LCĐT - Sau khi sắp sếp đơn vị hành chính cấp xã, một số trụ sở đảng ủy, HĐND, UBND xã (gọi tắt trụ sở xã) bị dôi dư. Hiện nhiều địa phương đã chuyển đổi mục đích sử dụng cơ sơ vật chất này để tránh lãng phí, tuy nhiên vẫn còn không ít địa phương chưa có phương án sử dụng phù hợp.
 |
| Trụ sở UBND xã Lử Thẩn (cũ) đã được chuyển đổi mục đích sử dụng. |
Theo đề án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã của các địa phương, về cơ bản, trụ sở chính của đơn vị hành chính mới đã được xác định. Tại huyện Si Ma Cai, ngay khi có chủ trương của Trung ương, huyện đặt ra tiêu chí rõ ràng cho việc lựa chọn trụ sở của xã mới để cán bộ và người dân nắm chủ trương chung. Năm 2020, huyện thực hiện sáp nhập 5 xã thành lập 2 xã mới. Cụ thể, sáp nhập 3 xã Quan Thần Sán, Cán Hồ và Mản Thẩn thành lập xã mới là Quan Hồ Thẩn; sáp nhập 2 xã Lùng Sui và Lử Thẩn thành lập xã Lùng Thẩn. Sau sáp nhập, huyện có 10 đơn vị hành chính trực thuộc (9 xã và 1 thị trấn), giảm 3 xã so với trước đây. Huyện đưa ra các nguyên tắc để lựa chọn trụ sở mới gồm: Cơ sở vật chất đáp ứng các điều kiện làm việc của cán bộ, công chức và có nhà văn hóa trung tâm cơ bản đáp ứng sinh hoạt, hoạt động cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân; diện tích trụ sở rộng, đặt ở vị trí trung tâm để thuận lợi cho người dân đến giao dịch và thực hiện các thủ tục hành chính. Căn cứ vào các tiêu chí trên, huyện lựa chọn trụ sở làm việc của xã Cán Hồ (cũ) làm trụ sở xã Quan Hồ Thẩn, lựa chọn trụ sở xã Lùng Sui (cũ) làm trụ sở xã Lùng Thẩn.
Cũng như Si Ma Cai, các huyện, thị xã và thành phố có đơn vị hành chính trực thuộc sáp nhập đã sớm lên phương án lựa chọn vị trí trụ sở xã mới khi sáp nhập để ổn định nơi làm việc cho cán bộ, đảm bảo phục vụ Nhân dân.
Tại thị xã Sa Pa, xã Nậm Sài sau khi sáp nhập với xã Nậm Cang thành xã Liên Minh thì đặt trụ sở tại xã Nậm Cang cũ. Xã Thanh Kim sáp nhập với xã Bản Phùng thành xã Thanh Bình với trụ sở đặt tại xã Bản Phùng cũ. Xã Tả Giàng Phìn sáp nhập với xã Bản Khoang thành xã Ngũ Chỉ Sơn, trụ sở đặt tại Bản Khoang cũ. Xã Suối Thầu sáp nhập với xã Thanh Phú thành xã Mường Bo, trụ sở mới đặt tại xã Thanh Phú cũ. Xã Hầu Thào sáp nhập với xã Sử Pán thành Mường Hoa, trụ sở đặt tại xã Sử Pán cũ. Xã San Sả Hồ về phường Ô Quý Hồ, trụ sở xã San Sả Hồ (cũ) chuyển cho xã Hoàng Liên sử dụng.
Tại huyện Bát Xát, xã Ngải Thầu sau khi sáp nhập với xã A Lù thành xã A Lù với trụ sở xã mới đặt tại xã A Lù (cũ). Tại huyện Bắc Hà, sau khi sáp nhập toàn bộ xã Lầu Thí Ngài vào xã Lùng Phình, trụ sở mới đặt tại xã Lùng Phình (cũ). Tại huyện Bảo Yên, xã Long Khánh sau khi sáp nhập với xã Long Phúc thành xã Phúc Khánh có trụ sở xã mới đặt tại xã Long Khánh (cũ)…
Cùng với việc lựa chọn vị trị đặt trụ sở xã mới, trong đề án thành lập, sáp nhập xã cũng đã tính đến phương án sử dụng các trụ sở xã cũ. Theo đó, với các trụ sở không được lựa chọn sử dụng thì hợp nhất vào các xã mới thành lập, đồng thời nghiên cứu, có phương án sử dụng phù hợp với mục đích hoạt động cho tập thể, bố trí cho các cơ quan nhà nước còn khó khăn về nơi làm việc hoặc chuyển đổi theo quy định của Nhà nước.
Nhờ lên phương án sử dụng hợp lý, đến nay hầu hết các trụ sở xã tại huyện Si Ma Cai dôi dư sau sáp nhập đã được chuyển đổi mục đích sử dụng phù hợp. Trụ sở xã Quan Thần Sán (cũ) đang được sửa chữa làm cơ sở dạy học cho trẻ mầm non. Đối với trụ sở xã Lử Thẩn (cũ), một phần được các trường cải tạo làm khu nội trú và nhà công vụ giáo viên, phần còn lại được sử dụng làm nơi sinh hoạt cộng đồng của khu dân cư. Trụ sở xã Mản Thẩn (cũ) được giữ lại một phần để xã bố trí cán bộ trực bộ phận một cửa, giúp người dân giảm bớt thời gian đi lại khi giải quyết thủ tục hành chính, phần còn lại để cho một hợp tác xã sử dụng làm trụ sở.
Tại địa phương khác, các trụ sở xã dôi dư sau sáp nhập cũng được bố trí sử dụng phù hợp, không để lãng phí. Hầu hết các trụ sở đã được cải tạo làm nơi sinh hoạt cho học sinh bán trú tại các trường học trên địa bàn. Riêng trụ sở xã Suối Thầu cũ (thị xã Sa Pa) được giao cho thôn quản lý làm nơi sinh hoạt, hội họp của bà con trong thôn. Trụ sở xã Phố Lu cũ (huyện Bảo Thắng) được một cơ quan của huyện dùng làm nơi làm việc, một phần tầng 1 tiếp tục được sử dụng làm nơi làm việc cho bộ phận một cửa của thị trấn Phố Lu (mới) để thuận tiện cho người dân xã Phố Lu (cũ) đến liên hệ, giải quyết thủ tục hành chính. Trụ sở xã Ngải Thầu cũ (huyện Bát Xát) sau thời gian dài đóng cửa nay đã được dùng làm nhà ở bán trú cho Trường Tiểu học và THCS…
Tuy nhiên, bên cạnh các địa phương đã chuyển đổi mục đích sử dụng hợp lý các trụ sở dôi dư, một số xã vẫn loay hoay tìm phương án sử dụng. Có thể kể đến như trụ sở xã Lầu Thí Ngài cũ (nay thuộc xã Lùng Phình, huyện Bắc Hà) vẫn đang “cửa đóng then cài” nhiều tháng nay. Lãnh đạo xã Lùng Phình cho biết: Các cơ quan, đơn vị trên địa bàn đều không có nhu cầu sử dụng. Trụ sở này nằm ở xa khu dân cư nên cũng không thể giao cho thôn quản lý. Xã vẫn đang chờ cấp trên có hướng dẫn để chuyển đổi mục đích sử dụng.
Hoặc trụ sở xã Văn Sơn (nay thuộc xã Võ Lao, huyện Văn Bàn) trước đây được lên phương án cho thôn quản lý, sau đó lại có phương án xem xét thanh lý nhưng vẫn chưa thực hiện được; nhà văn hóa đa năng hiện được tận dụng làm nơi tập thể dục, rèn luyện sức khỏe của một số hộ khu vực lân cận. Còn trụ sở xã Long Phúc (cũ) được xã Phúc Khánh đề nghị làm trụ sở công an xã và trường học xin dùng làm nhà bán trú, nhà công vụ giáo viên, tuy nhiên vẫn chưa có phương án nào được thực hiện. Toàn bộ nội thất trong trụ sở cũ đã được chuyển về xã mới nhưng trụ sở cũ này hiện đóng kín cửa, hằng ngày xã Phúc Khánh phải cắt cử người bảo vệ, trông coi để đảm bảo an toàn.
Các công trình trụ sở xã đều là tài sản của Nhà nước, của Nhân dân, được xây dựng khang trang trên không gian rộng và vị trí thuận tiện, vì vậy việc bố trí, sử dụng hiệu quả không chỉ tạo thuận lợi hơn cho cơ quan, đơn vị được sử dụng mà còn là giải pháp tránh lãng phí ngân sách nhà nước. Thực tế đây không phải là việc quá khó khăn. Kinh nghiệm từ những địa phương đã sớm hoàn thành công tác này có thể là gợi ý cho các địa phương đang tiến hành rà soát, lựa chọn phương án phù hợp.
