Hưởng ứng Ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ (2/4), Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng tỉnh Lào Cai triển khai chuỗi chương trình hoạt động ý nghĩa, thiết thực nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng, đồng hành cùng trẻ tự kỷ và gia đình trên hành trình hòa nhập. Trong đó, bệnh viện thực hiện chương trình tập huấn nhận biết và can thiệp trẻ tự kỷ cho giáo viên mầm non được tổ chức nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết cho đội ngũ giáo viên - những người trực tiếp tiếp xúc, chăm sóc và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường ở trẻ. Đây là bước quan trọng giúp xây dựng môi trường giáo dục thân thiện, hỗ trợ trẻ tự kỷ ngay từ trường học.
Song song với đó, hoạt động khám sàng lọc được tổ chức tại Trường Mầm non song ngữ The Light Academy, Trường Mầm non Mai Linh giúp phát hiện sớm các dấu hiệu chậm phát triển, rối loạn ngôn ngữ, tăng động, tự kỷ…
Các bác sĩ đã khám cho 330 trẻ, phát hiện 20 cháu trẻ có dấu hiệu. Qua đó, các bác sĩ đã tư vấn phương pháp can thiệp phù hợp cho phụ huynh và giáo viên.
Điểm nhấn của chuỗi hoạt động là Ngày hội “Kết nối yêu thương” diễn ra vào ngày 2/4. Tại đây, các trẻ đang điều trị được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm như trò chơi tương tác, vẽ tranh, xếp hình, kích thích giác quan… Không chỉ mang lại niềm vui, chương trình còn tạo cơ hội để trẻ phát triển kỹ năng xã hội, tăng cường sự tự tin và gắn kết với cộng đồng. Đặc biệt, bệnh viện tổ chức khám sàng lọc miễn phí cho trẻ nghi ngờ rối loạn phổ tự kỷ từ ngày 30/3 đến 1/4/2026. Với các công cụ đánh giá chuyên sâu theo tiêu chuẩn quốc tế, chương trình giúp phát hiện sớm và định hướng can thiệp hiệu quả cho trẻ dưới 6 tuổi.
Hiện nay, Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng tỉnh đang trực tiếp can thiệp cho khoảng 40 trẻ có các chẩn đoán liên quan đến tự kỷ. Mỗi trẻ có một hoàn cảnh, mức độ khác nhau, đòi hỏi đội ngũ y - bác sĩ phải kiên trì, tỉ mỉ và luôn đặt cả chuyên môn lẫn trái tim vào từng buổi trị liệu. Công việc này không chỉ cần kiến thức y khoa mà còn cần sự thấu hiểu tâm lý, sự đồng hành và tinh thần trách nhiệm cao đối với từng bệnh nhi.
Các cán bộ y tế đã và đang triển khai mô hình can thiệp đa phương pháp nhằm tối ưu hiệu quả điều trị. Trẻ được tiếp cận với nhiều hình thức trị liệu phù hợp như ngôn ngữ trị liệu giúp cải thiện khả năng giao tiếp; vật lý trị liệu, vận động trị liệu hỗ trợ phát triển thể chất và khả năng phối hợp vận động; hoạt động trị liệu giúp nâng cao kỹ năng sinh hoạt hằng ngày. Bên cạnh đó, các liệu pháp y học cổ truyền như châm cứu, xoa bóp - bấm huyệt cũng được áp dụng linh hoạt, góp phần hỗ trợ toàn diện cho trẻ.
Không ngừng đổi mới, đội ngũ bác sĩ còn kết hợp các phương pháp hiện đại như trị liệu giác quan, âm nhạc trị liệu, tâm vận động nhằm kích thích nhận thức, giác quan, cảm thụ bản thể và tăng cường khả năng tương tác xã hội cho trẻ. Sự phối hợp đa ngành, đa phương pháp đã tạo nên môi trường can thiệp toàn diện, cá thể hóa theo từng trẻ, giúp nâng cao hiệu quả phục hồi. Đằng sau những tiến bộ dù là nhỏ nhất của trẻ là sự nỗ lực không ngừng nghỉ của đội ngũ cán bộ y tế. Họ không chỉ là những thầy thuốc mà còn là những người bạn, người đồng hành, kiên trì từng ngày để giúp trẻ vượt qua rào cản, từng bước hòa nhập với cộng đồng.
Kỹ thuật viên trưởng Tạ Phương Thảo, Khoa Nội - Nhi, Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng tỉnh chia sẻ: Công tác can thiệp cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ là hành trình đòi hỏi sự kiên trì, nhẫn nại và tình yêu thương rất lớn từ đội ngũ cán bộ y tế. Trong quá trình làm việc, các kỹ thuật viên không chỉ thực hiện trị liệu mà còn đóng vai trò hướng dẫn, hỗ trợ cha mẹ cách tương tác và can thiệp cho trẻ tại nhà.
Dù công việc còn nhiều khó khăn, áp lực, song với tinh thần trách nhiệm và sự đồng cảm, đội ngũ kỹ thuật viên luôn nỗ lực từng ngày, mong muốn mang lại những thay đổi tích cực, giúp trẻ tự kỷ từng bước phát triển và hòa nhập với cộng đồng. Tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và tình yêu nghề của các cán bộ y tế chính là nền tảng quan trọng góp phần mang lại hy vọng và cơ hội phát triển tốt hơn cho trẻ tự kỷ, đồng thời lan tỏa thông điệp nhân văn sâu sắc trong cộng đồng về sự sẻ chia và đồng hành.
Bác sĩ Chuyên khoa II Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Phụ trách khoa Nội - Nhi, Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng tỉnh cho biết: Rối loạn phổ tự kỷ cần được phát hiện càng sớm càng tốt, bởi “thời điểm vàng” để can thiệp hiệu quả nhất là trước 3 tuổi, giai đoạn cấu trúc não bộ của trẻ đang phát triển nhanh và hệ thống thần kinh đang dần hoàn thiện. Khi được phát hiện sớm và can thiệp đúng cách, trẻ có thể cải thiện đáng kể khả năng giao tiếp, nhận thức và hòa nhập xã hội.
Nhiều phụ huynh vẫn còn chủ quan hoặc chưa nhận biết rõ các dấu hiệu ban đầu của tự kỷ như trẻ chậm nói, ít giao tiếp bằng mắt, không phản hồi khi gọi tên, hành vi bất thường, lặp đi lặp lại hoặc khó kiểm soát cảm xúc. Việc chậm trễ trong thăm khám và can thiệp có thể khiến quá trình hỗ trợ trẻ gặp nhiều khó khăn, bỏ lỡ cơ hội phát triển của trẻ.
Bác sĩ Hạnh nhấn mạnh vai trò quan trọng của gia đình và nhà trường trong việc đồng hành cùng trẻ. Can thiệp không chỉ diễn ra tại cơ sở y tế mà cần được duy trì thường xuyên trong môi trường sinh hoạt hằng ngày. Phụ huynh cần kiên trì, phối hợp chặt chẽ với bác sĩ và giáo viên để xây dựng phương pháp can thiệp phù hợp với từng trẻ.
Thông qua chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới nhận thức về tự kỷ (2/4), Bệnh viện mong muốn nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp phụ huynh và giáo viên hiểu đúng, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời, từ đó mang lại cơ hội phát triển tốt hơn cho trẻ tự kỷ.
Chuỗi hoạt động không chỉ thể hiện trách nhiệm của ngành y tế mà còn là lời kêu gọi toàn xã hội cùng chung tay vì trẻ tự kỷ. Mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng cần nâng cao nhận thức, xóa bỏ kỳ thị, tạo điều kiện để trẻ được yêu thương, tôn trọng và phát triển toàn diện.
