Thay đổi tư duy để làm giàu
Thời điểm này, khu nhà màng trồng nho của gia đình anh Nguyễn Ngọc Khích ở thôn São, xã Tân Lĩnh thường xuyên có người đến tham quan, tìm hiểu mô hình. Ít ai nghĩ rằng trên vùng đất trước đây chủ yếu trồng ngô, sắn lại có thể hình thành một mô hình nông nghiệp công nghệ cao hiện đại như hôm nay.
Mạnh dạn đưa giống nho Hàn Quốc về trồng, anh Khích đã đầu tư gần 700 triệu đồng xây dựng hệ thống nhà màng với khung thép kiên cố, phủ nilon chống côn trùng, lắp đặt đồng bộ hệ thống tưới nước tự động. Toàn bộ quy trình chăm sóc được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm độ ẩm, nhiệt độ và dinh dưỡng phù hợp cho cây sinh trưởng.
Anh Nguyễn Ngọc Khích chia sẻ: “Lúc đầu, các thành viên trong gia đình cũng lo vì chi phí đầu tư khá lớn, trong khi giống nho này còn mới ở địa phương. Nhưng tôi nghĩ, muốn làm nông nghiệp hiệu quả thì phải thay đổi cách nghĩ, mạnh dạn ứng dụng công nghệ để giảm rủi ro. Từ khi làm nhà màng, cây phát triển ổn định hơn, hạn chế sâu bệnh, tiết kiệm nước và giảm đáng kể công chăm sóc”.
Sau một thời gian đưa vào canh tác, mô hình đã cho những tín hiệu khả quan. Những chùm nho căng mọng không chỉ được thương lái tìm đến tận vườn thu mua mà còn thu hút nhiều du khách đến trải nghiệm, chụp ảnh. Từ hiệu quả này, anh Khích dự định mở rộng diện tích, kết hợp phát triển du lịch trải nghiệm nông nghiệp để nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện nay, tại nhiều địa phương trong tỉnh, ngày càng xuất hiện nhiều mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất. Từ chỗ chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, người nông dân đang dần tiếp cận tư duy sản xuất hàng hóa hiện đại.
Sự chuyển mình ấy không chỉ đến từ máy móc hay công nghệ mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người dân.
Nếu như trước đây sản xuất nông nghiệp còn mang tính nhỏ lẻ, mạnh ai nấy làm thì nay, nhiều hộ dân đã chủ động liên kết thành tổ hợp tác, hợp tác xã để cùng sản xuất, xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm.
Tại xã Hưng Khánh, nhiều mô hình liên kết sản xuất đang phát huy hiệu quả rõ nét. Từ cây măng, cây quế, chè, dược liệu đến chăn nuôi gia súc, người dân không còn sản xuất đơn lẻ mà từng bước hình thành chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ.
Ông Hà Quý Giáp - Chủ tịch Hội Nông dân xã Hưng Khánh cho biết: “Điều quan trọng nhất hiện nay là thay đổi nhận thức của bà con. Khi người dân hiểu rằng muốn phát triển bền vững thì phải liên kết sản xuất, bảo đảm chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu thị trường thì họ sẽ chủ động đổi mới cách làm”.
Thực tế cho thấy, kinh tế tập thể đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp ở địa phương.
Toàn tỉnh hiện có 845 hợp tác xã và trên 1.100 tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp với hơn 6.000 thành viên, giữ vai trò chủ lực trong khu vực kinh tế tập thể của tỉnh. Doanh thu bình quân của một hợp tác xã hiện đạt khoảng 1,2 tỷ đồng mỗi năm, mang lại lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng/năm.
Các hợp tác xã nông nghiệp đã từng bước đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; tích cực ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa. Đồng thời, chủ động tham gia chương trình OCOP và các hoạt động xúc tiến thương mại nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Nhiều hợp tác xã đã phát huy tốt vai trò liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp, tổ chức sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản địa phương.
Đặc biệt, sự phát triển của thương mại điện tử cũng đang mở ra cơ hội mới cho nông dân vùng cao. Nhiều sản phẩm đặc trưng như chè, quế, mật ong, miến dong, rau sạch… đã được quảng bá trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội, từng bước mở rộng thị trường ngoài tỉnh.
Không ít nông dân đã biết livestream bán hàng, quảng bá sản phẩm trên nền tảng số hay kết nối khách hàng qua điện thoại thông minh. Từ những người chỉ quen với nương đồi, họ đang dần trở thành những “nông dân thời đại số”.
Diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc
Cùng với chuyển biến trong sản xuất, diện mạo nông thôn ở nhiều địa phương cũng đang từng ngày đổi thay rõ nét.
Những tuyến đường bê tông sạch đẹp nối dài đến từng thôn bản; điện, nước, internet được đầu tư đồng bộ; trường học, nhà văn hóa ngày càng khang trang… đang tạo nên diện mạo mới cho các vùng quê.
Tại xã Yên Bình, nhiều mô hình du lịch cộng đồng gắn với trải nghiệm nông nghiệp đang phát triển, thu hút đông đảo du khách. Người dân không chỉ làm nông nghiệp đơn thuần mà còn biết khai thác giá trị cảnh quan, văn hóa bản địa để phát triển dịch vụ.
“Địa phương xác định phát triển nông nghiệp phải gắn với du lịch và bảo tồn bản sắc văn hóa. Khi du khách đến trải nghiệm, người dân vừa có thêm thu nhập, vừa nâng cao ý thức giữ gìn môi trường và cảnh quan nông thôn”.
Nhờ đó, nhiều hộ dân đã có thêm nguồn thu từ homestay, bán nông sản, dịch vụ ăn uống và trải nghiệm văn hóa. Những miền quê vốn yên ắng nay trở nên nhộn nhịp hơn bởi dòng khách du lịch tìm về trải nghiệm cuộc sống nông thôn.
Không chỉ đời sống vật chất được nâng cao, đời sống tinh thần của người dân cũng có nhiều đổi thay. Người dân tích cực tham gia xây dựng nông thôn mới, giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan xanh - sạch - đẹp. Nhiều tuyến đường hoa, khu dân cư kiểu mẫu được hình thành, góp phần tạo nên diện mạo nông thôn văn minh, hiện đại.
Có thể thấy, dòng chảy đổi mới đang len sâu vào từng miền quê, làm thay đổi từ nếp nghĩ đến cách làm của người nông dân: từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa; từ tư duy tự cung tự cấp sang tư duy kinh tế thị trường; từ lao động thủ công sang ứng dụng công nghệ cao… tất cả đang tạo nên sức sống mới cho nông thôn hôm nay.
Sự chuyển mình ấy không chỉ mang lại cuộc sống ấm no hơn cho người dân mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp, nông thôn trong tương lai.
Trên hành trình ấy, người nông dân không còn là những người “đi sau” mà đang từng bước trở thành chủ thể của đổi mới, chủ động hòa mình vào nhịp phát triển của thời đại. Và từ chính những đổi thay nơi làng quê hôm nay, một diện mạo nông thôn năng động, hiện đại và giàu sức sống đang dần hiện hữu.
