LCĐT - Với điều kiện khí hậu đặc thù, nhiều năm nay, nông dân Sa Pa thường trồng nhiều loại rau ôn đới trái vụ để nâng cao thu nhập. Thế nhưng, vào chính vụ đông, thời tiết trên địa bàn thị xã thường xuyên trải qua các đợt rét đậm, rét hại kéo dài, thậm chí có mưa tuyết nên vụ đông thường là vụ nông dân cho đất nghỉ. Những năm gần đây, một số hộ dân khu vực đèo Ô Quý Hồ đưa rau mầm đá về trồng để phục vụ thị trường Tết Nguyên đán, mở ra hướng phát triển kinh tế mới cho nông dân.
Nông dân Sa Pa chăm sóc rau mầm đá.
Đối với người nội trợ tại Lào Cai, cái tên mầm đá không phải một loại thực phẩm quá xa lạ. Rau mầm đá vẫn thường được bày bán tại các chợ, cửa hàng kinh doanh thực phẩm, tiểu thương bán hàng rong. Trước đây, gần như toàn bộ sản phẩm rau mầm đá có mặt trên thị trường đều có xuất xứ từ Trung Quốc bởi người dân Lào Cai chưa trồng loại rau này. Mầm đá là một loại rau họ cải, ưa khí hậu lạnh, nhất là thời tiết rét đậm, có sương muối, có khả năng chống chịu khí hậu rét đậm, rét hại rất tốt. Nhận thấy đây là loại cây phù hợp với vụ đông Sa Pa nên một số hộ dân đã mạnh dạn đầu tư vào loại cây này. Trên thực tế, trong đợt rét đậm, rét hại vừa qua, trên địa bàn thị xã Sa Pa có xảy ra mưa tuyết và băng giá nhưng những cây mầm đá vẫn phát triển ổn định. Đây là cơ sở để Lào Cai có thể nghiên cứu, nhân rộng mô hình này ở những khu vực có điều kiện thời tiết đặc thù để phát triển rau đặc sản vào mỗi dịp Tết đến.
Rau mầm đá Sa Pa.
Cách đây khoảng 3 tháng, anh Bùi Huy Thịnh, tổ 1, phường Ô Quý Hồ xuống giống gần 1 vạn cây rau cải mầm đá. Thời điểm này, vườn rau mầm đá của anh Thịnh đang cho thu hoạch. Sản phẩm rau mầm đá của anh Thịnh hầu hết được các siêu thị, cửa hàng kinh doanh thực phẩm đặt mua, một phần bán lẻ tại vườn. Đây là năm thứ 3 anh Thịnh trồng thành công loại rau mới này tại Sa Pa. Theo anh Thịnh, đợt lạnh vừa rồi, rau mầm đá bị băng bao phủ đến 2 ngày nhưng cây chỉ tạm ngừng phát triển thời điểm đó chứ không bị hỏng. Loại rau này ưa lạnh nên người dân có thể xuống giống vào tháng 10, sau thời điểm thu hoạch rau trái vụ. Rau được sinh trưởng thời tiết ấm, đến khi đạt đỉnh sinh trưởng gặp thời tiết giá rét, sẽ tác động biện pháp kỹ thuật để cải xoắn mầm và thu hoạch vào tháng 1, tháng 2 năm sau, trùng với thời điểm Tết Nguyên đán cổ truyền, rau rất dễ tiêu thụ. Ngoài ra, thời vụ sản xuất loại rau này khá dài nên người dân hoàn toàn có thể rải vụ, kéo dài thời gian thu hoạch.
Chị Nguyễn Thị Lợi, tổ 1, phường Ô Quý Hồ mới đưa loại rau này vào trồng từ vụ đông năm nay. Chị Lợi chia sẻ: “Mầm đá này mới trồng ở Sa Pa, hiệu quả kinh tế mang lại cao nên gia đình cũng làm theo để chuyển đổi. Những năm trước, diện tích đất này mùa đông chỉ để cỏ mọc thôi, năm nay thì gia đình chuyển đổi để trồng rau đỡ lãng phí đất và có thêm thu nhập”.
Sơ chế rau mầm đá sau khi thu hoạch.
Rau mầm đá Sa Pa cho thu hoạch trong thời điểm Tết Nguyên đán, thời điểm nhu cầu tiêu thụ thực phẩm lớn nhất trong năm của người tiêu dùng. Tuy nhiên, cuối tháng 1/2021, dịch Covid-19 bùng phát khiến sức mua bị ảnh hưởng lớn. Theo anh Bùi Huy Thịnh, do ảnh hưởng chung của dịch bệnh, việc tiêu thụ rau mầm đá Sa Pa cũng chịu không ít ảnh hưởng. Nhà vườn cũng chủ động giảm giá để kích cầu người tiêu dùng. Anh Thịnh chia sẻ: “Thời điểm bùng phát dịch bệnh nên việc tiêu thụ mầm đá gặp khó khăn chung như nhiều sản phẩm khác. Thị trường tiêu thụ của rau mầm đá cũng chủ yếu ở Hà Nội và một số tỉnh phía Bắc, nơi dịch bệnh đang diễn biến phức tạp nên sức mua cũng giảm. Trước thời điểm có dịch, giá rau tại vườn ở mức 20 nghìn đồng/kg, nay chúng tôi cũng đang chủ động giảm dần giá bán”.
Theo ông Vương Tiến Sỹ, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm sản và thủy sản tỉnh, mầm đá là loại cây sống rất tốt vào mùa lạnh, nhất là thời tiết có sương muối, sức chịu đựng của loại rau này trong mùa lạnh tốt hơn các loại cây thuộc họ cải khác. Năm nay, nông dân Lào Cai canh tác thí điểm với diện tích lớn, khoảng 50ha với sản lượng thu dự kiến là 500 tấn tại thị xã Sa Pa và thí điểm thêm tại xã Y Tý (huyện Bát Xát). Loại rau này phù hợp với điều kiện khí hậu của các địa phương vùng cao, đây là cơ sở để Lào Cai có thể nghiên cứu, nhân rộng mô hình này ở những khu vực có điều kiện thời tiết đặc thù để phát triển rau đặc sản vào mỗi dịp Tết đến.
