các tổ chức Hội chủ động nắm bắt và có văn bản đề nghị cơ quan chức năng khẩn trương điều tra, xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Đội ngũ các hội viên nhà báo không ngừng học tập, nâng cao bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nêu cao đạo đức nghề nghiệp, có tinh thần cống hiến, dấn thân vì lợi ích của đất nước và nhân dân; tiên phong trong đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, trong những hoàn cảnh khó khăn, nguy hiểm. Nỗ lực này đã đảm bảo việc hoàn thành tốt các nhiệm vụ chính trị quan trọng, đồng thời mang lại sự hỗ trợ thiết thực cho các hội viên và các cấp hội trong việc vượt qua những thách thức, nâng cao hiệu quả công tác và khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của người làm báo Việt Nam trong xã hội.
Trong bối cảnh mới, các chương trình, nội dung và phương pháp đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí được cải tiến, đa dạng hóa và nâng cao chất lượng, việc tổ chức các lớp học mới, bắt kịp với sự thay đổi xu hướng của báo chí trong nước và thế giới; các khóa học tập trung vào 3 mảng chính: kỹ năng cho các loại hình báo chí; chuyên đề, chuyên sâu và đào tạo giảng viên. Các lớp học đã bắt kịp với sự thay đổi xu hướng của báo chí thế giới, tập trung vào các lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo (AI), quản lý nội dung số, kỹ năng phòng chống tin giả, an toàn thông tin và bảo mật dữ liệu.
Nhận định về sự phát triển của nền báo chí cách mạng nói chung và Hội Nhà báo Việt Nam nói riêng thời gian qua, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy cho rằng: Đội ngũ những người làm báo không chỉ tăng nhanh về số lượng mà bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, khả năng áp dụng khoa học công nghệ cũng ngày càng được nâng lên. Chất lượng các sản phẩm báo chí không ngừng được nâng lên, đạt được những bước tiến mạnh mẽ, bám sát với xu hướng truyền thông hiện đại của báo chí quốc tế. Đây chính là niềm tự hào lớn lao đối với báo chí cách mạng Việt Nam trong 100 năm xây dựng, trưởng thành, là sự ghi nhận với những nỗ lực, đóng góp to lớn của Hội Nhà báo Việt Nam 75 năm qua.
Hướng tới nền báo chí hiện đại - nhân văn - chuyên nghiệp
Đất nước đang trong giai đoạn quan trọng để vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh với những thay đổi mang tính cách mạng, bước ngoặt. Đối với người làm báo và Hội Nhà báo Việt Nam, 2025 cũng là năm tổng kết Nghị quyết Đại hội lần thứ XI Hội Nhà báo Việt Nam nhiệm kỳ 2020-2025 và đặc biệt là kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2025). Điều này đòi hỏi Hội Nhà báo Việt Nam, những người làm báo Việt Nam cần không ngừng nỗ lực, tìm hướng đi mới cho Báo chí Cách mạng khi bước vào dấu mốc 100 năm, đáp ứng được đòi hỏi của đất nước trong giai đoạn phát triển mới, như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Lễ trao giải báo chí toàn quốc về xây dựng Đảng lần thứ IX, năm 2024: "Kỷ nguyên mới cũng đặt ra yêu cầu nhiệm vụ mới, cao hơn đối với Báo chí Cách mạng, đòi hỏi báo chí cũng phải phát triển tương xứng, vươn mình cùng dân tộc, xứng tầm với nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại".
Giao nhiệm vụ cho Hội Nhà báo Việt Nam tại lễ kỷ niệm 75 năm thành lập, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phan Xuân Thủy lưu ý Hội Nhà báo Việt Nam quán triệt, thực hiện nghiêm chủ trương sắp xếp, tinh gọn hợp nhất các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ. Theo đó, các cấp Hội Nhà báo hoạt động trong khuôn khổ MTTQ Việt Nam có trách nhiệm tổ chức hoạt động theo đúng chủ trương "tinh, gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả". Cùng với đó là đẩy mạnh công tác quán triệt, thông tin, tuyên truyền về tạo sự thống nhất cao, quyết tâm lớn trong cán bộ, đảng viên, nhân dân về triển khai sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Thông tin, tuyên truyền góp phần quán triệt, nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận, ủng hộ, thống nhất cao với quan điểm, chủ trương và phương thức thực hiện của Đảng, Nhà nước về nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng này.
Xác định khối lượng công việc từ nay đến cuối năm, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam Nguyễn Đức Lợi cho rằng: Thời gian tới, các cấp Hội từ Trung ương đến địa phương sẽ bước vào một guồng quay bộn bề công việc. Các nhiệm vụ quan trọng đều phải bật chế độ "nước rút", trong đó, chú trọng đến việc xây dựng Đề án tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII Hội Nhà báo Việt Nam; sắp xếp tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết 18; đồng thời tiếp tục triển khai các công việc bồi dưỡng nghiệp vụ và đạo đức hội viên, đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, nâng cao uy tín của Hội trên trường quốc tế, đặc biệt trong Cộng đồng ASEAN...
Cùng đó, tiếp tục đẩy mạnh các nội dung xây dựng tổ chức trong sạch, vững mạnh, hoạt động theo quy định nhằm triển khai hiệu quả Chỉ thị 43-CT/TW ngày 08/4/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của Hội Nhà báo Việt Nam; tăng cường công tác chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Điều lệ Hội và Chương trình công tác toàn khóa; tiếp tục đẩy mạnh phong trào thi đua "Xây dựng môi trường văn hóa trong các cơ quan báo chí"; tăng cường công tác quản lý hội viên là phóng viên cơ quan báo chí thường trú tại các địa phương; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến và kiểm tra giám sát việc thực hiện 10 điều Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam, Quy tắc sử dụng mạng xã hội của người làm báo Việt Nam; tăng cường hiệu lực hiệu quả trong hoạt động của Hội đồng xử lý vi phạm Quy định đạo đức nghề nghiệp người làm báo Việt Nam; chú trọng công tác bồi dưỡng chính trị, chuyên môn nghiệp vụ và đạo đức nghề nghiệp; bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng ứng dụng, cập nhật công nghệ số vào các hoạt động báo chí, từ sản xuất, phân phối đến phát hành nội dung số, nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính cạnh tranh của báo chí trong kỷ nguyên số.
